മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.20.1
अध्यर्धगुणमाहुर्यं बले शौर्ये च केशव ।
पित्रा त्वया च दाशार्ह दृप्तं सिंहमिवोत्कटम् ॥ ११.२०.१ ॥
കേശവാ, ബലത്തിലും ശൗര്യത്തിലും ഒന്നരയിരട്ടി ഗുണമുള്ളവനെന്ന് അവനെ പറയുന്നു. ദാശാർഹാ, നിന്റെ പിതാവിനാലും നിന്നാലും അവൻ മദോന്മത്തനും ഉഗ്രനുമായ സിംഹത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
11.20.2
यो बिभेद चमूमेको मम पुत्रस्य दुर्भिदाम् ।
स भूत्वा मृत्युरन्येषां स्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२०.२ ॥
എന്റെ പുത്രന്റെ ഭേദിക്കാനാവാത്ത സേനയെ ഒറ്റയ്ക്ക് ഭേദിച്ചവൻ, മറ്റുള്ളവർക്ക് മൃത്യുവായി, താൻ തന്നെ മൃത്യുവശത്തിലായി.
11.20.3
तस्योपलक्षये कृष्ण कार्ष्णेरमिततेजसः ।
अभिमन्योर्हतस्यापि प्रभा नैवोपशाम्यति ॥ ११.२०.३ ॥
കൃഷ്ണാ, അനന്തതേജസ്വിയായ കൃഷ്ണപുത്രൻ അഭിമന്യുവിന്റെ തേജസ്സ് ഞാൻ കാണുന്നു; കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും അവന്റെ പ്രഭ ശമിക്കുന്നില്ല.
11.20.4
एषा विराटदुहिता स्नुषा गाण्डीवधन्वनः ।
हतं बाला पतिं वीरं दृष्ट्वा शोचत्यनिन्दिता ॥ ११.२०.४ ॥
വിരാടന്റെ പുത്രിയും ഗാണ്ഡീവധന്വാവായ അർജുനന്റെ മരുമകളുമായ ഈ നിർദോഷയായ ബാല, വീരനായ ഭർത്താവ് കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് ശോകിക്കുന്നു.
11.20.5
तमेषा हि समागम्य भार्या भर्तारमन्तिके ।
विराटदुहिता कृष्ण पाणिना परिमार्जति ॥ ११.२०.५ ॥
കൃഷ്ണാ, വിരാടപുത്രിയായ ഈ ഭാര്യ ഭർത്താവിന്റെ അരികിൽ ചെന്ന് കൈകൊണ്ട് അവനെ തലോടുന്നു.
11.20.6
तस्य वक्त्रमुपाघ्राय सौभद्रस्य मनस्विनी ।
विबुद्धकमलाकारं कम्बुवृत्तशिरोधरम् ॥ ११.२०.६ ॥
ആ മനസ്വിനി സുഭദ്രാപുത്രന്റെ മുഖം മണത്ത് ചുംബിച്ചു — വിടർന്ന താമരപോലെയും ശംഖുപോലെ വൃത്തമായ കഴുത്തുള്ളതുമായിരുന്നു അത്.
11.20.7
कामरूपवती चैषा परिष्वजति भामिनी ।
लज्जमाना पुरा चैनं माध्वीकमदमूर्च्छिता ॥ ११.२०.७ ॥
കാമരൂപവതിയായ ഈ ഭാമിനി അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു; മുൻപ് ലജ്ജിച്ചവളും മാധ്വീക മദ്യലഹരിയിൽ മൂർച്ഛിതയായവളുമാണ്.
11.20.8
तस्य क्षतजसन्दिग्धं जातरूपपरिष्कृतम् ।
विमुच्य कवचं कृष्ण शीरमभिवीक्षते ॥ ११.२०.८ ॥
രക്തംപുരണ്ടതും സ്വർണ്ണാലങ്കൃതവുമായ അവന്റെ കവചം അഴിച്ചുമാറ്റി, കൃഷ്ണാ, അവൾ അവന്റെ തല നോക്കുന്നു.
