மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 11.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.16.1
एवमुक्त्वा तु गान्धारी कुरूणामवकर्तनम् ।
अपश्यत्तत्र तिष्ठन्ती सर्वं तत्र यथास्थितम् ॥ ११.१६.१ ॥
இவ்வாறு சொன்னபின், அங்கே நின்றுகொண்டிருந்த காந்தாரி குருக்களின் அழிவை, அங்கு இருந்தபடியே முழுவதும் கண்டாள்.
11.16.2
पतिव्रता महाभागा समानव्रतचारिणी ।
उग्रेण तपसा युक्ता सततं सत्यवादिनी ॥ ११.१६.२ ॥
கணவனுக்கு உண்மையான பக்தி கொண்டவள், மிகுந்த பாக்கியமுடையவள், அதே விரதத்தைக் கடைப்பிடித்தவள், கடுமையான தவத்தோடு கூடியவள், எப்போதும் உண்மை பேசுபவள்.
11.16.3
वरदानेन कृष्णस्य महर्षेः पुण्यकर्मणः ।
दिव्यज्ञानबलोपेता विविधं पर्यदेवयत् ॥ ११.१६.३ ॥
புண்ணிய செயல்களையுடைய மகரிஷி கிருஷ்ணனின் (வ்யாசரின்) வரத்தால், தெய்வீக ஞானமும் பலமும் கொண்டவளாய் அவள் பலவாறு புலம்பினாள்.
11.16.4
ददर्श सा बुद्धिमती दूरादपि यथाऽन्तिके ।
रणाजिरं तद्वीराणामद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ११.१६.४ ॥
அந்த அறிவுடையவள் தொலைவிலிருந்தும் அருகிலிருப்பது போல், வீரர்களின் அந்த போர்க்களத்தைக் கண்டாள்; அது அற்புதமும் மயிர்ச்சிலிர்ப்பூட்டுவதுமாக இருந்தது.
11.16.5
अस्थिकेशवसाकीर्णं शोणितौघपरिप्लुतम् ।
शरीरैर्बहुसाहस्रैर्विनिकीर्णं समन्ततः ॥ ११.१६.५ ॥
எலும்புகளும், முடிகளும், கொழுப்பும் நிறைந்து, இரத்த வெள்ளத்தில் மூழ்கி, ஆயிரமாயிரம் உடல்கள் சுற்றிலும் சிதறிக் கிடந்தது.
11.16.6
गजाश्वरथयोधानामावृतं रुधिराविलैः ।
शरीरैरशिरस्कैश्च विदेहैश्च शिरोगणैः ॥ ११.१६.६ ॥
யானை, குதிரை, தேர் வீரர்களின் உடல்களால் மூடப்பட்டு, இரத்தச் சேற்றால் கலங்கி, தலையற்ற உடல்களாலும் உடலற்ற தலைக்குவியல்களாலும் நிறைந்திருந்தது.
11.16.7
गजाश्वनरवीराणां निःसत्वैरभिसंवृतम् ।
सृगालवलगोमायुकङ्ककाकनिषेवितम् ॥ ११.१६.७ ॥
யானைகள், குதிரைகள், வீர மனிதர்களின் உயிரற்ற உடல்களால் மூடப்பட்டிருந்தது; நரிகள், கழுதைப்புலிகள், கழுகுகள், கொக்குகள், காகங்கள் அதை மொய்த்திருந்தன.
11.16.8
रक्षसां पुरुषादाना मोदनं कुरराकुलम् ।
अशिवाभिः शिवाभिश्च नादितं गृध्रसेवितम् ॥ ११.१६.८ ॥
அரக்கர்களும் மனிதனைப் புசிப்பவர்களும் களிக்கும் இடம்; கழுகுகள் நிறைந்தது; அசிவம், சிவம் எனும் நரிகளின் ஊளையால் எதிரொலிப்பது; கழுகுகள் மொய்த்திருந்தது.
11.16.9
ततो व्यासाभ्यनुज्ञातो धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पाण्डुपुत्राश्च ते सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ११.१६.९ ॥
பின்னர் வியாசரின் அனுமதி பெற்ற மன்னன் திருதராஷ்டிரனும், யுதிஷ்டிரரை முன்னிட்டுச் சென்ற பாண்டுவின் புதல்வர்கள் அனைவரும்.
