Mahābhārata · Adhyāya 11.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.16.1
एवमुक्त्वा तु गान्धारी कुरूणामवकर्तनम् ।
अपश्यत्तत्र तिष्ठन्ती सर्वं तत्र यथास्थितम् ॥ ११.१६.१ ॥
Tendo falado assim, Gāndhārī, de pé ali, viu a destruição dos Kurus, tudo como jazia.
11.16.2
पतिव्रता महाभागा समानव्रतचारिणी ।
उग्रेण तपसा युक्ता सततं सत्यवादिनी ॥ ११.१६.२ ॥
Devotada ao seu marido, muito afortunada, seguindo o mesmo voto, dotada de austera penitência, sempre veraz em suas palavras.
11.16.3
वरदानेन कृष्णस्य महर्षेः पुण्यकर्मणः ।
दिव्यज्ञानबलोपेता विविधं पर्यदेवयत् ॥ ११.१६.३ ॥
Dotada de conhecimento divino e poder pela dádiva do grande sábio Kṛṣṇa (Vyāsa), de obras meritórias, lamentou-se de muitas maneiras.
11.16.4
ददर्श सा बुद्धिमती दूरादपि यथाऽन्तिके ।
रणाजिरं तद्वीराणामद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ११.१६.४ ॥
Aquela mulher sábia viu, mesmo de longe como se fosse de perto, aquele campo de batalha dos heróis, maravilhoso e arrepiante.
11.16.5
अस्थिकेशवसाकीर्णं शोणितौघपरिप्लुतम् ।
शरीरैर्बहुसाहस्रैर्विनिकीर्णं समन्ततः ॥ ११.१६.५ ॥
Coberto de ossos, cabelos e medula, encharcado num dilúvio de sangue, espalhado por todos os lados com muitos milhares de corpos.
11.16.6
गजाश्वरथयोधानामावृतं रुधिराविलैः ।
शरीरैरशिरस्कैश्च विदेहैश्च शिरोगणैः ॥ ११.१६.६ ॥
Coberto com os corpos dos guerreiros de elefantes, cavalos e carros, enlameado de sangue, cheio de corpos sem cabeça e montes de cabeças sem corpo.
11.16.7
गजाश्वनरवीराणां निःसत्वैरभिसंवृतम् ।
सृगालवलगोमायुकङ्ककाकनिषेवितम् ॥ ११.१६.७ ॥
Coberto pelos corpos sem vida de elefantes, cavalos e heróis, e frequentado por chacais, hienas, abutres, garças e corvos.
11.16.8
रक्षसां पुरुषादाना मोदनं कुरराकुलम् ।
अशिवाभिः शिवाभिश्च नादितं गृध्रसेवितम् ॥ ११.१६.८ ॥
Deleite dos rākṣasas e comedores de homens, cheio de águias-pescadoras, ressoando com os uivos de chacais auspiciosos e inauspiciosos, e frequentado por abutres.
11.16.9
ततो व्यासाभ्यनुज्ञातो धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
पाण्डुपुत्राश्च ते सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ११.१६.९ ॥
Então o rei Dhṛtarāṣṭra, com a permissão de Vyāsa, e todos os filhos de Pāṇḍu, tendo Yudhiṣṭhira à frente.
11.16.10
वासुदेवं पुरस्कृत्य हतबन्धुं च पार्थिवम् ।
कुरुस्त्रियः समादाय जग्मुरायोधनं प्रति ॥ ११.१६.१० ॥
Com Vāsudeva à frente, levando o rei cujos parentes haviam sido mortos, as mulheres dos Kurus partiram para o campo de batalha.
11.16.11
समासाद्य कुरुक्षेत्रं ताः स्त्रियो निहतेश्वराः ।
अपश्यन्त हतांस्तत्र पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.११ ॥
Ao chegarem a Kurukṣetra, aquelas mulheres cujos senhores haviam sido mortos viram ali os filhos, irmãos, pais e maridos abatidos.
11.16.12
क्रव्यादैर्भक्ष्यमाणांश्च गोमायुवलवायसैः ।
भूतैः पिशाचै रक्षोभिर्विविधैश्च निशाचरैः ॥ ११.१६.१२ ॥
Sendo devorados por chacais, hienas e corvos carnívoros, e cercados por espíritos, piśācas, rākṣasas e diversos seres noturnos.
