Mahābhārata · Adhyāya 11.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.20.1
अध्यर्धगुणमाहुर्यं बले शौर्ये च केशव ।
पित्रा त्वया च दाशार्ह दृप्तं सिंहमिवोत्कटम् ॥ ११.२०.१ ॥
Dicen que tenía una vez y media las cualidades en fuerza y valor, oh Keśava. Por tu padre y por ti, oh descendiente de Daśārha, era como un león orgulloso y feroz.
11.20.2
यो बिभेद चमूमेको मम पुत्रस्य दुर्भिदाम् ।
स भूत्वा मृत्युरन्येषां स्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२०.२ ॥
Aquel que solo rompió el invencible ejército de mi hijo, habiéndose vuelto muerte para otros, él mismo ha caído bajo el poder de la muerte.
11.20.3
तस्योपलक्षये कृष्ण कार्ष्णेरमिततेजसः ।
अभिमन्योर्हतस्यापि प्रभा नैवोपशाम्यति ॥ ११.२०.३ ॥
Oh Kṛṣṇa, percibo el resplandor de Abhimanyu, el hijo de Kṛṣṇa de brillo sin límites; aunque ha sido muerto, su fulgor no se apaga.
11.20.4
एषा विराटदुहिता स्नुषा गाण्डीवधन्वनः ।
हतं बाला पतिं वीरं दृष्ट्वा शोचत्यनिन्दिता ॥ ११.२०.४ ॥
Esta hija de Virāṭa, nuera de Arjuna, el portador del arco Gāṇḍīva, joven e intachable, se lamenta al ver muerto a su heroico esposo.
11.20.5
तमेषा हि समागम्य भार्या भर्तारमन्तिके ।
विराटदुहिता कृष्ण पाणिना परिमार्जति ॥ ११.२०.५ ॥
Oh Kṛṣṇa, esta esposa, la hija de Virāṭa, acercándose a su esposo, le acaricia con la mano.
11.20.6
तस्य वक्त्रमुपाघ्राय सौभद्रस्य मनस्विनी ।
विबुद्धकमलाकारं कम्बुवृत्तशिरोधरम् ॥ ११.२०.६ ॥
Tras oler y besar el rostro del hijo de Subhadrā, aquella mujer magnánima —que era como un loto abierto, con un cuello redondo como una concha—
11.20.7
कामरूपवती चैषा परिष्वजति भामिनी ।
लज्जमाना पुरा चैनं माध्वीकमदमूर्च्छिता ॥ ११.२०.७ ॥
Esta hermosa mujer, de forma tan deseable como el deseo mismo, lo abraza; ella, que antes estaba avergonzada, desfallecida por la embriaguez del vino madhvīka.
11.20.8
तस्य क्षतजसन्दिग्धं जातरूपपरिष्कृतम् ।
विमुच्य कवचं कृष्ण शीरमभिवीक्षते ॥ ११.२०.८ ॥
Tras quitarle la armadura manchada de sangre y adornada con oro, oh Kṛṣṇa, ella contempla su cabeza.
11.20.9
अवेक्षमाणा तं बाला कुष्ण त्वामभिभाषते ।
अयं ते पुण्डरीकाक्ष कसदृशाक्षो निपातितः ॥ ११.२०.९ ॥
Mirándolo, la joven te habla, oh Kṛṣṇa: Oh de ojos de loto, este tuyo, de ojos semejantes a los de Kasa, ha sido derribado.
11.20.10
बले वीर्ये च सदृशस्तेजसा चैव तेऽनघ ।
रूपेण च तथाऽत्यर्थं शेते भुवि निपातितः ॥ ११.२०.१० ॥
Oh sin mácula, éste, igual a ti en fuerza, valor y esplendor, y muy semejante en belleza, yace derribado sobre la tierra.
11.20.11
अत्यन्तं सुकुमारस्य राङ्कवाजिनशायिनः ।
कच्चिदद्य शरीरं ते भूमौ न परितप्यते ॥ ११.२०.११ ॥
¿No se está abrasando hoy sobre el suelo tu cuerpo, tan extremadamente delicado, que solía yacer sobre la piel de un ciervo ruru?