11.16.10
वासुदेवं पुरस्कृत्य हतबन्धुं च पार्थिवम् ।
कुरुस्त्रियः समादाय जग्मुरायोधनं प्रति ॥ ११.१६.१० ॥
வாசுதேவரை முன்னிட்டு, உறவினர்கள் கொல்லப்பட்ட அரசனையும் அழைத்துக்கொண்டு, குரு குலப் பெண்கள் போர்க்களம் நோக்கிச் சென்றனர்.
11.16.11
समासाद्य कुरुक्षेत्रं ताः स्त्रियो निहतेश्वराः ।
अपश्यन्त हतांस्तत्र पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.११ ॥
குருக்ஷேத்திரத்தை அடைந்தபோது, தலைவர்கள் கொல்லப்பட்ட அந்தப் பெண்கள் அங்கே கொல்லப்பட்ட மகன்களையும், சகோதரர்களையும், தந்தையரையும், கணவர்களையும் கண்டனர்.
11.16.12
क्रव्यादैर्भक्ष्यमाणांश्च गोमायुवलवायसैः ।
भूतैः पिशाचै रक्षोभिर्विविधैश्च निशाचरैः ॥ ११.१६.१२ ॥
சதை தின்னும் விலங்குகளான நரிகளாலும், கழுதைப்புலிகளாலும், காகங்களாலும் உண்ணப்பட்டுக்கொண்டிருந்தவர்களை; பூதங்கள், பிசாசுகள், ராக்ஷசர்கள் மற்றும் பல்வேறு இரவுலாவிகளாலும்.
11.16.13
रुद्राक्रीडनिभं दृष्ट्वा तदा विशसनं स्त्रियः ।
कुरर्य इव शोकार्ता विक्रोशन्त्यो निपेतिरे ॥ ११.१६.१३ ॥
ருத்திரனின் விளையாட்டைப் போன்ற அந்தப் படுகொலையைக் கண்டு, துயரால் வாடிய பெண்கள் குருரி பறவைகளைப் போல அழுது கொண்டு விழுந்தனர்.
11.16.14
अदृष्टपूर्वं पशन्त्यो दुःखार्ता भरतस्त्रियः ।
शरीरेषु स्खलन्त्यश्च न्यपतंश्च परासुवत् ॥ ११.१६.१४ ॥
முன்பு ஒருபோதும் காணாத அந்தக் காட்சியைக் கண்டு, துயரால் வாடிய பரதக் குலப் பெண்கள் உடல்களின் மீது தடுமாறி, இறந்தவர்கள் போல விழுந்தனர்.
11.16.15
श्रान्तानां चाप्यनाथानां क्रन्दन्तीनां भृशं तदा ।
पाञ्चालकुरुयोषाणां कृपणं तदभून्महत् ॥ ११.१६.१५ ॥
களைத்துப்போய், ஆதரவற்று, மிகுதியாக அழுத பாஞ்சால மற்றும் குரு குலப் பெண்களின் அந்த இரங்கத்தக்க அழுகை அப்போது மிகப் பெரிதானது.
11.16.16
दुःखोपहतचित्ताभिः समन्तादनुनादितम् ।
दृष्ट्वाऽऽयोधनमत्युग्रं धर्मज्ञा सुबलात्मजा ॥ ११.१६.१६ ॥
துயரால் கலங்கிய மனத்தோடு பெண்கள் எங்கும் அழுதுகொண்டிருந்த அந்த மிகக் கொடிய போர்க்களத்தைக் கண்டு, தர்மத்தை அறிந்த சுபலனின் மகள்...
11.16.17
ततः सा पुण्डरीकाक्षमामन्त्र्य पुरुषोत्तमम् ।
कुरूणां वैशमं दृष्ट्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१६.१७ ॥
அப்போது அவள் தாமரைக் கண்ணனும் புருஷோத்தமனுமான அவனை அழைத்து, குருக்களின் அழிவைக் கண்டு இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னாள்.
11.16.18
पश्यैताः पुण्डरीकाक्ष स्नुषा मे निहतेश्वराः ।
प्रकीर्णकेशाः क्रोशन्तीः कुररीरिव माधव ॥ ११.१६.१८ ॥
தாமரைக் கண்ணனே! பார், என் மருமகள்கள் இவர்கள்; கணவர்கள் கொல்லப்பட்டனர். கலைந்த கூந்தலுடன் குருரி பறவைகளைப் போல அழுகின்றனர். ஓ மாதவா!