11.16.13
रुद्राक्रीडनिभं दृष्ट्वा तदा विशसनं स्त्रियः ।
कुरर्य इव शोकार्ता विक्रोशन्त्यो निपेतिरे ॥ ११.१६.१३ ॥
Ao ver aquele massacre, semelhante ao jogo de Rudra, as mulheres, atormentadas pela dor, gritaram como águias-pescadoras e caíram ao chão.
11.16.14
अदृष्टपूर्वं पशन्त्यो दुःखार्ता भरतस्त्रियः ।
शरीरेषु स्खलन्त्यश्च न्यपतंश्च परासुवत् ॥ ११.१६.१४ ॥
Ao contemplar uma cena jamais vista, as mulheres dos Bharatas, atormentadas pela dor, tropeçando nos corpos, caíram como se estivessem mortas.
11.16.15
श्रान्तानां चाप्यनाथानां क्रन्दन्तीनां भृशं तदा ।
पाञ्चालकुरुयोषाणां कृपणं तदभून्महत् ॥ ११.१६.१५ ॥
Então o lamento das mulheres dos Pāñcālas e dos Kurus, exaustas, sem protetor e chorando muito, tornou-se grande e lastimoso.
11.16.16
दुःखोपहतचित्ताभिः समन्तादनुनादितम् ।
दृष्ट्वाऽऽयोधनमत्युग्रं धर्मज्ञा सुबलात्मजा ॥ ११.१६.१६ ॥
Vendo aquele campo de batalha terrível, ecoando por todos os lados com os lamentos das mulheres de coração atormentado pela dor, a filha de Subala, que conhecia o dharma...
11.16.17
ततः सा पुण्डरीकाक्षमामन्त्र्य पुरुषोत्तमम् ।
कुरूणां वैशमं दृष्ट्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१६.१७ ॥
Então ela, dirigindo-se ao de olhos de lótus, o melhor dos homens, ao ver a ruína dos Kurus, pronunciou estas palavras.
11.16.18
पश्यैताः पुण्डरीकाक्ष स्नुषा मे निहतेश्वराः ।
प्रकीर्णकेशाः क्रोशन्तीः कुररीरिव माधव ॥ ११.१६.१८ ॥
Olha estas, minhas noras, cujos senhores foram mortos, de cabelos desgrenhados, gritando como águias-pescadoras. Ó Mādhava de olhos de lótus!
11.16.19
अमूस्त्वभिसमागम्य स्मरन्त्यो भरतर्षभान् ।
पृथगेवानुपद्यन्ते पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्पतीन् ॥ ११.१६.१९ ॥
Reunidas e recordando os touros dos Bharatas, começaram a lamentar separadamente seus filhos, irmãos, pais e maridos.
11.16.20
वीरसूभिर्महाबाहो हतपुत्राभिरावृतम् ।
क्वचिच्च वीरपत्नीभिर्हतवीराभिरावृतम् ॥ ११.१६.२० ॥
Ó de braços poderosos, estava cercado por mães de heróis cujos filhos foram mortos, e aqui e ali por esposas de heróis cujos heróis tombaram.
11.16.21
शोभितं पुरुषव्याघ्रैः कर्णभीष्माभिमन्युभिः ।
द्रोणद्रुपदशल्यैश्च ज्वलद्भिरिव पावकैः ॥ ११.१६.२१ ॥
Estava adornado por tigres entre os homens, Karṇa, Bhīṣma e Abhimanyu, e Droṇa, Drupada e Śalya, brilhando como fogos.
11.16.22
काञ्चनैः कवचैर्निष्कैर्मणिभिश्च महाधनैः ।
अद्भुतैर्हस्तकेयूरैः स्रग्भिश्च समलंकृतम् ॥ ११.१६.२२ ॥
Estava bem adornado com armaduras de ouro, moedas de ouro, joias de grande valor, maravilhosos braceletes e guirlandas.
11.16.23
वीरबाहुविसृष्टाभिः शक्तिभिः परिघैरपि ।
खङ्गैश्च विविधैस्तीक्ष्णैः सशरैश्च शरासनैः ॥ ११.१६.२३ ॥
Estava coberto de lanças arremessadas pelos braços dos heróis, maças de ferro, diversas espadas afiadas, flechas e arcos.
11.16.24
क्रव्यादसङ्घैर्मुदितैस्तिष्ठद्भिः सहितैः क्वचित् ।
क्वचिदाक्रीडमानैश्च शयानैश्चापरैः क्वचित् ॥ ११.१६.२४ ॥
Estava cheio de bandos de devoradores de carne, uns de pé com alegria, outros reunidos, outros brincando aqui e ali, e outros deitados.
