マハーバーラタ · 章 11.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.23.1
एष शल्यो हतः शेते साक्षान्नकुलमातुलः ।
धर्मज्ञेन हतस्तात धर्मराजेन संयुगे ॥ ११.२३.१ ॥
ここに横たわるのはシャリヤ、殺されてしまった、ナクラの叔父その人です。愛しい子よ、彼は戦いで法を知るダルマラージャに殺されたのです。
11.23.2
यस्त्वया स्पर्धते नित्यं सर्वत्र पुरुषर्षभ ।
स एष निहतः शेते मद्रराजो महाबलः ॥ ११.२३.२ ॥
人の中の牡牛よ、いつもどこでもお前と競い合っていた、あの偉大な力を持つマドラ王が殺されて横たわっている。
11.23.3
जयद्रथे यदि ब्रूयुरुपरोधं कथञ्चन ।
मद्रपुत्रे कथं ब्रूयुरुपरोधं विवक्षवः ॥ ११.२३.३ ॥
ジャヤドラタについて誰かが何らかの欠点を言うことがあったとしても、マドラ王の子について欠点を言いたい者はどう言うだろうか。
11.23.4
येन सङ्गृह्णता तात रथमाधिरथेर्युधि ।
जयार्थं पाण्डुपुत्राणां तदा तेजोवधः कृतः ॥ ११.२३.४ ॥
愛しい子よ、戦いでアディラタの子（カルナ）の戦車を押さえ、パーンドゥの子らの勝利のために、あの時彼の威光を滅ぼした者は——
11.23.5
अहो धिक्फश्य शल्यस्य पूर्णचन्द्रसुदर्शनम् ।
मुखं प्द्मपलाशाक्षं काकैरादष्टमव्रणम् ॥ ११.२३.५ ॥
ああ、なんという恥辱！シャリヤの顔を見よ——満月のように美しく、蓮の花びらのような目をしたその顔が、カラスについばまれている、それでも傷はない。
11.23.6
एषा चामीकराभस्य तप्तकाञ्चनसप्रभा ।
आस्याद्विनिः सृता जिह्वा भक्ष्यते कृष्ण पक्षिभिः ॥ ११.२३.६ ॥
そして、溶けた金のように輝き、金色の光を放つこの舌が、彼の口から突き出ている——おおクリシュナよ、鳥たちがそれを食んでいる。
11.23.7
युधिष्ठिरेण निहतं शल्यं समितिशोभनम् ।
रुदन्त्यः पर्युपासन्ते मद्रराजं कुलाङ्गनाः ॥ ११.२३.७ ॥
ユディシュティラに殺され、戦場で輝いていたシャリヤを、泣き叫ぶ名家の女性たちがマドラ王の周りに座している。
11.23.8
एताः सुसूक्ष्मवसना मद्रराजं नरर्षभम् ।
क्रोशन्त्योऽथ समासाद्य क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ११.२३.८ ॥
細い衣をまとったこの女性たちは叫びながら、人の中の雄牛、クシャトリヤの中の雄牛であるマドラ王のもとに来た。
11.23.9
शल्यं निपतितं नार्यः परिवार्याभितः स्थिताः ।
वासिता गृष्टयः पङ्के परिमग्नमिवर्षभम् ॥ ११.२३.९ ॥
倒れたシャリヤを女性たちが四方から取り囲んで立っている。泥に沈んだ雄牛の周りで鳴く鳥のように。
11.23.10
शल्यं शरणदं शूरं पश्येमं वृष्णिनन्दन ।
शयानं वीरशयने शरैर्विशकलीकृतम् ॥ ११.२३.१० ॥
ヴリシュニ族の喜びよ、庇護を与える英雄シャリヤを見よ。彼は矢に切り刻まれ、英雄の床に横たわっている。
11.23.11
एष शैलालयो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
