મહાભારત · અધ્યાય 11.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.19.1
एष माधव पुत्रो मे विकर्णः पाज्ञसम्मतः ।
भूमौ विनिहतः शेते भीमेन शतधा कृतः ॥ ११.१९.१ ॥
હે માધવ, રાજાઓએ માન્ય કરેલો મારો પુત્ર વિકર્ણ ભીમ દ્વારા સો ટુકડા કરીને ભૂમિ પર મૃત્યુ પામીને પડ્યો છે.
11.19.2
गजमध्ये हतः शेते विकर्णो मधुसूदन ।
नीलमेघपरिक्षिप्तः शरदीव निशाकरः ॥ ११.१९.२ ॥
હે મધુસૂદન, વિકર્ણ હાથીઓની વચ્ચે હણાઈને પડ્યો છે; નીલ મેઘોથી ઘેરાયેલા શરદના ચંદ્ર જેવો.
11.19.3
अस्य चापग्रहेणैव पाणिः कृतकिणो महान् ।
कथञ्चिच्छिद्यते गृध्रैरत्तुकामैस्तलत्रवान् ॥ ११.१९.३ ॥
ધનુષ્ય પકડવાથી જ મોટો અને કઠણ થયેલો તેનો હાથ, ખાવાની ઇચ્છાવાળા ગીધો દ્વારા કોઈ રીતે કપાઈ રહ્યો છે.
11.19.4
अस्य भार्याऽऽमिषप्रेप्सून्गृध्रकाकांस्तपस्विनी ।
वारयत्यनिशं बाला न च शक्नोति माधव ॥ ११.१९.४ ॥
હે માધવ, તેની પત્ની, તે તપસ્વિની બાળા, માંસની લાલચ ધરાવતા ગીધો અને કાગડાઓને સતત હાંકી કાઢે છે; પણ તે તે કરી શકતી નથી.
11.19.5
युवा वृन्दारकसमो विकर्णः पुरुषर्षभ ।
सुखोषितः सुखार्हश्च शेते पांसुषु माधव ॥ ११.१९.५ ॥
હે માધવ, યુવાન વિકર્ણ, દેવો સમાન, નરોમાં શ્રેષ્ઠ, સુખમાં ઉછરેલો અને સુખને યોગ્ય, ધૂળમાં પડ્યો છે.
11.19.6
कर्णिनालीकनाराचैर्भिन्नमर्माणमाहवे ।
अद्यापि न जहात्येनं लक्ष्मीर्भरतसत्तमम् ॥ ११.१९.६ ॥
યુદ્ધમાં કર્ણી, નાલીક અને નારાચ બાણોથી જેના મર્મસ્થાનો વીંધાયા છે, તે ભરતશ્રેષ્ઠને આજે પણ લક્ષ્મી છોડતી નથી.
11.19.7
एष सङ्ग्रामशूरणे प्रतिज्ञां पालयिष्यता ।
दुर्मुखोऽभिमुखः शेते हतोऽरिगणहा रणे ॥ ११.१९.७ ॥
યુદ્ધશૂર એવો આ પોતાની પ્રતિજ્ઞા પાળવાનો હતો; દુર્મુખ સામે મોઢું રાખીને રણમાં હણાઈને સૂતો છે, શત્રુગણોનો સંહારક.
11.19.8
तस्यैतद्वदनं कृष्ण श्वापदैरर्धभक्षितम् ।
विभात्यभ्यधिकं तात सप्तम्यामिव चन्द्रमाः ॥ ११.१९.८ ॥
હે કૃષ્ણ, શિયાળો અને જંગલી પ્રાણીઓએ અડધું ખાધેલું તેનું આ મુખ, હે તાત, સાતમના ચંદ્રની જેમ વધુ શોભી રહ્યું છે.
11.19.9
शूरस्य हि रणे कृष्ण पश्याननमथेदृशम् ।
स कथं निहतोऽमित्रैः पांसून्ग्रसति मे सुतः ॥ ११.१९.९ ॥
હે કૃષ્ણ, યુદ્ધમાં શૂરનું મુખ આવું જુઓ. શત્રુઓથી હણાયેલો મારો પુત્ર ધૂળ કેવી રીતે ગળી રહ્યો છે?
11.19.10
यस्याहवमुखे सौम्य स्थाता नैवोपपद्यते ।
स कथं दुर्मुखोऽमित्रैर्हतो विबुधलोकजित् ॥ ११.१९.१० ॥
હે સૌમ્ય, યુદ્ધના મોરચે જેની સામે કોઈ ઊભું રહી શકતું ન હતું, એ દેવલોક જીતનાર દુર્મુખ શત્રુઓથી કેવી રીતે હણાયો?