11.16.19
अमूस्त्वभिसमागम्य स्मरन्त्यो भरतर्षभान् ।
पृथगेवानुपद्यन्ते पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.१९ ॥
அவர்கள் ஒன்றுகூடி பரதர்களில் சிறந்தவர்களை நினைத்து, மகன்கள், சகோதரர்கள், தந்தையர், கணவர்கள் ஆகியோருக்காகத் தனித்தனியாகப் புலம்பத் தொடங்கினர்.
11.16.20
वीरसूभिर्महाबाहो हतपुत्राभिरावृतम् ।
क्वचिच्च वीरपत्नीभिर्हतवीराभिरावृतम् ॥ ११.१६.२० ॥
ஓ மகாபாகுவே, இது கொல்லப்பட்ட மகன்களைக் கொண்ட வீரத்தாய்மார்களாலும், கொல்லப்பட்ட வீரர்களின் மனைவியராலும் சூழப்பட்டிருந்தது.
11.16.21
शोभितं पुरुषव्याघ्रैः कर्णभीष्माभिमन्युभिः ।
द्रोणद्रुपदशल्यैश्च ज्वलद्भिरिव पावकैः ॥ ११.१६.२१ ॥
கர்ணன், பீஷ்மர், அபிமன்யு, துரோணர், துருபதன், சல்லியன் ஆகிய மனிதர்களில் புலிகள் போன்ற வீரர்களால் அது அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது; அவர்கள் எரியும் நெருப்புகளைப் போல இருந்தனர்.
11.16.22
काञ्चनैः कवचैर्निष्कैर्मणिभिश्च महाधनैः ।
अद्भुतैर्हस्तकेयूरैः स्रग्भिश्च समलंकृतम् ॥ ११.१६.२२ ॥
பொன் கவசங்கள், பொற்காசுகள், மிகுந்த மதிப்புள்ள இரத்தினங்கள், அற்புதமான கைவளைகள், மாலைகள் ஆகியவற்றால் இது நன்கு அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது.
11.16.23
वीरबाहुविसृष्टाभिः शक्तिभिः परिघैरपि ।
खङ्गैश्च विविधैस्तीक्ष्णैः सशरैश्च शरासनैः ॥ ११.१६.२३ ॥
வீரர்களின் கைகளால் எறியப்பட்ட ஈட்டிகள், இரும்புத் தண்டாயுதங்கள், பல்வேறு கூரிய வாள்கள், அம்புகள், வில்கள் ஆகியவற்றுடன் (அது நிரம்பியிருந்தது).
11.16.24
क्रव्यादसङ्घैर्मुदितैस्तिष्ठद्भिः सहितैः क्वचित् ।
क्वचिदाक्रीडमानैश्च शयानैश्चापरैः क्वचित् ॥ ११.१६.२४ ॥
சில இடங்களில் மகிழ்ச்சியுடன் நின்றுகொண்டும், சில இடங்களில் ஒன்றாகக் கூடியும், சில இடங்களில் விளையாடியும், வேறு சில இடங்களில் படுத்தும் இருந்த ஊனுண்ணிக் கூட்டங்களால் (அது நிரம்பியிருந்தது).
11.16.25
एतदेवंविधं वीर सम्पश्यायोधनं विभो ।
त्वया तु श्रावितं कर्म पुष्कराक्ष महाद्युते।
पश्यमाना हि दह्यामि शोकेनाहं जनार्दन ॥ ११.१६.२५ ॥
வீரனே, வல்லவனே, இத்தகைய இந்தப் போர்க்களத்தைப் பார். தாமரைக்கண்ணனே, மகாஒளியுடையவனே, இச்செயலை நீயே நிகழ்த்துவித்தாய். ஜனார்தனா, இதைக் கண்டு நான் துயரால் எரிகிறேன்.
11.16.26
पाञ्चालानां कुरूणां च विनाशं मधुसूदन ।
पञ्चानामपि भूतानामहं वधमचिन्तयम् ॥ ११.१६.२६ ॥
மதுசூதனா, பாஞ்சாலர்களும் குருக்களும் அழிந்ததையும், அந்த ஐந்து உயிர்களின் வதத்தையும் நான் எண்ணினேன்.