11.20.12
मातङ्गभुजवर्ष्णाणौ ज्याक्षेपकठिनत्वचौ ।
काञ्चनाङ्गदिनौ शेते निक्षिप्य विपुलौ भुजौ।
व्यायम्य बहुधा नूनं सुखसुप्तः श्रमादिव ॥ ११.२०.१२ ॥
Con brazos como troncos de elefante, anchos como nubes de lluvia, con la piel endurecida por tensar el arco, adornados con brazaletes de oro, yace con sus amplios brazos extendidos, como si, tras ejercitarse de muchas maneras, se hubiera dormido felizmente por el cansancio.
11.20.13
एवं विलपतीमार्तां किं मां न प्रतिभाषसे ।
न स्मराम्यपराधं ते किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ११.२०.१३ ॥
Así me lamento, afligida. ¿Por qué no me respondes? No recuerdo ninguna falta mía contra ti; ¿por qué no me respondes?
11.20.14
ननु मां त्वं पुरा दूरादभिवीक्ष्याभिभाषसे ।
न स्मराम्यपराधं मे किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ११.२०.१४ ॥
Ciertamente antes me mirabas desde lejos y me hablabas. No recuerdo ninguna falta mía contra ti; ¿por qué no me respondes?
11.20.15
आर्यामार्य सुभद्रां तवमिमां श्च त्रिदशोपमान् ।
पितॄन्मां चैव दुःखार्तां विहाय क्व गमिष्यसि ॥ ११.२०.१५ ॥
¡Oh noble! Abandonando a la noble Subhadrā, a esta esposa, a los padres semejantes a los dioses y a mí, afligida por el dolor, ¿adónde irás?
11.20.16
तस्य शोणितदिग्धान्वै केशानुन्नम्य पाणिना ।
उत्सङ्गे वक्तमाधाय जीवन्तमिव पृच्छति ॥ ११.२०.१६ ॥
Levantando con la mano su cabello manchado de sangre, colocando su rostro en su regazo, pregunta como si él viviera.
11.20.17
स्वस्रीयं वासुदेवस्य पुत्रं गाण्डीवधन्वनः ।
कथं त्वां रणमध्यस्थं जघ्रुरेते महारथाः ॥ ११.२०.१७ ॥
Hijo del arquero del Gāṇḍīva, sobrino de Vāsudeva, ¿cómo te golpearon estos grandes guerreros de carro, estando tú en medio de la batalla?
11.20.18
धिगस्तु क्रूरकर्तॄंस्तान्कृपकर्णजयद्रथान् ।
द्रोणद्रौणायतनी चोभौ यैरहं विधवा कृता ॥ ११.२०.१८ ॥
¡Vergüenza sobre aquellos crueles hacedores: Kṛpa, Karṇa y Jayadratha, y Droṇa y el hijo de Droṇa, ambos, por quienes he quedado viuda!
11.20.19
रथर्षभाणां सर्वेषां कथमासीत्तदा मनः ।
बालं त्वां पिरवार्यैकमनेकेषां च जघ्नताम् ॥ ११.२०.१९ ॥
¿Cómo pudo ser el ánimo de todos aquellos toros entre los carreristas en aquel momento, cuando te rodearon a ti, un muchacho solo, y muchos te golpearon?
11.20.20
कथं नु पाण्डवानां च पाञ्चालानां तु पश्यताम् ।
त्वं वीर निधनं प्राप्तो नाथवान्सन्ननाथवत् ॥ ११.२०.२० ॥
¿Cómo, oh héroe, mientras los Pāṇḍavas y los Pāñcālas miraban, encontraste la muerte como quien no tiene protectores, teniéndolos?
11.20.21
दृष्ट्वा बहुभिराक्रन्दे निहतं त्वां पिता तव ।
वीरः पुरुषशार्दूलः कथं जीवति पाण्डवः ॥ ११.२०.२१ ॥
Al verte muerto a manos de muchos, tu padre se lamentó. ¿Cómo sigue vivo aquel héroe, el Pāṇḍava, tigre entre los hombres?
11.20.22
न राज्यलाभो विपुलः शत्रूणां च पराभवः ।
प्रीतिं धास्यति पार्थानां त्वामृते पुष्करेक्षण ॥ ११.२०.२२ ॥
Sin ti, oh de ojos de loto, ni la gran conquista del reino ni la derrota de los enemigos dará alegría a los hijos de Pṛthā.
11.20.23
तव शस्त्रजिताँल्लोकान्धर्मेण च दमेन च ।
क्षिप्रमन्वागमिष्यामि तत्र मां प्रतिपालय ॥ ११.२०.२३ ॥
Pronto te seguiré a los mundos que ganaste con las armas, con el dharma y el dominio de sí. Espérame allí.