11.19.11
चित्रसेनं हतं भूमौ शयानं मधुसूदन ।
धार्तराष्ट्रमिमं पश्य प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ११.१९.११ ॥
હે મધુસૂદન, ભૂમિ પર હણાઈને પડેલા ચિત્રસેનને જુઓ, આ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને, ધનુર્ધરોનો આદર્શ.
11.19.12
तं चित्रमाल्याभरणं युवत्यः शोककर्शिताः ।
क्रव्यादसङ्घैः सहिता रुदन्त्यः पर्युपासते ॥ ११.१९.१२ ॥
શોકથી કૃશ થયેલી યુવતીઓ, વિચિત્ર માળા અને આભૂષણોથી શોભતા તેની આસપાસ, માંસભક્ષી પ્રાણીઓના ટોળા સાથે રડતી બેઠી છે.
11.19.13
स्त्रीणां रुदितनिर्घोषः श्वापदानां च गर्जितम् ।
चित्ररूपमिदं कृष्ण विमृश्य प्रतिभाति मे ॥ ११.१९.१३ ॥
સ્ત્રીઓના રુદનનો અવાજ અને હિંસક પશુઓની ગર્જના — હે કૃષ્ણ, વિચારતાં આ દૃશ્ય મને વિચિત્ર લાગે છે.
11.19.14
युवा वृन्दारको नित्यं प्रवरस्त्रीनिषेवितः ।
विविंशतिरसौ शेते ध्वस्तः पांसुषु माधव ॥ ११.१९.१४ ॥
હંમેશાં શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ દ્વારા સેવિત એ યુવાન વીર વિવિંશતિ, હે માધવ, ધૂળમાં પડીને સૂતો છે.
11.19.15
शरसङ्कृत्तवर्माणं वीरं विशसने हतम् ।
परिवार्यासते गृध्राः परिविंशं विविंशतिम् ॥ ११.१९.१५ ॥
બાણોથી કવચ કપાયેલા, યુદ્ધમાં મરાયેલા વીર વિવિંશતિને, ફેંકી દેવાયેલાની જેમ, ગીધો ઘેરીને બેઠાં છે.
11.19.16
प्रविश्य समरे शूरः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स वीरशयने शेते परः सत्पुरुषोचिते ॥ ११.१९.१६ ॥
યુદ્ધમાં પાંડવોની સેનામાં પ્રવેશેલો એ શૂર હવે સત્પુરુષોને યોગ્ય એવી વીરશય્યા પર સૂતો છે.
11.19.17
स्मितोपपन्नं सुनसं सुभ्रु ताराधिपोपमम् ।
अतीव सौम्यवदनं कृष्ण पश्य विविंशतेः ॥ ११.१९.१७ ॥
હે કૃષ્ણ, વિવિંશતિનું મુખ જુઓ — સ્મિતથી યુક્ત, સુંદર નાક અને ભ્રમરવાળું, ચંદ્ર સમાન, અતિશય સૌમ્ય.
11.19.18
यं स्म तं पर्युपासन्ते बहुधा वरयोषितः ।
क्रीडन्तमिव गन्धर्वं देवकन्याः सहस्रशः ॥ ११.१९.१८ ॥
જેની પહેલાં શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ અનેક રીતે સેવા કરતી, ગંધર્વ સાથે રમતી હજારો દેવકન્યાઓની જેમ.
11.19.19
हन्तारं परसैन्यानां शूरं समितिशोभनम् ।
निबर्हणममित्राणां दुःसहं विषहेत कः ॥ ११.१९.१९ ॥
શત્રુસેનાનો સંહારક, શૂરવીર, યુદ્ધની શોભા, શત્રુઓનો વિનાશક, દુઃસહ — તેને કોણ સહન કરી શકે?
11.19.20
दुःसहस्यैतदाभाति शरीरं संवृतं शरैः ।
गिरिरात्मरुहैः फुल्लैः कर्णिकारैरिवाचितः ॥ ११.१९.२० ॥
એ દુઃસહનું શરીર બાણોથી ઢંકાયેલું છે, જાણે ખીલેલાં કર્ણિકાર વૃક્ષોથી છવાયેલો પર્વત.
11.19.21
शातकौम्भ्या स्रजा भाति कवचेन च भास्वता ।
अग्निनेव गिरिः श्वेतो गतासुरपि दुःसहः ॥ ११.१९.२१ ॥
સોનાની માળા અને ચમકતા કવચથી તે શોભે છે; પ્રાણ વિનાનો હોવા છતાં તે દુઃસહ લાગે છે, અગ્નિથી ઝળહળતા શ્વેત પર્વત જેવો.