マハーバーラタ · 章 11.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.16.1
एवमुक्त्वा तु गान्धारी कुरूणामवकर्तनम् ।
अपश्यत्तत्र तिष्ठन्ती सर्वं तत्र यथास्थितम् ॥ ११.१६.१ ॥
このように言って、ガーンダーリーはそこに立ち、クル族の破滅を、そこに横たわるままのすべてを見た。
11.16.2
पतिव्रता महाभागा समानव्रतचारिणी ।
उग्रेण तपसा युक्ता सततं सत्यवादिनी ॥ ११.१६.२ ॥
夫に献身し、大いなる幸運を持ち、同じ誓いを守り、厳しい苦行に満ち、常に真実を語る者。
11.16.3
वरदानेन कृष्णस्य महर्षेः पुण्यकर्मणः ।
दिव्यज्ञानबलोपेता विविधं पर्यदेवयत् ॥ ११.१६.३ ॥
功徳ある大聖クリシュナ（ヴィヤーサ）の恩恵により、神聖な知恵と力を備えた彼女は、さまざまに嘆いた。
11.16.4
ददर्श सा बुद्धिमती दूरादपि यथाऽन्तिके ।
रणाजिरं तद्वीराणामद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ११.१६.४ ॥
その賢明な女性は、遠くからでもまるで近くにいるかのように、英雄たちのその戦場を見た。それは驚くべきもので身の毛がよだつものであった。
11.16.5
अस्थिकेशवसाकीर्णं शोणितौघपरिप्लुतम् ।
शरीरैर्बहुसाहस्रैर्विनिकीर्णं समन्ततः ॥ ११.१६.५ ॥
骨と髪と脂に覆われ、血の奔流に浸され、幾千もの屍があたり一面に散乱していた。
11.16.6
गजाश्वरथयोधानामावृतं रुधिराविलैः ।
शरीरैरशिरस्कैश्च विदेहैश्च शिरोगणैः ॥ ११.१६.६ ॥
象、馬、戦車の戦士たちの死体に覆われ、血でぬかるみ、首のない胴体と胴のない首の山に満ちていた。
11.16.7
गजाश्वनरवीराणां निःसत्वैरभिसंवृतम् ।
सृगालवलगोमायुकङ्ककाकनिषेवितम् ॥ ११.१६.७ ॥
象、馬、勇士たちの生命なき屍に覆われ、山犬、ハイエナ、禿鷹、鷺、烏が群がっていた。
11.16.8
रक्षसां पुरुषादाना मोदनं कुरराकुलम् ।
अशिवाभिः शिवाभिश्च नादितं गृध्रसेवितम् ॥ ११.१६.८ ॥
羅刹と人喰いの歓楽の地、鶚の群れに満ち、吉凶の山犬の声が響き、禿鷹が集まる。
11.16.9
ततो व्यासाभ्यनुज्ञातो धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पाण्डुपुत्राश्च ते सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ११.१६.९ ॥
そこで、ヴィヤーサの許しを得た王ドリタラーシュトラと、ユディシュティラを先頭とするパーンドゥの息子たち全員。
11.16.10
वासुदेवं पुरस्कृत्य हतबन्धुं च पार्थिवम् ।
कुरुस्त्रियः समादाय जग्मुरायोधनं प्रति ॥ ११.१६.१० ॥
ヴァースデーヴァを先頭に、親族を殺された王をも伴い、クル族の女たちは戦場へと向かった。
11.16.11
समासाद्य कुरुक्षेत्रं ताः स्त्रियो निहतेश्वराः ।
अपश्यन्त हतांस्तत्र पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.११ ॥
クルクシェートラに着くと、夫を殺された女たちは、そこで殺された息子、兄弟、父、夫たちを見た。
11.16.12
क्रव्यादैर्भक्ष्यमाणांश्च गोमायुवलवायसैः ।
भूतैः पिशाचै रक्षोभिर्विविधैश्च निशाचरैः ॥ ११.१६.१२ ॥
肉食の山犬、ハイエナ、烏に食われ、亡霊、ピシャーチャ、羅刹、そして様々な夜の徘徊者に囲まれて。
11.16.13
रुद्राक्रीडनिभं दृष्ट्वा तदा विशसनं स्त्रियः ।