11.20.9
अवेक्षमाणा तं बाला कुष्ण त्वामभिभाषते ।
अयं ते पुण्डरीकाक्ष कसदृशाक्षो निपातितः ॥ ११.२०.९ ॥
അവനെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ ബാല, കൃഷ്ണാ, നിന്നോട് സംസാരിക്കുന്നു: ഓ താമരക്കണ്ണാ, നിന്റെ ഇവൻ — കസന്റെ കണ്ണുകൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ — വീഴ്ത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
11.20.10
बले वीर्ये च सदृशस्तेजसा चैव तेऽनघ ।
रूपेण च तथाऽत्यर्थं शेते भुवि निपातितः ॥ ११.२०.१० ॥
ഓ നിഷ്കളങ്കനേ, ബലത്തിലും വീര്യത്തിലും തേജസ്സിലും നിനക്കു തുല്യനായവൻ, രൂപത്തിലും അത്യന്തം അങ്ങനെതന്നെ, നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്നു.
11.20.11
अत्यन्तं सुकुमारस्य राङ्कवाजिनशायिनः ।
कच्चिदद्य शरीरं ते भूमौ न परितप्यते ॥ ११.२०.११ ॥
അത്യന്തം സുകുമാരനും, രുരു മാൻതോലിൽ ശയിക്കുന്നവനുമായ നിന്റെ ശരീരം ഇന്ന് നിലത്ത് വെയിലേറ്റ് വെന്തുപോകുന്നില്ലേ?
11.20.12
मातङ्गभुजवर्ष्णाणौ ज्याक्षेपकठिनत्वचौ ।
काञ्चनाङ्गदिनौ शेते निक्षिप्य विपुलौ भुजौ।
व्यायम्य बहुधा नूनं सुखसुप्तः श्रमादिव ॥ ११.२०.१२ ॥
ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലെയുള്ള, മഴപോലെ വിശാലമായ ബാഹുക്കൾ, വില്ലിൻ ഞാൺ വലിച്ചതിനാൽ കട്ടിയായ ത്വക്കുള്ള, സ്വർണ്ണ തോൾവളയണിഞ്ഞ, വിപുലമായ ഭുജങ്ങൾ വെച്ച് കിടക്കുന്നു; പലവിധത്തിൽ വ്യായാമം ചെയ്ത് ക്ഷീണത്താൽ സുഖമായി ഉറങ്ങുന്നവനെപ്പോലെ.
11.20.13
एवं विलपतीमार्तां किं मां न प्रतिभाषसे ।
न स्मराम्यपराधं ते किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ११.२०.१३ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന, ദുഃഖാർത്തയായ എന്നോട് നീ എന്തുകൊണ്ട് മറുപടി പറയുന്നില്ല? നിന്നോട് ഞാൻ ചെയ്ത ഒരു അപരാധവും എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല; പിന്നെ എന്തിന് എന്നോട് മറുപടി പറയുന്നില്ല?
11.20.14
ननु मां त्वं पुरा दूरादभिवीक्ष्याभिभाषसे ।
न स्मराम्यपराधं मे किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ११.२०.१४ ॥
മുൻപ് നീ ദൂരെനിന്ന് എന്നെ കണ്ട് എന്നോട് സംസാരിച്ചിരുന്നു. നിന്നോട് ഞാൻ ചെയ്ത അപരാധം എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല; പിന്നെ എന്തിന് എന്നോട് മറുപടി പറയുന്നില്ല?
11.20.15
आर्यामार्य सुभद्रां तवमिमां श्च त्रिदशोपमान् ।
पितॄन्मां चैव दुःखार्तां विहाय क्व गमिष्यसि ॥ ११.२०.१५ ॥
ഹേ ആര്യാ! ആര്യയായ സുഭദ്രയെയും, ഇവളെയും, ദേവതുല്യരായ പിതാക്കന്മാരെയും, ദുഃഖാർത്തയായ എന്നെയും വിട്ട് നീ എവിടേക്ക് പോകും?
11.20.16
तस्य शोणितदिग्धान्वै केशानुन्नम्य पाणिना ।
उत्सङ्गे वक्तमाधाय जीवन्तमिव पृच्छति ॥ ११.२०.१६ ॥
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന അവന്റെ മുടി കൈകൊണ്ട് ഉയർത്തി, അവന്റെ മുഖം മടിയിൽ വെച്ച്, ജീവനോടെയുള്ളവനെപ്പോലെ അവൾ ചോദിക്കുന്നു.
11.20.17
स्वस्रीयं वासुदेवस्य पुत्रं गाण्डीवधन्वनः ।
कथं त्वां रणमध्यस्थं जघ्रुरेते महारथाः ॥ ११.२०.१७ ॥
വാസുദേവന്റെ സഹോദരീപുത്രനേ, ഗാണ്ഡീവധന്വാവിന്റെ പുത്രനേ, യുദ്ധമധ്യത്തിൽ നിന്ന നിന്നെ ഈ മഹാരഥന്മാർ എങ്ങനെ വധിച്ചു?