11.16.27
तान्सुपर्णाश्च गृध्राश्च कर्षयन्त्यसृगुक्षितान् ।
विगृह्य चरणैर्गृध्रा भक्षयन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.२७ ॥
கருடர்களும் கழுகுகளும் இரத்தத்தில் நனைந்த அவர்களை இழுத்துச் செல்கின்றன; கழுகுகள் நகங்களால் பற்றி ஆயிரக்கணக்கில் அவர்களை உண்கின்றன.
11.16.28
जयद्रथस्य कर्णस्य तथैव द्रोमभीष्मयोः ।
अभिमन्योर्विनाशं च कश्चिन्तयितुमर्हति ॥ ११.१६.२८ ॥
ஜயத்ரதன், கர்ணன், அதுபோலவே துரோணர், பீஷ்மர், அபிமன்யு ஆகியோரின் அழிவை எவர் நினைக்க முடியும்?
11.16.29
अवध्यकल्पान्निहतान्गतसत्वानचेतसः ।
गृध्रकङ्कवलश्येनश्वसृगालसमावृतान् ॥ ११.१६.२९ ॥
அழிக்க முடியாதவர்கள் போலிருந்தும் கொல்லப்பட்டு, உயிரற்றவர்களாய் உணர்வற்றவர்களாய், கழுகு, நாரை, பருந்து, வல்லூறு, நாய், நரி சூழ்ந்தவர்களாய்.
11.16.30
अमर्षवशमापन्नान्दुर्योधनवशे स्थितान् ।
पश्येमान्पुरुषव्याघ्रान्संशान्तान्पावकानिव ॥ ११.१६.३० ॥
சினத்தின் வசப்பட்டு, துரியோதனனின் அதிகாரத்தில் நின்ற இந்த புருஷ வியாக்கிரர்களைப் பார் — அணைந்த நெருப்புகளைப்போல் அடங்கிவிட்டவர்களை.
11.16.31
शयनान्युचिताः सर्वे मृदूनि विमलानि च ।
विपन्नास्तेऽद्य वसुधां विवृतामधिशेरते ॥ ११.१६.३१ ॥
மென்மையான, தூய்மையான படுக்கைகளுக்குத் தகுதியானவர்கள் அனைவரும், இன்று இறந்து திறந்த பூமியின் மேல் கிடக்கின்றனர்.
11.16.32
बन्दिभिः सततं काले स्तुवद्भिरभिनन्दिताः ।
शिवानामशिवा घोराः शृण्वन्ति विविधा गिरः ॥ ११.१६.३२ ॥
காலத்தில் எப்போதும் பாடகர்களின் புகழ்ச்சியால் மகிழ்விக்கப்பட்டவர்கள், இப்போது நரிகளின் பயங்கரமான, அமங்கலமான பலவகை ஒலிகளைக் கேட்கின்றனர்.
11.16.33
ये पुरा शेरते वीराः शयनेषु यशस्विनः ।
चन्दनागुरुदिग्धाङ्गास्तेऽद्य पांसुषु शेरते ॥ ११.१६.३३ ॥
முன்பு படுக்கைகளில் உறங்கிய புகழ்பெற்ற வீரர்கள், சந்தனமும் அகிலும் பூசிய உடல்களுடன், இன்று புழுதியில் கிடக்கின்றனர்.
11.16.34
तेषामाभरणान्येते गृघ्रगोमायुवायसाः ।
आक्षिपन्ति शिवा घोरा विनदन्त्यः पुनः पुनः ॥ ११.१६.३४ ॥
அவர்களின் ஆபரணங்களை இந்தக் கழுகுகளும் நரிகளும் காக்கைகளும் பறித்துச் செல்கின்றன; பயங்கரமான நரிப்பெண்கள் மீண்டும் மீண்டும் கத்திக்கொண்டு இழுக்கின்றன.
11.16.35
बाणान्वनिनिशितान्पीतान्निस्त्रिंशान्विमला गदाः ।
युद्धाभिमानिनः सर्वे जीवन्त इव बिभ्रति ॥ ११.१६.३५ ॥
கல்லில் கூராக்கப்பட்ட அம்புகள், பொன்னிறமான வாள்கள், தூய்மையான கதைகள் — போர்ப்பெருமை கொண்ட அவர்கள் அனைவரும் உயிரோடிருப்பது போல் அவற்றைத் தாங்கியுள்ளனர்.