कुरर्य इव शोकार्ता विक्रोशन्त्यो निपेतिरे ॥ ११.१६.१३ ॥
ルドラの遊戯のようなその殺戮を見て、悲しみに打ちひしがれた女たちは鶚のように叫び、倒れ伏した。
11.16.14
अदृष्टपूर्वं पशन्त्यो दुःखार्ता भरतस्त्रियः ।
शरीरेषु स्खलन्त्यश्च न्यपतंश्च परासुवत् ॥ ११.१६.१४ ॥
かつて見たことのない光景を目にし、悲しみに苛まれたバラタ族の女たちは、死体の上でよろめき、死人のように倒れ伏した。
11.16.15
श्रान्तानां चाप्यनाथानां क्रन्दन्तीनां भृशं तदा ।
पाञ्चालकुरुयोषाणां कृपणं तदभून्महत् ॥ ११.१६.१५ ॥
そのとき、疲れ果て、庇護者なく激しく泣き叫ぶパーンチャーラとクルの女たちの嘆きは、大いなる哀れな響きとなった。
11.16.16
दुःखोपहतचित्ताभिः समन्तादनुनादितम् ।
दृष्ट्वाऽऽयोधनमत्युग्रं धर्मज्ञा सुबलात्मजा ॥ ११.१६.१६ ॥
悲しみに打ちひしがれた女たちの泣き声が四方に響く、あの極めて恐ろしい戦場を見て、ダルマを知る、スバラの娘は……
11.16.17
ततः सा पुण्डरीकाक्षमामन्त्र्य पुरुषोत्तमम् ।
कुरूणां वैशमं दृष्ट्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१६.१७ ॥
そこで彼女は蓮華眼の人中最上者に呼びかけ、クル族の破滅を見て次の言葉を述べた。
11.16.18
पश्यैताः पुण्डरीकाक्ष स्नुषा मे निहतेश्वराः ।
प्रकीर्णकेशाः क्रोशन्तीः कुररीरिव माधव ॥ ११.१६.१८ ॥
蓮華眼のマーダヴァよ、ご覧ください。夫を殺された私の嫁たちが、髪を乱して鶚のように泣き叫んでいます。
11.16.19
अमूस्त्वभिसमागम्य स्मरन्त्यो भरतर्षभान् ।
पृथगेवानुपद्यन्ते पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.१९ ॥
彼女らは集まり、バラタ族の英雄たちを思い起こしながら、息子、兄弟、父、夫のために別々に嘆き始めた。
11.16.20
वीरसूभिर्महाबाहो हतपुत्राभिरावृतम् ।
क्वचिच्च वीरपत्नीभिर्हतवीराभिरावृतम् ॥ ११.१६.२० ॥
大腕の方よ、ここは息子を殺された英雄の母たちに囲まれ、そこかしこには英雄を失った英雄の妻たちに囲まれていた。
11.16.21
शोभितं पुरुषव्याघ्रैः कर्णभीष्माभिमन्युभिः ।
द्रोणद्रुपदशल्यैश्च ज्वलद्भिरिव पावकैः ॥ ११.१६.२१ ॥
ここは人中の虎たち、カルナ、ビーシュマ、アビマニユ、ドローナ、ドルパダ、シャリヤによって飾られていた。彼らは燃え盛る火のようであった。
11.16.22
काञ्चनैः कवचैर्निष्कैर्मणिभिश्च महाधनैः ।
अद्भुतैर्हस्तकेयूरैः स्रग्भिश्च समलंकृतम् ॥ ११.१६.२२ ॥
ここは金の鎧、金貨、貴重な宝石、見事な腕輪、花輪によって美しく飾られていた。
11.16.23
वीरबाहुविसृष्टाभिः शक्तिभिः परिघैरपि ।
खङ्गैश्च विविधैस्तीक्ष्णैः सशरैश्च शरासनैः ॥ ११.१६.२३ ॥
ここは英雄の腕から投げられた槍、鉄の棍棒、様々な鋭い剣、矢や弓に満ちていた。
11.16.24
क्रव्यादसङ्घैर्मुदितैस्तिष्ठद्भिः सहितैः क्वचित् ।
क्वचिदाक्रीडमानैश्च शयानैश्चापरैः क्वचित् ॥ ११.१६.२४ ॥
ここは肉食の群れで満ちていた。ある者は喜んで立ち、ある者は集まり、ある者はあちこちで戯れ、ある者は横たわっていた。
11.16.25
एतदेवंविधं वीर सम्पश्यायोधनं विभो ।
त्वया तु श्रावितं कर्म पुष्कराक्ष महाद्युते।