11.20.18
धिगस्तु क्रूरकर्तॄंस्तान्कृपकर्णजयद्रथान् ।
द्रोणद्रौणायतनी चोभौ यैरहं विधवा कृता ॥ ११.२०.१८ ॥
ആ ക്രൂരകർമ്മികൾക്ക് ധിക്കാരം—കൃപൻ, കർണ്ണൻ, ജയദ്രഥൻ, ദ്രോണൻ, ദ്രോണപുത്രൻ എന്നീ ഇരുവരും—ഇവരാൽ ഞാൻ വിധവയാക്കപ്പെട്ടു.
11.20.19
रथर्षभाणां सर्वेषां कथमासीत्तदा मनः ।
बालं त्वां पिरवार्यैकमनेकेषां च जघ्नताम् ॥ ११.२०.१९ ॥
ആ സമയത്ത് എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ രഥികർക്കും മനസ്സ് എങ്ങനെയായിരുന്നു, നീ ബാലനായിരിക്കെ അനേകർ നിന്നെ ഒറ്റയ്ക്ക് വളഞ്ഞ് പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ?
11.20.20
कथं नु पाण्डवानां च पाञ्चालानां तु पश्यताम् ।
त्वं वीर निधनं प्राप्तो नाथवान्सन्ननाथवत् ॥ ११.२०.२० ॥
വീരാ, പാണ്ഡവരും പാഞ്ചാലരും കണ്ടുനിൽക്കെ, രക്ഷകരുണ്ടായിരിക്കെ രക്ഷകനില്ലാത്തവനെപ്പോലെ നീ എങ്ങനെ മരണം വരിച്ചു?
11.20.21
दृष्ट्वा बहुभिराक्रन्दे निहतं त्वां पिता तव ।
वीरः पुरुषशार्दूलः कथं जीवति पाण्डवः ॥ ११.२०.२१ ॥
അനേകരാൽ വധിക്കപ്പെട്ട നിന്നെ കണ്ട് നിന്റെ പിതാവ് വിലപിച്ചു. ആ വീരനും പുരുഷസിംഹനുമായ പാണ്ഡവൻ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു?
11.20.22
न राज्यलाभो विपुलः शत्रूणां च पराभवः ।
प्रीतिं धास्यति पार्थानां त्वामृते पुष्करेक्षण ॥ ११.२०.२२ ॥
താമരക്കണ്ണാ, നീയില്ലാതെ പാർത്ഥന്മാർക്ക് മഹത്തായ രാജ്യലാഭവും ശത്രുക്കളുടെ പരാജയവും സന്തോഷം നൽകില്ല.
11.20.23
तव शस्त्रजिताँल्लोकान्धर्मेण च दमेन च ।
क्षिप्रमन्वागमिष्यामि तत्र मां प्रतिपालय ॥ ११.२०.२३ ॥
ധർമ്മത്താലും ദമത്താലും ആയുധങ്ങളാൽ നീ നേടിയ നിന്റെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് ഞാൻ വേഗം പിന്തുടരും. അവിടെ എനിക്കായി കാത്തിരിക്കൂ.
11.20.24
दुर्मरं पुनरप्राप्ते काले भवति केनचित् ।
यदहं त्वां रणे दृष्ट्वा हतं जीवामि दुर्भगा ॥ ११.२०.२४ ॥
കാലം വരാതെ ആരുടെയും മരണം ദുഷ്കരമാണ്. എന്നാലും ഞാൻ ദുർഭാഗ്യവതി, യുദ്ധത്തിൽ നീ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടിട്ടും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
11.20.25
कामिदानीं नरव्याघ्र श्लक्ष्णया स्मितया गिरा ।
पितृलोके समेत्यान्यां मामिवामन्त्रयिष्यसि ॥ ११.२०.२५ ॥
ഓ നരവ്യാഘ്രാ, ഇപ്പോൾ നീ പിതൃലോകത്തിൽ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ കണ്ടുമുട്ടി, എന്നെ വിളിച്ചതുപോലെ മൃദുവായ പുഞ്ചിരിയോടെയുള്ള വാക്കുകളാൽ അവളെ വിളിക്കും.