11.16.36
सुरूपवर्णा बहवः क्रव्यादैरवघट्टिताः ।
ऋषभप्रतिरूपाक्षाः शेरते च सहस्रशः ॥ ११.१६.३६ ॥
அழகிய உருவமும் நிறமும் கொண்ட பலர், காளையின் கண்கள் போன்ற விழிகளுடன், ஊனுண்ணிகளால் குதறப்பட்டு ஆயிரக்கணக்கில் கிடக்கின்றனர்.
11.16.37
अपरे पुनरालिङ्ग्य गदाः परिघबाहवः ।
शेरतेऽभिमुखाः शूरा दयिता इव योषितः ॥ ११.१६.३७ ॥
வேறு சிலர் கதைகளை மீண்டும் அணைத்தபடி, இரும்புத் தண்டு போன்ற கரங்களுடன் முகம் குப்புற படுத்திருக்கின்றனர்; அந்த வீரர்கள் அன்பிற்குரிய மனைவியரைப் போல கிடக்கின்றனர்.
11.16.38
बिभ्रतः कवचान्यन्ये विमलान्यायुधानि च ।
न धर्षयन्ति क्रव्यादा जीवन्तीति जनार्दन ॥ ११.१६.३८ ॥
வேறு சிலர் தூய கவசங்களையும் ஆயுதங்களையும் தாங்கியிருக்கின்றனர்; ஊன்உண்ணும் உயிரினங்கள் அவர்களைத் தாக்கவில்லை, அவர்கள் உயிருடன் இருப்பதாக எண்ணி. ஓ ஜனார்தனா!
11.16.39
क्रव्यादैः कृष्यमाणानामपरेषां महात्मनाम् ।
शातकौम्भ्यः स्रजश्चित्रा विप्रकीर्णाः समन्ततः ॥ ११.१६.३९ ॥
ஊன்உண்ணும் உயிரினங்களால் இழுக்கப்படும் வேறு மகாத்மாக்களின் பொன் நிறமும் பல வண்ணமுமான மாலைகள் நாற்புறமும் சிதறிக் கிடக்கின்றன.
11.16.40
एते गोमायवो भीमा निहतानां यशस्विनाम् ।
कण्ठान्तरगतान्हारानाक्षिपन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.४० ॥
இந்த பயங்கரமான நரிகள், கொல்லப்பட்ட புகழ்மிக்கவர்களின் கழுத்துக்குள் சென்ற ஹாரங்களை ஆயிரக்கணக்கில் பறித்து இழுக்கின்றன.
11.16.41
सर्वेष्वपररात्रेषु यानवन्दन्त बन्दिनः ।
स्तुतिभिश्च परार्ध्याभिरुपचारैश्च शिक्षिताः ॥ ११.१६.४१ ॥
எல்லா இரவுகளின் பிந்தைய யாமங்களிலும் பாடகர்கள் எவர்களை வணங்கினார்களோ, சிறந்த புகழ்ச்சிகளாலும் மரியாதைகளாலும் பயிற்றுவிக்கப்பட்டவர்களை.
11.16.42
तानद्य परिदेवन्ति दुःखार्ता परमाङ्गनाः ।
कृपणा वृष्णिशार्दूल दुःखशोकार्दिता भृशम् ॥ ११.१६.४२ ॥
ஓ விருஷ்ணி வீரனே! இன்று துன்பத்தால் வருந்தும் அந்த சிறந்த பெண்கள் அவர்களுக்காக இரங்கத்தக்க வகையில் புலம்புகின்றனர், துக்கமும் சோகமும் மிகவும் வருத்த.
11.16.43
रक्तोत्पलवनानीव विभान्ति रुचिराणि च ।
मुखानि परमस्त्रीणां परिशुष्काणि केशव ॥ ११.१६.४३ ॥
சிவந்த தாமரைக் காடுகள் போல் அழகிய முகங்கள் ஒளிர்கின்றன; ஆனால் சிறந்த பெண்களின் முகங்கள் வாடிப்போயின, ஓ கேசவா.