पश्यमाना हि दह्यामि शोकेनाहं जनार्दन ॥ ११.१६.२५ ॥
英雄よ、全能の方よ、このような戦場をご覧ください。蓮華眼の方よ、大いに輝く方よ、この行いはあなたが成し遂げさせたのです。ジャナールダナよ、これを見て私は悲しみに焼かれています。
11.16.26
पाञ्चालानां कुरूणां च विनाशं मधुसूदन ।
पञ्चानामपि भूतानामहं वधमचिन्तयम् ॥ ११.१६.२६ ॥
マドゥスーダナよ、私はパーンチャーラとクルの破滅を、そしてあの五人の殺害をも思い描いていました。
11.16.27
तान्सुपर्णाश्च गृध्राश्च कर्षयन्त्यसृगुक्षितान् ।
विगृह्य चरणैर्गृध्रा भक्षयन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.२७ ॥
金翅鳥と禿鷹が血にまみれた彼らを引きずり、禿鷹は爪でつかんで幾千もの彼らを貪り食う。
11.16.28
जयद्रथस्य कर्णस्य तथैव द्रोमभीष्मयोः ।
अभिमन्योर्विनाशं च कश्चिन्तयितुमर्हति ॥ ११.१६.२८ ॥
ジャヤドラタとカルナ、同じくドローナとビーシュマ、そしてアビマニユの破滅を思うに値する者が誰かいようか。
11.16.29
अवध्यकल्पान्निहतान्गतसत्वानचेतसः ।
गृध्रकङ्कवलश्येनश्वसृगालसमावृतान् ॥ ११.१६.२९ ॥
殺されえぬ者のように殺され、命と感覚を失い、禿鷹、鷺、鷹、隼、犬、山犬に囲まれた者たち。
11.16.30
अमर्षवशमापन्नान्दुर्योधनवशे स्थितान् ।
पश्येमान्पुरुषव्याघ्रान्संशान्तान्पावकानिव ॥ ११.१६.३० ॥
怒りに囚われ、ドゥルヨーダナの支配下に立つ人中の虎たちを見よ。消えた火のように静まっている。
11.16.31
शयनान्युचिताः सर्वे मृदूनि विमलानि च ।
विपन्नास्तेऽद्य वसुधां विवृतामधिशेरते ॥ ११.१६.३१ ॥
柔らかく清浄な寝床にふさわしかった彼らは皆、今日倒れ、むき出しの大地に横たわっている。
11.16.32
बन्दिभिः सततं काले स्तुवद्भिरभिनन्दिताः ।
शिवानामशिवा घोराः शृण्वन्ति विविधा गिरः ॥ ११.१६.३२ ॥
いつも時に応じて吟遊詩人の賛辞に迎えられていた者たちは、今は山犬の恐ろしく不吉な様々な声を聞いている。
11.16.33
ये पुरा शेरते वीराः शयनेषु यशस्विनः ।
चन्दनागुरुदिग्धाङ्गास्तेऽद्य पांसुषु शेरते ॥ ११.१६.३३ ॥
かつて寝台で眠った名高い勇士たちは、白檀と沈香を体に塗っていたが、今は塵の中に横たわっている。
11.16.34
तेषामाभरणान्येते गृघ्रगोमायुवायसाः ।
आक्षिपन्ति शिवा घोरा विनदन्त्यः पुनः पुनः ॥ ११.१६.३४ ॥
彼らの装飾を禿鷲、山犬、烏たちが引き剥がし、恐ろしい雌の山犬たちは何度も声をあげて引きずっている。
11.16.35
बाणान्वनिनिशितान्पीतान्निस्त्रिंशान्विमला गदाः ।
युद्धाभिमानिनः सर्वे जीवन्त इव बिभ्रति ॥ ११.१६.३५ ॥
砥石で研がれた矢、黄金色の剣、清らかな棍棒——戦いに誇りを持った者たちは皆、まるで生きているかのようにそれらを握っている。
11.16.36
सुरूपवर्णा बहवः क्रव्यादैरवघट्टिताः ।
ऋषभप्रतिरूपाक्षाः शेरते च सहस्रशः ॥ ११.१६.३६ ॥
姿かたちも色も美しく、牡牛のような眼をした多くの者が、肉食の獣に引き裂かれ、幾千となく横たわっている。
11.16.37
अपरे पुनरालिङ्ग्य गदाः परिघबाहवः ।
शेरतेऽभिमुखाः शूरा दयिता इव योषितः ॥ ११.१६.३७ ॥
また別の者たちは棍棒を再び抱きしめ、閂のような腕で、顔を前に向けて横たわっている。その勇士たちは愛しい女のように横たわっている。
11.16.38