गजाङ्कुशधरः श्रीमाञ्शेते भुवि निपातितः ॥ ११.२३.११ ॥
山に住み、威力あり、象の鉤を持つ、栄光あるバガダッタ王がここに、地に倒れて横たわっている。
11.23.12
यस्य रुक्ममयी माला शिरस्येषा विराजते ।
श्वापदैर्भक्ष्यमाणस्य शोभयन्तीव मूर्धजान् ॥ ११.२३.१२ ॥
この黄金の花環が頭上に輝く人は、野獣に食べられながら、その髪を飾っているかのようだ。
11.23.13
एतेन किल पार्थस्य युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
रोमहर्षणमत्युग्रं शक्रस्य त्वहिना यथा ॥ ११.२३.१३ ॥
これによって、パールタの戦いは実に恐ろしく、身の毛もよだつほど激烈であった。シャクラが蛇と戦ったときのように。
11.23.14
योधयित्वा माहाबाहुरेष पार्थं धनञ्जयम् ।
संशयं गमयित्वा च कुन्तीपुत्रेण पातितः ॥ ११.२३.१४ ॥
その大腕の者は、パールタ・ダナンジャヤと戦って彼を迷いに陥れたが、クンティーの息子によって倒された。
11.23.15
यस्य नास्ति समो लोके शौर्ये वीर्ये च कश्चन् ।
स एष निहतः शेते भीष्मो भीष्मकृदाहवे ॥ ११.२३.१५ ॥
世界に勇気と力で並ぶ者のなかった、戦場で敵を恐れさせたビーシュマが、ここに殺されて横たわっている。
11.23.16
पश्य शान्तनवं कृष्ण शयानं सूर्यवर्चसम् ।
युगान्त इव कालेन पातितं सूर्यमम्बरात् ॥ ११.२३.१६ ॥
クリシュナよ、シャンタヌの子を見よ。太陽のように輝くお方が横たわっている。世の終わりに時によって空から落とされた太陽のように。
11.23.17
एष तप्त्वा रणे शत्रूञ्शस्त्रतापेन वीर्यवान् ।
नरसूर्योऽस्तमभ्येति सूर्योऽस्तमिव केशव ॥ ११.२३.१७ ॥
武器の熱で戦場の敵を焼き尽くした、この勇猛な人間の太陽は、太陽が沈むように沈んでゆく、ケーシャヴァよ。
11.23.18
शरतल्पगतं भीष्ममूर्ध्वरेतसमच्युतम् ।
शयानं वीरशयने पश्य शूरनिषेविते ॥ ११.२३.१८ ॥
矢の寝床に横たわる、禁欲を守る不動のビーシュマを見よ。勇士たちが訪れる英雄の寝床に彼は横たわっている。
11.23.19
कर्णिनालीकनाराचैरास्तीर्य शयनोत्तमम् ।
आविश्य शेते भगवान्स्कन्दः शरवणं यथा ॥ ११.२३.१९ ॥
返しのある那利迦と那罗遮の矢で最上の寝床を敷き、尊いスカンダが葦原に入って横たわったように、彼は横たわっている。
11.23.20
अतूलपूर्णं गाङ्गेयस्त्रिभिर्बाणैः समन्वितम् ।
उपधायोपधानाग्र्यं दत्तं गाण्डीवधन्वना ॥ ११.२३.२० ॥
ガーンゲーヤは、比類ない座布団のように矢で満たされ三本の矢を備えた最上の枕を頭の下に置いた。それはガーンディーヴァ弓の射手が与えたものである。
11.23.21
पालयानः पितुः शास्त्रमूर्ध्वरेता महायशाः ।
एष शान्तनवः शेते माधवाप्रतिमो युधि ॥ ११.२३.२१ ॥
父の命を守り、禁欲を保ち、大いに名高いシャーンタヌの子は、戦場でマーダヴァ（クリシュナ）に比肩する者として横たわっている。
11.23.22