11.20.26
नूनमप्सरसां स्वर्गे मनांसि प्रमथिष्यसि ।
परमेण च रूपेण गिरा च स्मितपूर्वया ॥ ११.२०.२६ ॥
തീർച്ചയായും നീ സ്വർഗത്തിൽ അപ്സരസ്സുകളുടെ മനസ്സുകളെ നിന്റെ പരമമായ സൗന്ദര്യംകൊണ്ടും പുഞ്ചിരിയോടെയുള്ള വാക്കുകൾകൊണ്ടും ഇളക്കിമറിക്കും.
11.20.27
प्राप्य पुण्यकृताँल्लोकानप्सरोभिः समेयिवान् ।
सौभद्र विहन्काले स्मरेथाः सुकृतानि मे ॥ ११.२०.२७ ॥
ഓ സൗഭദ്ര, പുണ്യം ചെയ്തവരുടെ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം ചേർന്നാൽ, മരണസമയത്ത് എന്റെ സൽകർമ്മങ്ങളെ ഓർക്കണം.
11.20.28
एतावानिह संवासो विहितस्ते मया सह ।
षण्मासान्सप्तमे मासि त्वं वीर निधनं गतः ॥ ११.२०.२८ ॥
ഇവിടെ എന്നോടൊപ്പമുള്ള നിന്റെ വാസം ഇത്രമാത്രമാണ് വിധിക്കപ്പെട്ടത്; ഓ വീരാ, ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് ഏഴാം മാസത്തിൽ നീ മരിച്ചു.
11.20.29
इत्युक्तवचनामेनामपकर्षन्ति दुःखिताम् ।
उत्तरां मोघसङ्कल्पां मत्स्यराजकुलस्त्रियः ॥ ११.२०.२९ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ദുഃഖിതയായ ഉത്തരയെ, വ്യർത്ഥമായ സങ്കല്പമുള്ളവളെ, മത്സ്യരാജകുലത്തിലെ സ്ത്രീകൾ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി.
11.20.30
उत्तरामपकृष्यैनामार्तामार्ततराः स्वयम् ।
विराटं निहतं दृष्ट्वा क्रोशन्ति विलपन्ति च ॥ ११.२०.३० ॥
ഉത്തരയെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി, സ്വയം ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്നവരായി, വിരാടൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് അവർ നിലവിളിക്കുകയും വിലപിക്കുകയും ചെയ്തു.
11.20.31
द्रोणास्त्रशरसङ्कृत्तं शयानं रुधिरोक्षितम् ।
विराटं वितुदन्त्येते गृध्रगोमायुवायसाः ॥ ११.२०.३१ ॥
ദ്രോണന്റെ അസ്ത്രങ്ങളും ശരങ്ങളും കൊണ്ട് ഛേദിക്കപ്പെട്ട്, രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു കിടക്കുന്ന വിരാടനെ ഈ കഴുകന്മാരും കുറുനരികളും കാക്കകളും കടിച്ചുകീറുന്നു.
11.20.32
वितुद्यमानं विहगैर्विराटमसितेक्षणाः ।
न शक्नुवन्ति विहगान्निवारयितुमातुराः ॥ ११.२०.३२ ॥
പക്ഷികൾ കൊത്തിവലിക്കുന്ന വിരാടനെ, ദുഃഖിതരായ കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ആ പക്ഷികളെ ആട്ടിയോടിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
11.20.33
आसामातपतप्तानामायासेन च योषिताम् ।
श्रमेण च विवर्णानां वक्त्राणां विप्लुतं वपुः ॥ ११.२०.३३ ॥
വെയിലേറ്റ് വാടി, അധ്വാനവും ക്ഷീണവുംകൊണ്ട് നിറം മങ്ങിയ മുഖങ്ങളുള്ള ഈ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരം അലങ്കോലപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
11.20.34
उत्तरं चाभिमन्युं च काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
कार्ष्णिनाऽभिहतं पश्य लक्ष्मणं प्रियदर्शनम्। ॥ ११.२०.३४ ॥
ഉത്തരനെയും അഭിമന്യുവിനെയും കാംബോജനെയും സുദക്ഷിണനെയും, കൃഷ്ണയുടെ പുത്രനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട പ്രിയദർശനനായ ലക്ഷ്മണനെയും കാണുക.
11.20.35
आयोधनशिरोमध्ये शयानं पश्य माधव ॥ ११.२०.३५ ॥
മാധവാ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ തലകൾക്കിടയിൽ കിടക്കുന്നവരെ കാണുക.