Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

11.19.1

एष माधव पुत्रो मे विकर्णः पाज्ञसम्मतः ।
भूमौ विनिहतः शेते भीमेन शतधा कृतः ॥ ११.१९.१ ॥

ହେ ମାଧବ, ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ମୋ ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭୂମିରେ ମୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି।

11.19.2

गजमध्ये हतः शेते विकर्णो मधुसूदन ।
नीलमेघपरिक्षिप्तः शरदीव निशाकरः ॥ ११.१९.२ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି; ନୀଳ ମେଘରେ ଘେରା ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି।

11.19.3

अस्य चापग्रहेणैव पाणिः कृतकिणो महान् ।
कथञ्चिच्छिद्यते गृध्रैरत्तुकामैस्तलत्रवान् ॥ ११.१९.३ ॥

ଧନୁ ଧରିବା ଯୋଗୁ ହିଁ ବଡ଼ ଓ କଠିନ ହୋଇଥିବା ତା'ର ହାତ, ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଶାଗୁଣାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌଣସିମତେ କଟାଯାଉଛି।

11.19.4

अस्य भार्याऽऽमिषप्रेप्सून्गृध्रकाकांस्तपस्विनी ।
वारयत्यनिशं बाला न च शक्नोति माधव ॥ ११.१९.४ ॥

ହେ ମାଧବ, ତା'ର ପତ୍ନୀ, ସେହି ତପସ୍ବିନୀ ବାଳା, ମାଂସ ଲୋଭୀ ଶାଗୁଣା ଓ କାଉମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ତଡ଼ୁଛି; କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା କରିପାରୁନାହିଁ।

11.19.5

युवा वृन्दारकसमो विकर्णः पुरुषर्षभ ।
सुखोषितः सुखार्हश्च शेते पांसुषु माधव ॥ ११.१९.५ ॥

ହେ ମାଧବ, ଯୁବକ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଦେବତା ସମାନ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁଖରେ ବଢ଼ିଥିବା ଓ ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ, ଧୂଳିରେ ପଡ଼ିଛି।

11.19.6

कर्णिनालीकनाराचैर्भिन्नमर्माणमाहवे ।
अद्यापि न जहात्येनं लक्ष्मीर्भरतसत्तमम् ॥ ११.१९.६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣୀ, ନାଳୀକ ଓ ନାରାଚ ବାଣରେ ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେହି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଜି ବି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତ୍ୟାଗ କରିନାହାଁନ୍ତି।

11.19.7

एष सङ्ग्रामशूरणे प्रतिज्ञां पालयिष्यता ।
दुर्मुखोऽभिमुखः शेते हतोऽरिगणहा रणे ॥ ११.१९.७ ॥

ଯୁଦ୍ଧଶୂର ଏହି ବୀର ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ; ଦୁର୍ମୁଖ ସମ୍ମୁଖ ମୁଖରେ ରଣରେ ହତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଗଣର ସଂହାରକ।

11.19.8

तस्यैतद्वदनं कृष्ण श्वापदैरर्धभक्षितम् ।
विभात्यभ्यधिकं तात सप्तम्यामिव चन्द्रमाः ॥ ११.१९.८ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ଶୃଗାଳ ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧା ଖିଆଯାଇଥିବା ତାଙ୍କର ଏହି ମୁଖ, ହେ ତାତ, ସପ୍ତମୀର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଉଛି।

11.19.9

शूरस्य हि रणे कृष्ण पश्याननमथेदृशम् ।
स कथं निहतोऽमित्रैः पांसून्ग्रसति मे सुतः ॥ ११.१९.९ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ରଣରେ ଶୂରଙ୍କ ମୁଖ ଏହିପରି ଦେଖ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ମୋ ପୁତ୍ର କିପରି ଧୂଳି ଗ୍ରାସ କରୁଛି?

11.19.10

यस्याहवमुखे सौम्य स्थाता नैवोपपद्यते ।
स कथं दुर्मुखोऽमित्रैर्हतो विबुधलोकजित् ॥ ११.१९.१० ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧର ମୁଖରେ ଯାହା ସମ୍ମୁଖରେ କେହି ଛିଡ଼ା ହୋଇପାରୁ ନଥିଲେ, ସେହି ଦେବଲୋକ ଜୟୀ ଦୁର୍ମୁଖ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ହତ ହେଲେ?