11.16.44
रुदित्वा विरता ह्येता ध्यायन्त्यः सपरिक्लमाः ।
कुरुस्त्रियोऽभिगच्छन्ति तेन तेनैव दुःखिताः ॥ ११.१६.४४ ॥
அழுது ஓய்ந்த இந்த குரு மகளிர், சிந்தையில் மூழ்கி, களைத்து, துயருற்று ஒவ்வொருவரிடமும் செல்கின்றனர்.
11.16.45
एतान्यादित्यवर्णानि तपमीयनिभानि च ।
पश्य रोदनताम्राणि वक्त्राणि कुरुयोषिताम् ॥ ११.१६.४५ ॥
பாருங்கள், சூரியனைப் போன்ற நிறமும், தங்கம் போன்றதுமான, அழுகையால் சிவந்த குரு மகளிரின் இம்முகங்களை.
11.16.46
श्यामानां वरवर्णानां गौरीणामेकवाससाम् ।
दुर्योधनवरस्त्रीणां पश्य वृन्दानि केशव ॥ ११.१६.४६ ॥
கருநிறமும், சிறந்த வண்ணமும், வெண்ணிறமும் கொண்டவர்களாய், ஒரே ஆடை அணிந்த துரியோதனனின் சிறந்த மனைவியரின் கூட்டங்களைப் பாருங்கள், ஓ கேசவா.
11.16.47
आसामपरिपूर्णार्थं निशम्य परिदेवितम् ।
इतरेरसङ्क्रन्दान्न विजानन्ति योषितः ॥ ११.१६.४७ ॥
இவர்களின் முழுமையற்ற பொருளுடைய புலம்பலைக் கேட்டு, மற்ற பெண்களின் அலறலால் இம்மகளிர் அறிவதில்லை.
11.16.48
एता दीर्घमिवोच्छ्वस्य विक्रुश्य च विलप्य च ।
विस्पन्दमाना दुःखेन वीरा जहति जीवितम् ॥ ११.१६.४८ ॥
இவர்கள் நீண்ட பெருமூச்சு விட்டு, கதறி, புலம்பி, துயரால் நடுங்கி, வீரர்களின் மனைவியர் உயிரை விடுகின்றனர்.
11.16.49
बह्व्यो दृष्ट्व शरीराणि क्रोशन्ति विलपन्ति च ।
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मृदुपाणयः ॥ ११.१६.४९ ॥
பல பெண்கள் உடல்களைக் கண்டு அழுது புலம்புகின்றனர்; மற்றவர்கள் மென்மையான கைகளால் தங்கள் தலைகளில் அடிக்கின்றனர்.
11.16.50
शिरोभिः पतितैर्हस्तैः सर्वाङ्गैः खण्डशः कृतैः ।
इतरेतसम्पृक्तैराकीर्णा भाति मेदिनी ॥ ११.१६.५० ॥
விழுந்த தலைகளாலும், கைகளாலும், துண்டுகளாக வெட்டப்பட்ட உறுப்புகளாலும், ஒன்றோடொன்று கலந்து கிடக்கும் நிலம் இறைந்து கிடப்பதாகத் தோன்றுகிறது.
11.16.51
विशिरस्कानथो कायान्दृष्ट्वा ह्येताननिन्दितान् ।
मुह्यन्त्यनुचिता नार्यो विदेहानि शिरांसि च ॥ ११.१६.५१ ॥
தலையற்ற உடல்களையும் உடலற்ற தலைகளையும் கண்டு, அத்தகைய காட்சிக்குத் தகாத அந்தக் குற்றமற்ற பெண்கள் மயக்கமடைகின்றனர்.
11.16.52
शिरः कायेन सन्धाय प्रेक्षमाणा विचेतसः ।
अपश्यन्त्योऽपरं तत्र नेदमस्येऽति दुःखिताः ॥ ११.१६.५२ ॥
தலையை உடலுடன் பொருத்திப் பார்த்தபடி, மனம் கலங்கிய அந்தத் துயருற்ற பெண்கள், அங்கே வேறொரு உடலைக் காணாமல், 'இது இவனுடையது அல்ல' என்று கூறுகின்றனர்.