बिभ्रतः कवचान्यन्ये विमलान्यायुधानि च ।
न धर्षयन्ति क्रव्यादा जीवन्तीति जनार्दन ॥ ११.१६.३८ ॥
また別の者たちは清らかな鎧と武器を身につけており、肉食の獣はそれを襲わない。まるで生きているかのように。ジャナールダナよ。
11.16.39
क्रव्यादैः कृष्यमाणानामपरेषां महात्मनाम् ।
शातकौम्भ्यः स्रजश्चित्रा विप्रकीर्णाः समन्ततः ॥ ११.१६.३९ ॥
肉食の獣に引きずられる他の大いなる者たちの、金色で色とりどりの花輪が、あちこちに散らばっている。
11.16.40
एते गोमायवो भीमा निहतानां यशस्विनाम् ।
कण्ठान्तरगतान्हारानाक्षिपन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.४० ॥
この恐ろしい山犬どもは、殺された名高い者たちの喉元にかかる首飾りを、幾千となく引きちぎっている。
11.16.41
सर्वेष्वपररात्रेषु यानवन्दन्त बन्दिनः ।
स्तुतिभिश्च परार्ध्याभिरुपचारैश्च शिक्षिताः ॥ ११.१६.४१ ॥
毎夜の最後の時刻に吟遊詩人が賛辞を捧げた人々、最高の讃歌と礼儀作法で訓練された者たち。
11.16.42
तानद्य परिदेवन्ति दुःखार्ता परमाङ्गनाः ।
कृपणा वृष्णिशार्दूल दुःखशोकार्दिता भृशम् ॥ ११.१६.४२ ॥
ヴリシュニ族の虎よ、今日、悲しみに苦しむ最高の女性たちが、彼らのために哀れに嘆いている。深い苦悩と悲しみに責め苛まれて。
11.16.43
रक्तोत्पलवनानीव विभान्ति रुचिराणि च ।
मुखानि परमस्त्रीणां परिशुष्काणि केशव ॥ ११.१६.४३ ॥
赤い蓮の林のように美しい顔は輝いている。だが最上の女性たちの顔は萎れてしまった、ケーシャヴァよ。
11.16.44
रुदित्वा विरता ह्येता ध्यायन्त्यः सपरिक्लमाः ।
कुरुस्त्रियोऽभिगच्छन्ति तेन तेनैव दुःखिताः ॥ ११.१६.४४ ॥
泣き終えて休んだこのクル族の女たちは、物思いに沈み疲れ果て、苦悩にさいなまれて、あちこちの人のもとへ行く。
11.16.45
एतान्यादित्यवर्णानि तपमीयनिभानि च ।
पश्य रोदनताम्राणि वक्त्राणि कुरुयोषिताम् ॥ ११.१६.४५ ॥
見よ、太陽の色で熱した黄金のようなクル族の女たちの顔を、泣いて赤くなったその顔を。
11.16.46
श्यामानां वरवर्णानां गौरीणामेकवाससाम् ।
दुर्योधनवरस्त्रीणां पश्य वृन्दानि केशव ॥ ११.१६.४६ ॥
見よ、ドゥリヨーダナの最上の妻たちの群れを。浅黒い者も色白の者もいて、一枚の衣をまとっている、ケーシャヴァよ。
11.16.47
आसामपरिपूर्णार्थं निशम्य परिदेवितम् ।
इतरेरसङ्क्रन्दान्न विजानन्ति योषितः ॥ ११.१६.४७ ॥
彼女たちの未完の嘆きを聞き、他の者たちの叫びの中で、女たちは（自らの悲しみを）知ることができない。
11.16.48
एता दीर्घमिवोच्छ्वस्य विक्रुश्य च विलप्य च ।
विस्पन्दमाना दुःखेन वीरा जहति जीवितम् ॥ ११.१६.४८ ॥
彼女たちは長く嘆息し、叫び、嘆き、悲しみに震えながら、英雄たちの妻らは命を捨てていく。
11.16.49
बह्व्यो दृष्ट्व शरीराणि क्रोशन्ति विलपन्ति च ।
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मृदुपाणयः ॥ ११.१६.४९ ॥
遺体を見て、多くの女性たちは叫び、嘆き悲しむ。柔らかな手の女たちは、手で自分の頭を打つ。
11.16.50
शिरोभिः पतितैर्हस्तैः सर्वाङ्गैः खण्डशः कृतैः ।
इतरेतसम्पृक्तैराकीर्णा भाति मेदिनी ॥ ११.१६.५० ॥