11.19.11

चित्रसेनं हतं भूमौ शयानं मधुसूदन ।
धार्तराष्ट्रमिमं पश्य प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ११.१९.११ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଭୂମିରେ ହତ ହୋଇ ଶୋଇଥିବା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଖ, ଏହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ, ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶଙ୍କୁ।

11.19.12

तं चित्रमाल्याभरणं युवत्यः शोककर्शिताः ।
क्रव्यादसङ्घैः सहिता रुदन्त्यः पर्युपासते ॥ ११.१९.१२ ॥

ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ଯୁବତୀମାନେ, ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖେ, ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦଳ ସହ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ବସିଛନ୍ତି।

11.19.13

स्त्रीणां रुदितनिर्घोषः श्वापदानां च गर्जितम् ।
चित्ररूपमिदं कृष्ण विमृश्य प्रतिभाति मे ॥ ११.१९.१३ ॥

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ରୋଦନ ଧ୍ୱନି ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ — ହେ କୃଷ୍ଣ, ବିଚାର କଲେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୋ ନିକଟରେ ବିଚିତ୍ର ଜଣାପଡ଼େ।

11.19.14

युवा वृन्दारको नित्यं प्रवरस्त्रीनिषेवितः ।
विविंशतिरसौ शेते ध्वस्तः पांसुषु माधव ॥ ११.१९.१४ ॥

ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେ ଯୁବା ବୀର ବିବିଂଶତି, ହେ ମାଧବ, ଧୂଳିରେ ପଡ଼ି ଶୋଇଛି।

11.19.15

शरसङ्कृत्तवर्माणं वीरं विशसने हतम् ।
परिवार्यासते गृध्राः परिविंशं विविंशतिम् ॥ ११.१९.१५ ॥

ବାଣରେ କବଚ କଟାଯାଇଥିବା, ରଣରେ ହତ ବୀର ବିବିଂଶତିକୁ, ଫୋପାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ପରି, ଶାଗୁଣା ଘେରି ବସିଛନ୍ତି।

11.19.16

प्रविश्य समरे शूरः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स वीरशयने शेते परः सत्पुरुषोचिते ॥ ११.१९.१६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେ ଶୂର ଏବେ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ବୀର-ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି।

11.19.17

स्मितोपपन्नं सुनसं सुभ्रु ताराधिपोपमम् ।
अतीव सौम्यवदनं कृष्ण पश्य विविंशतेः ॥ ११.१९.१७ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ବିବିଂଶତିଙ୍କ ମୁଖ ଦେଖ — ସ୍ମିତଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ନାସିକା ଓ ଭ୍ରୂଯୁକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରସମ, ଅତି ସୌମ୍ୟ ମୁଖ।

11.19.18

यं स्म तं पर्युपासन्ते बहुधा वरयोषितः ।
क्रीडन्तमिव गन्धर्वं देवकन्याः सहस्रशः ॥ ११.१९.१८ ॥

ଯାହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନାନା ପ୍ରକାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ସହ ଖେଳୁଥିବା ସହସ୍ର ଦେବକନ୍ୟାଙ୍କ ପରି।

11.19.19

हन्तारं परसैन्यानां शूरं समितिशोभनम् ।
निबर्हणममित्राणां दुःसहं विषहेत कः ॥ ११.१९.१९ ॥

ଶତ୍ରୁସେନା ସଂହାରକ, ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧର ଶୋଭା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବିନାଶକ, ଦୁଃସହ — ତାଙ୍କୁ କିଏ ସହିପାରିବ?

11.19.20

दुःसहस्यैतदाभाति शरीरं संवृतं शरैः ।
गिरिरात्मरुहैः फुल्लैः कर्णिकारैरिवाचितः ॥ ११.१९.२० ॥

ସେହି ଦୁଃସହଙ୍କ ଶରୀର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯେପରି ପୁଷ୍ପିତ କର୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷରେ ଭରା ଏକ ପର୍ବତ।

11.19.21

शातकौम्भ्या स्रजा भाति कवचेन च भास्वता ।
अग्निनेव गिरिः श्वेतो गतासुरपि दुःसहः ॥ ११.१९.२१ ॥

ସୁନାମାଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚରେ ସେ ଶୋଭାୟମାନ; ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଃସହ ଜଣାପଡ଼ନ୍ତି, ଅଗ୍ନିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧଳା ପର୍ବତ ପରି।