धर्मात्मा तात सर्वज्ञः पारावर्येण निर्णये ।
अमर्त्य इव मर्त्यः सन्नेष प्राणानधारयत् ॥ ११.२३.२२ ॥
ああ、正義の魂を持つ愛しい子よ、全知の者よ！決断における確かな判断によって、彼は死すべき身でありながら、不死の者のように命の息を保ち続けた。
11.23.23
नास्ति युद्धे कृती कश्चिन्न विद्वान्न पराक्रमी ।
यत्र शान्तनवो भीष्मः शेतेऽद्य निहतः परैः ॥ ११.२३.२३ ॥
戦場には、熟練者も、学者も、勇者もいない。それでもシャーンタヌの子ビーシュマは、今日、敵によって殺され横たわっている。
11.23.24
स्वयमेतेन शूरेण पृच्छयमानेन पाण्डवैः ।
धर्मज्ञेनाहवे मृत्युरादिष्टः सत्यवादिना ॥ ११.२३.२४ ॥
パーンドゥの子らに問われたとき、法を知り真実を語るこの勇士は、戦いにおける自らの死の方法を自ら示したのだ。
11.23.25
प्रनष्टः कुरुवंशश्च पुनर्येन समुद्वृतः ।
स गतः कुरुभिः सार्धं महाबुद्धिः पराभवम् ॥ ११.२३.२५ ॥
クル族は滅び、それを再び興したあの大智者は、クルの人々とともに敗北へと赴いた。
11.23.26
धर्मेण कुरवः केन परिद्रक्ष्यन्ति माधव ।
हते देवव्रते भीष्मे देवकल्पे नरर्षभे ॥ ११.२३.२६ ॥
マーダヴァよ、神に等しい人中の牡牛、デーヴァヴラタ・ビーシュマが殺されてしまった今、誰がダルマに則ってクルを守るのでしょうか。
11.23.27
अर्जुनस्य विनेतारमाचार्यं सात्यकेस्तथा ।
तं पश्य पतितं द्रोणं कुरूणां गुरुमुत्तमम् ॥ ११.२३.२७ ॥
見よ、倒れたドローナを。アルジュナとサートヤキの師であり、クルの最上の師であった者を。
11.23.28
अस्त्रं चतुर्विधं वेद यथैव त्रिदशेश्वरः ।
भार्गवो वा महावीर्यस्तथा द्रोणोऽपि माधव ॥ ११.२३.२८ ॥
神々の王インドラと大力のバールガヴァ（パラシュラーマ）が四種の武器を知っていたように、マーダヴァよ、ドローナもまた知っていたのです。
11.23.29
यस्य प्रसादाद्बीभत्सुः पाण्डवः कर्म दुष्करम् ।
चकार स हतः शेते नैनमस्त्राण्यपालयन् ॥ ११.२३.२९ ॥
その恩寵によってパーンダヴァのアルジュナは難行を成し遂げたが、そのお方は殺され横たわっている。武器は彼を守らなかった。
11.23.30
यं पुरोधाय कुरव आह्वयन्ति स्म पाण्डवान् ।
सोऽयं शस्त्रभृतां श्रेष्ठो द्रोणः शस्त्रपृथक्कृतः ॥ ११.२३.३० ॥
クルの人々が彼を先頭に立てて、パーンダヴァたちに挑んだその人――武器を持つ者の中で最も優れたドローナが、今や武器から引き離されている。
11.23.31
यस्य निर्दहतः सेनां गतिरग्नरिवाभवत् ।
स भूमौ निहतः शेते शान्तार्चिरिव पावकः ॥ ११.२३.३१ ॥
軍勢を焼き尽くして火のように進んだ彼が、今は地に討たれて横たわっている。炎の消えた火のように。
11.23.32
धनुर्मुष्टिरशीर्णश्च हस्तावापश्च माधव ।
द्रोणस्य निहतस्यापि दृश्यते जीवतो यथा ॥ ११.२३.३२ ॥
マーダヴァよ、殺されたドローナの弓、握り、そして両手は損なわれずに見え、まるで生きているかのようだ。