11.16.25
एतदेवंविधं वीर सम्पश्यायोधनं विभो ।
त्वया तु श्रावितं कर्म पुष्कराक्ष महाद्युते।
पश्यमाना हि दह्यामि शोकेनाहं जनार्दन ॥ ११.१६.२५ ॥
Ó herói, ó poderoso, contempla este campo de batalha assim como é. Ó de olhos de lótus, ó de grande esplendor, foste tu quem fez com que este ato acontecesse. Ó Janārdana, ao vê-lo, eu ardo de dor.
11.16.26
पाञ्चालानां कुरूणां च विनाशं मधुसूदन ।
पञ्चानामपि भूतानामहं वधमचिन्तयम् ॥ ११.१६.२६ ॥
Ó matador de Madhu, pensei na destruição dos Pāñcālas e dos Kurus, e também na morte daqueles cinco seres.
11.16.27
तान्सुपर्णाश्च गृध्राश्च कर्षयन्त्यसृगुक्षितान् ।
विगृह्य चरणैर्गृध्रा भक्षयन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.२७ ॥
Águias e abutres os arrastam, manchados de sangue; os abutres, agarrando-os com as garras, devoram-nos aos milhares.
11.16.28
जयद्रथस्य कर्णस्य तथैव द्रोमभीष्मयोः ।
अभिमन्योर्विनाशं च कश्चिन्तयितुमर्हति ॥ ११.१६.२८ ॥
Quem é digno de pensar na destruição de Jayadratha e de Karṇa, assim como de Droṇa e Bhīṣma, e de Abhimanyu?
11.16.29
अवध्यकल्पान्निहतान्गतसत्वानचेतसः ।
गृध्रकङ्कवलश्येनश्वसृगालसमावृतान् ॥ ११.१६.२९ ॥
Mortos como se fossem invulneráveis, privados de vida e de sentido, cercados de abutres, garças, falcões, gaviões, cães e chacais.
11.16.30
अमर्षवशमापन्नान्दुर्योधनवशे स्थितान् ।
पश्येमान्पुरुषव्याघ्रान्संशान्तान्पावकानिव ॥ ११.१६.३० ॥
Contempla estes tigres entre os homens, caídos sob o poder da ira e sob o controlo de Duryodhana, acalmados como fogos extintos.
11.16.31
शयनान्युचिताः सर्वे मृदूनि विमलानि च ।
विपन्नास्तेऽद्य वसुधां विवृतामधिशेरते ॥ ११.१६.३१ ॥
Todos eles, dignos de leitos macios e limpos, tombaram e hoje jazem sobre a terra nua.
11.16.32
बन्दिभिः सततं काले स्तुवद्भिरभिनन्दिताः ।
शिवानामशिवा घोराः शृण्वन्ति विविधा गिरः ॥ ११.१६.३२ ॥
Aqueles que eram sempre celebrados na hora certa com o louvor dos bardos ouvem agora os gritos terríveis, infaustos e variados dos chacais.
11.16.33
ये पुरा शेरते वीराः शयनेषु यशस्विनः ।
चन्दनागुरुदिग्धाङ्गास्तेऽद्य पांसुषु शेरते ॥ ११.१६.३३ ॥
Os heróis famosos que outrora dormiam em leitos, com os membros untados de sândalo e agaru, hoje jazem na poeira.
11.16.34
तेषामाभरणान्येते गृघ्रगोमायुवायसाः ।
आक्षिपन्ति शिवा घोरा विनदन्त्यः पुनः पुनः ॥ ११.१६.३४ ॥
Abutres, chacais e corvos arrancam-lhes os adornos, e as terríveis chacais, gritando repetidas vezes, os arrastam.
11.16.35
बाणान्वनिनिशितान्पीतान्निस्त्रिंशान्विमला गदाः ।
युद्धाभिमानिनः सर्वे जीवन्त इव बिभ्रति ॥ ११.१६.३५ ॥
Flechas afiadas na pedra, espadas de cor dourada e clavas imaculadas — todos os orgulhosos da batalha ainda as seguram, como se estivessem vivos.
11.16.36
सुरूपवर्णा बहवः क्रव्यादैरवघट्टिताः ।
ऋषभप्रतिरूपाक्षाः शेरते च सहस्रशः ॥ ११.१६.३६ ॥
Muitos de bela forma e tez, com olhos de touro, jazem aos milhares, despedaçados por animais carnívoros.
11.16.37
अपरे पुनरालिङ्ग्य गदाः परिघबाहवः ।
शेरतेऽभिमुखाः शूरा दयिता इव योषितः ॥ ११.१६.३७ ॥
Outros, abraçando novamente suas maças, com braços como barras de ferro, jazem de frente; esses heróis jazem como mulheres amadas.