11.20.24
दुर्मरं पुनरप्राप्ते काले भवति केनचित् ।
यदहं त्वां रणे दृष्ट्वा हतं जीवामि दुर्भगा ॥ ११.२०.२४ ॥
Es difícil que alguien muera antes de que llegue su tiempo. Y aun así yo, desdichada, vivo habiéndote visto muerto en la batalla.
11.20.25
कामिदानीं नरव्याघ्र श्लक्ष्णया स्मितया गिरा ।
पितृलोके समेत्यान्यां मामिवामन्त्रयिष्यसि ॥ ११.२०.२५ ॥
Oh tigre entre los hombres, ahora en el mundo de los padres encontrarás a otra mujer y la llamarás con palabras suaves y sonrientes, como me llamabas a mí.
11.20.26
नूनमप्सरसां स्वर्गे मनांसि प्रमथिष्यसि ।
परमेण च रूपेण गिरा च स्मितपूर्वया ॥ ११.२०.२६ ॥
Sin duda en el cielo agitarás los corazones de las apsarases con tu suprema belleza y con palabras precedidas de una sonrisa.
11.20.27
प्राप्य पुण्यकृताँल्लोकानप्सरोभिः समेयिवान् ।
सौभद्र विहन्काले स्मरेथाः सुकृतानि मे ॥ ११.२०.२७ ॥
Oh hijo de Subhadrā, habiendo alcanzado los mundos de los que hicieron obras meritorias y unido a las apsarases, en el momento de la muerte recuerda mis buenas obras.
11.20.28
एतावानिह संवासो विहितस्ते मया सह ।
षण्मासान्सप्तमे मासि त्वं वीर निधनं गतः ॥ ११.२०.२८ ॥
Aquí conmigo tu convivencia estaba destinada a ser solo esta; oh héroe, tras seis meses, en el séptimo mes, fuiste a la muerte.
11.20.29
इत्युक्तवचनामेनामपकर्षन्ति दुःखिताम् ।
उत्तरां मोघसङ्कल्पां मत्स्यराजकुलस्त्रियः ॥ ११.२०.२९ ॥
Así hablada, la afligida Uttarā, cuyo propósito había quedado vano, fue arrastrada lejos por las mujeres de la casa real de Matsya.
11.20.30
उत्तरामपकृष्यैनामार्तामार्ततराः स्वयम् ।
विराटं निहतं दृष्ट्वा क्रोशन्ति विलपन्ति च ॥ ११.२०.३० ॥
Arrastrando a Uttarā, ellas mismas, aún más afligidas, al ver a Virāṭa muerto, gritaron y se lamentaron.
11.20.31
द्रोणास्त्रशरसङ्कृत्तं शयानं रुधिरोक्षितम् ।
विराटं वितुदन्त्येते गृध्रगोमायुवायसाः ॥ ११.२०.३१ ॥
Virāṭa yace despedazado por las armas y flechas de Droṇa, empapado en sangre, mientras estos buitres, chacales y cuervos lo desgarran.
11.20.32
वितुद्यमानं विहगैर्विराटमसितेक्षणाः ।
न शक्नुवन्ति विहगान्निवारयितुमातुराः ॥ ११.२०.३२ ॥
Las mujeres de ojos oscuros, afligidas, no pueden ahuyentar a las aves que desgarran a Virāṭa.
11.20.33
आसामातपतप्तानामायासेन च योषिताम् ।
श्रमेण च विवर्णानां वक्त्राणां विप्लुतं वपुः ॥ ११.२०.३३ ॥
Los cuerpos de estas mujeres, quemadas por el sol, con los rostros pálidos por el esfuerzo y el cansancio, están desordenados.
11.20.34
उत्तरं चाभिमन्युं च काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
कार्ष्णिनाऽभिहतं पश्य लक्ष्मणं प्रियदर्शनम्। ॥ ११.२०.३४ ॥
Mira a Uttara, Abhimanyu, Kāmboja y Sudakṣiṇa, y a Lakṣmaṇa, agradable de ver, abatido por el hijo de Kṛṣṇā.
11.20.35
आयोधनशिरोमध्ये शयानं पश्य माधव ॥ ११.२०.३५ ॥
Mira, oh Mādhava, a los que yacen en medio de las cabezas en el campo de batalla.