11.16.53
बाहूरुचरणानन्यान्विशिखोन्मथितान्पृथक् ।
सन्दधत्योऽसुखाविष्टा मूर्छन्त्येताः पुनःपुनः ॥ ११.१६.५३ ॥
அம்புகளால் பிளக்கப்பட்டுத் தனித்தனியாகக் கிடக்கும் கைகளையும், தொடைகளையும், கால்களையும், மற்ற உறுப்புகளையும் பொருத்த முயன்று, துயரால் வருந்தும் இப்பெண்கள் மீண்டும் மீண்டும் மயக்கமடைகின்றனர்.
11.16.54
उत्कृत्तशिरसश्चान्यान्विजग्धान्मृगपक्षिभिः ।
दृष्ट्वा काश्चिन्न जानन्ति भर्तॄन्भरतयोषितः ॥ ११.१६.५४ ॥
தலை துண்டிக்கப்பட்டவர்களையும், மான்களாலும் பறவைகளாலும் உண்ணப்பட்ட மற்றவர்களையும் கண்டு, பரதர் குலப் பெண்களில் சிலர் தங்கள் கணவர்களை அறியவில்லை.
11.16.55
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मधुसूदन ।
प्रेक्ष्य भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्पतींश्च निहतान्परैः ॥ ११.१६.५५ ॥
மதுசூதனா, சிலர் கைகளால் தங்கள் தலைகளை அடித்துக்கொள்கின்றனர்; எதிரிகளால் கொல்லப்பட்ட சகோதரர்கள், தந்தையர், மகன்கள், கணவர்களைக் கண்டு.
11.16.56
बाहुभिश्च सखङ्गैश्च शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
अगम्यकल्पा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा।
बभूव भरतश्रेष्ठ प्राणिभिर्गतजीवितैः ॥ ११.१६.५६ ॥
பரதச் சிறந்தவனே, கைகள், வாள்கள், குண்டலங்களுடன் கூடிய தலைகள், உயிர் நீத்த உடல்களால் பூமி இறைச்சியும் இரத்தமும் கலந்த சேறாகி நடக்கவே முடியாததாயிற்று.
11.16.57
न दुःखेषूचिताः पूर्वं दुःखं गाहन्त्यनिन्दिताः ।
भ्रातृभिः पतिभिः पुत्रैरुपाकीर्णां वसुन्धराम् ॥ ११.१६.५७ ॥
முன்பு துயரங்களுக்குப் பழகியிராத குற்றமற்ற பெண்கள் இப்போது துயரத்தில் ஆழ்கின்றனர்; சகோதரர்கள், கணவர்கள், மகன்களால் பூமி நிரம்பியிருக்கிறது.
11.16.58
यूथानीव किशोरीणां सुकेशीनां जनार्दन ।
स्नुषाणां धृतराष्ट्रस्य पश्य वृन्दान्यनेकशः ॥ ११.१६.५८ ॥
ஜனார்தனா, திருதராஷ்டிரனின் மருமகள்களான அழகிய கூந்தலுடைய பெண்களின் கூட்டங்களைப் பார், இளம் பெண் மான்களின் மந்தைகள் போல் அவர்கள் பலவாறு இருக்கின்றனர்.
11.16.59
इतो दुःखतरं किन्नु केशव प्रतिभाति मे ।
यदिमाः कुर्वते सर्वा रवमुच्चावचं स्त्रियः ॥ ११.१६.५९ ॥
கேசவா, இதைவிட துயரமானது வேறு என்ன தோன்றுகிறது? இப்பெண்கள் அனைவரும் உயர்ந்தும் தாழ்ந்தும் ஒலித்து அழுகின்றனரே.
11.16.60
नूनमाचरितं पापं मया पूर्वेषु जन्मसु ।
या पश्यामि हतान्पुत्रान्पौत्रान्भ्रातृंश्च माधव ॥ ११.१६.६० ॥
மாதவா, முற்பிறவிகளில் நான் பாவம் செய்திருக்க வேண்டும்; அதனால்தான் கொல்லப்பட்ட என் மகன்களையும் பேரன்களையும் சகோதரர்களையும் காண்கிறேன்.
11.16.61
एवमार्ता विलपती समाभाष्य जनार्दनम् ।
गान्धारी पुत्रशोकार्ता द्वदर्श निहतं सुतम् ॥ ११.१६.६१ ॥
இவ்வாறு துயருற்று புலம்பிய காந்தாரி, ஜனார்தனனிடம் பேசி, புத்திர சோகத்தால் வருந்தி, கொல்லப்பட்ட தன் மகனைக் கண்டாள்.