11.16.38
बिभ्रतः कवचान्यन्ये विमलान्यायुधानि च ।
न धर्षयन्ति क्रव्यादा जीवन्तीति जनार्दन ॥ ११.१६.३८ ॥
Outros, portando armaduras brilhantes e armas, não são atacados pelos devoradores de carne, como se estivessem vivos, ó Janārdana.
11.16.39
क्रव्यादैः कृष्यमाणानामपरेषां महात्मनाम् ।
शातकौम्भ्यः स्रजश्चित्रा विप्रकीर्णाः समन्ततः ॥ ११.१६.३९ ॥
Guirlandas douradas e variegadas de outros magnânimos, arrastadas pelos devoradores de carne, jazem espalhadas por toda parte.
11.16.40
एते गोमायवो भीमा निहतानां यशस्विनाम् ।
कण्ठान्तरगतान्हारानाक्षिपन्ति सहस्रशः ॥ ११.१६.४० ॥
Estes chacais terríveis arrancam aos milhares os colares que chegam às gargantas dos ilustres abatidos.
11.16.41
सर्वेष्वपररात्रेषु यानवन्दन्त बन्दिनः ।
स्तुतिभिश्च परार्ध्याभिरुपचारैश्च शिक्षिताः ॥ ११.१६.४१ ॥
Aqueles a quem os bardos saudavam nas últimas vigílias de cada noite, treinados em supremos louvores e cortesias.
11.16.42
तानद्य परिदेवन्ति दुःखार्ता परमाङ्गनाः ।
कृपणा वृष्णिशार्दूल दुःखशोकार्दिता भृशम् ॥ ११.१६.४२ ॥
Hoje aquelas supremas mulheres, afligidas pela dor, lamentam por eles miseravelmente, ó tigre dos Vṛṣṇi, grandemente atormentadas pela aflição e pelo pesar.
11.16.43
रक्तोत्पलवनानीव विभान्ति रुचिराणि च ।
मुखानि परमस्त्रीणां परिशुष्काणि केशव ॥ ११.१६.४३ ॥
Como bosques de lótus vermelhos brilham os rostos encantadores, mas os rostos das melhores mulheres estão murchos, ó Keśava.
11.16.44
रुदित्वा विरता ह्येता ध्यायन्त्यः सपरिक्लमाः ।
कुरुस्त्रियोऽभिगच्छन्ति तेन तेनैव दुःखिताः ॥ ११.१६.४४ ॥
Tendo chorado e cessado, estas mulheres dos Kurus, absortas e exaustas, afligidas pela dor, vão de uma a outra.
11.16.45
एतान्यादित्यवर्णानि तपमीयनिभानि च ।
पश्य रोदनताम्राणि वक्त्राणि कुरुयोषिताम् ॥ ११.१६.४५ ॥
Vê estes rostos das mulheres dos Kurus, da cor do sol e semelhantes ao ouro aquecido, avermelhados pelo choro.
11.16.46
श्यामानां वरवर्णानां गौरीणामेकवाससाम् ।
दुर्योधनवरस्त्रीणां पश्य वृन्दानि केशव ॥ ११.१६.४६ ॥
Vê as multidões das excelentes esposas de Duryodhana, morenas e brancas de belo tom, vestindo uma só peça, ó Keśava.
11.16.47
आसामपरिपूर्णार्थं निशम्य परिदेवितम् ।
इतरेरसङ्क्रन्दान्न विजानन्ति योषितः ॥ ११.१६.४७ ॥
Tendo ouvido o lamento inacabado delas, e em meio aos gritos das outras, as mulheres não o percebem.
11.16.48
एता दीर्घमिवोच्छ्वस्य विक्रुश्य च विलप्य च ।
विस्पन्दमाना दुःखेन वीरा जहति जीवितम् ॥ ११.१६.४८ ॥
Estas mulheres, como se suspirassem longamente, gritando e lamentando-se, tremendo de dor, as esposas dos heróis entregam a vida.
11.16.49
बह्व्यो दृष्ट्व शरीराणि क्रोशन्ति विलपन्ति च ।
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मृदुपाणयः ॥ ११.१६.४९ ॥
Ao verem os corpos, muitas mulheres gritam e lamentam-se; outras, de mãos delicadas, golpeiam as cabeças com as mãos.