落ちた頭、手、そして切り刻まれた全身の部位が互いに混じり合い、大地に散乱しているように見える。
11.16.51
विशिरस्कानथो कायान्दृष्ट्वा ह्येताननिन्दितान् ।
मुह्यन्त्यनुचिता नार्यो विदेहानि शिरांसि च ॥ ११.१६.५१ ॥
首のない身体と、身体のない首を見て、このような光景にふさわしくない罪なき女たちは気を失う。
11.16.52
शिरः कायेन सन्धाय प्रेक्षमाणा विचेतसः ।
अपश्यन्त्योऽपरं तत्र नेदमस्येऽति दुःखिताः ॥ ११.१६.५२ ॥
頭を身体に合わせて見つめるが、そこに別の身体を見つけられず、心乱れ悲しむ女たちは「これは彼のではない」と言う。
11.16.53
बाहूरुचरणानन्यान्विशिखोन्मथितान्पृथक् ।
सन्दधत्योऽसुखाविष्टा मूर्छन्त्येताः पुनःपुनः ॥ ११.१६.५३ ॥
矢で断ち切られ散らばった腕、腿、足、そのほかの部位を繋ぎ合わせようとし、苦しみに包まれたこの女たちは、幾度も気を失う。
11.16.54
उत्कृत्तशिरसश्चान्यान्विजग्धान्मृगपक्षिभिः ।
दृष्ट्वा काश्चिन्न जानन्ति भर्तॄन्भरतयोषितः ॥ ११.१६.५४ ॥
首を切られた他の者や、獣や鳥に食われた者たちを見て、バラタ族の女たちの中には夫を見分けられない者がいる。
11.16.55
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मधुसूदन ।
प्रेक्ष्य भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्पतींश्च निहतान्परैः ॥ ११.१६.५५ ॥
マドゥスーダナよ、別の女たちは、敵に殺された兄弟、父、息子、夫を見て、手で自分の頭を打っている。
11.16.56
बाहुभिश्च सखङ्गैश्च शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
अगम्यकल्पा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा।
बभूव भरतश्रेष्ठ प्राणिभिर्गतजीवितैः ॥ ११.१६.५६ ॥
バラタの最良の者よ、腕、剣、耳飾りをつけた頭、息絶えた生き物によって、大地は肉と血の泥となり、通ることもできなくなった。
11.16.57
न दुःखेषूचिताः पूर्वं दुःखं गाहन्त्यनिन्दिताः ।
भ्रातृभिः पतिभिः पुत्रैरुपाकीर्णां वसुन्धराम् ॥ ११.१६.५७ ॥
以前は苦しみに慣れていなかった非の打ちどころのない女たちは、今や悲しみに沈んでいる。大地は兄弟、夫、息子で覆われている。
11.16.58
यूथानीव किशोरीणां सुकेशीनां जनार्दन ।
स्नुषाणां धृतराष्ट्रस्य पश्य वृन्दान्यनेकशः ॥ ११.१६.५८ ॥
ジャナールダナよ、ドリタラーシュトラの息子の妻たちの群れを見よ。美しい髪の若い雌鹿の群れのように、あちこちに集まっている。
11.16.59
इतो दुःखतरं किन्नु केशव प्रतिभाति मे ।
यदिमाः कुर्वते सर्वा रवमुच्चावचं स्त्रियः ॥ ११.१६.५९ ॥
ケーシャヴァよ、これより悲しいことが他にあろうか。これらの女たちがみな高く低く泣き叫んでいる。
11.16.60
नूनमाचरितं पापं मया पूर्वेषु जन्मसु ।
या पश्यामि हतान्पुत्रान्पौत्रान्भ्रातृंश्च माधव ॥ ११.१६.६० ॥
マーダヴァよ、前世で私は確かに悪を行ったのだ。だからこそ、殺された息子や孫や兄弟を今見ているのだ。
11.16.61
एवमार्ता विलपती समाभाष्य जनार्दनम् ।
गान्धारी पुत्रशोकार्ता द्वदर्श निहतं सुतम् ॥ ११.१६.६१ ॥
このように嘆き悲しみながら、ガーンダーリーはジャナールダナに語りかけ、息子を失った悲しみに苦しみつつ、殺された息子を見た。