11.23.33
वेदा यस्माच्च चत्वारः सर्वाण्यस्त्राणि केशव ।
अनपेतानि वै शूराद्यथैवादौ प्रजापतेः ॥ ११.२३.३३ ॥
ケーシャヴァよ、四つのヴェーダと全ての武器は、あの英雄から離れることがなかった。初めに生主から離れなかったように。
11.23.34
चन्दनार्हाविमौ तस्य बन्दिभिर्वन्दितौ शुभौ ।
गोमायवो विकर्षन्ति पादौ शिष्यशतार्चितौ ॥ ११.२३.३४ ॥
旃檀を塗るにふさわしく、吟誦者に讃えられ、百人の弟子に拝まれたその二つの吉祥の足を、山犬たちが引きずっている。
11.23.35
द्रोणं द्रुपदपुत्रेण निहतं मधुसूदन ।
कृपी कृपणमन्वास्ते दुःखोपहतचेतना ॥ ११.२३.३५ ॥
マドゥスーダナよ、ドルパダの子に殺されたドローナの傍らに、悲しみに心を打たれたクリピーが哀れに座っている。
11.23.36
तां पश्य रुदतीमार्तां मुक्तकेशीमधोमुखीम् ।
हतं पतिमुपासन्तीं द्रोणं शस्त्रभृतां वरम् ॥ ११.२३.३६ ॥
泣き、苦しみ、髪を解き、顔を伏せて、殺された夫、武器を持つ者の中で最も優れたドローナに寄り添う彼女を見よ。
11.23.37
बाणैर्भिन्नतनुत्राणं धृष्टद्युम्नेन केशव ।
उपास्ते वै मृधे द्रोणं जटिला ब्रह्मचारिणी ॥ ११.२३.३७ ॥
ケーシャヴァよ、矢で鎧を射抜かれ、ドリシュタデュムナに殺されたドローナのそばに、もつれ髪の梵行の女が座っている。
11.23.38
प्रेतकृत्ये च यतते कृपी कृपणमातुरा ।
हतस्य समरे भर्तुः सुकुमारी यशस्विनी ॥ ११.२३.३८ ॥
戦場で殺された夫の葬儀を、哀れで苦しみ、か弱く名高い女が務めようとしている。
11.23.39
अग्नीनाधाय विविधवच्चितां प्रज्वाल्य सर्वतः ।
द्रोणमाधाय गायन्ति त्रीणि सामानि सामगाः ॥ ११.२३.३९ ॥
さまざまな作法で聖火を据え、四方から火葬の薪に火をつけ、ドローナをその上に置いて、サーマ歌唱者たちは三つのサーマを歌う。
11.23.40
कुर्वन्ति च चितामेते जटिला ब्रह्मचारिणः ।
धनुर्भिः शक्तिभिश्चैव रथनीडैश्च माधव ॥ ११.२३.४० ॥
もつれ髪の梵行者たちは、弓と槍と戦車の枠組みで火葬の薪を組む。マーダヴァよ。
11.23.41
शरैश्च विविधैरन्यैर्धक्ष्यन्ते भूरितेजसम् ।
त एते द्रोणमादाय गायन्ति च रुदन्ति च ॥ ११.२३.४१ ॥
さまざまな矢や他の武器で、あの大いに輝く者（ドローナ）を焼くのだ。彼らはドローナを持ち上げ、歌い、そして泣く。
11.23.42
सामभिस्त्रिभिरन्तस्थैरनुशंसन्ति चापरे ।
अग्नावग्निं समाधाय द्रोणं हुत्वा हुताशने ॥ ११.२३.४२ ॥
ほかの者たちは三つの中間のサーマで讃歌を唱える。火の中に火を据え、ドローナを供物として祭火に捧げ、最後の儀礼を行う。
11.23.43
गच्छन्त्यभिमुखा गङ्गां द्रोणशिष्या द्विजातयः ।
अपसव्यां चितिं कृत्वा पुरस्कृत्य कृपीं तथा ॥ ११.२३.४३ ॥
ドローナの弟子である再生族たちはガンジスの方へ顔を向けて進む。火葬の薪を逆向きに巡り、クリパーを前に置いて。