11.16.50
शिरोभिः पतितैर्हस्तैः सर्वाङ्गैः खण्डशः कृतैः ।
इतरेतसम्पृक्तैराकीर्णा भाति मेदिनी ॥ ११.१६.५० ॥
A terra aparece coberta de cabeças caídas, mãos e membros de todo tipo cortados em pedaços, misturados uns aos outros.
11.16.51
विशिरस्कानथो कायान्दृष्ट्वा ह्येताननिन्दितान् ।
मुह्यन्त्यनुचिता नार्यो विदेहानि शिरांसि च ॥ ११.१६.५१ ॥
Ao verem os corpos sem cabeça e as cabeças sem corpo, aquelas mulheres sem culpa, indignas de tal espetáculo, desmaiam.
11.16.52
शिरः कायेन सन्धाय प्रेक्षमाणा विचेतसः ।
अपश्यन्त्योऽपरं तत्र नेदमस्येऽति दुःखिताः ॥ ११.१६.५२ ॥
Unindo a cabeça ao corpo e olhando-a, as mulheres aflitas e desorientadas, não vendo ali outro corpo, dizem: «Este não é o dele».
11.16.53
बाहूरुचरणानन्यान्विशिखोन्मथितान्पृथक् ।
सन्दधत्योऽसुखाविष्टा मूर्छन्त्येताः पुनःपुनः ॥ ११.१६.५३ ॥
Tentando juntar os braços, coxas, pés e outros membros separados e cortados pelas flechas, estas mulheres, tomadas pela angústia, desmaiam repetidas vezes.
11.16.54
उत्कृत्तशिरसश्चान्यान्विजग्धान्मृगपक्षिभिः ।
दृष्ट्वा काश्चिन्न जानन्ति भर्तॄन्भरतयोषितः ॥ ११.१६.५४ ॥
Ao verem outros com as cabeças cortadas e outros devorados por feras e aves, algumas mulheres da linhagem de Bharata não reconhecem seus maridos.
11.16.55
पाणिभिश्चापरा घ्नन्ति शिरांसि मधुसूदन ।
प्रेक्ष्य भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्पतींश्च निहतान्परैः ॥ ११.१६.५५ ॥
Ó Madhusūdana, outras batem com as mãos nas próprias cabeças ao ver os irmãos, pais, filhos e maridos mortos pelos inimigos.
11.16.56
बाहुभिश्च सखङ्गैश्च शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
अगम्यकल्पा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा।
बभूव भरतश्रेष्ठ प्राणिभिर्गतजीवितैः ॥ ११.१६.५६ ॥
Ó melhor dos Bharatas, a terra tornou-se intransitável, um lamaçal de carne e sangue, com braços, espadas, cabeças com seus brincos e seres cujas vidas se haviam esvaído.
11.16.57
न दुःखेषूचिताः पूर्वं दुःखं गाहन्त्यनिन्दिताः ।
भ्रातृभिः पतिभिः पुत्रैरुपाकीर्णां वसुन्धराम् ॥ ११.१६.५७ ॥
As mulheres irrepreensíveis, outrora não habituadas às aflições, agora mergulham na dor, enquanto a terra está coberta de irmãos, maridos e filhos.
11.16.58
यूथानीव किशोरीणां सुकेशीनां जनार्दन ।
स्नुषाणां धृतराष्ट्रस्य पश्य वृन्दान्यनेकशः ॥ ११.१६.५८ ॥
Ó Janārdana, vê os muitos grupos das noras de Dhṛtarāṣṭra, como rebanhos de jovens corças de belos cabelos.
11.16.59
इतो दुःखतरं किन्नु केशव प्रतिभाति मे ।
यदिमाः कुर्वते सर्वा रवमुच्चावचं स्त्रियः ॥ ११.१६.५९ ॥
Ó Keśava, o que me pareceria mais doloroso que isto, que todas estas mulheres chorem em vozes altas e baixas?
11.16.60
नूनमाचरितं पापं मया पूर्वेषु जन्मसु ।
या पश्यामि हतान्पुत्रान्पौत्रान्भ्रातृंश्च माधव ॥ ११.१६.६० ॥
Ó Mādhava, certamente cometi mal em vidas passadas, pois agora vejo meus filhos, netos e irmãos mortos.
11.16.61
एवमार्ता विलपती समाभाष्य जनार्दनम् ।
गान्धारी पुत्रशोकार्ता द्वदर्श निहतं सुतम् ॥ ११.१६.६१ ॥
Assim, aflita e lamentando-se, Gāndhārī dirigiu-se a Janārdana e, atormentada pela dor do filho, viu o filho morto.