Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.25

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

11.25.1

काम्भोजं पश्य दुर्धर्षं काम्भोजास्तरणोचितम् ।
शयानमृषभस्कन्धं हतं पांसुषु माधव ॥ ११.२५.१ ॥

ହେ ମାଧବ, କାମ୍ବୋଜରାଜଙ୍କୁ ଦେଖ; ସେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, କାମ୍ବୋଜ ଗାଲିଚା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ବୃଷଭ ପରି କାନ୍ଧ ଥିବା ସେ ହତ ହୋଇ ଧୂଳିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

11.25.2

अस्य क्षतजसन्दिग्धौ बाहू चन्दनरूषितौ ।
अवेक्ष्य कृपणं भार्या विलपत्यतिदुःखिता ॥ ११.२५.२ ॥

ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଚନ୍ଦନରେ ରଞ୍ଜିତ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ଦେଖି, ଅତି ଦୁଃଖିତା ପତ୍ନୀ ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କରୁଛନ୍ତି।

11.25.3

इमौ तौ परिघप्रख्यौ बाहू चन्दनरूषितौ ।
ययोर्विवरमापन्नां न रतिर्मां पुराऽजहात् ॥ ११.२५.३ ॥

ଏଇ ସେଇ ଦୁଇ ବାହୁ, ଲୌହଦଣ୍ଡ ପରି, ଚନ୍ଦନରେ ରଞ୍ଜିତ; ପୂର୍ବେ ଯାହାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ମୁଁ ଥିଲି, ସେମାନେ ମୋତେ ପ୍ରେମରେ ଛାଡ଼ି ନ ଥିଲେ।

11.25.4

कां गतिं तु गमिष्यामि त्वया हीना जनेश्वर ।
दूरबन्धुरनाथा च वेपन्ती मधुरस्वरा ॥ ११.२५.४ ॥

ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ତୁମ ବିନା ମୁଁ କେଉଁ ଗତି ପାଇବି? ବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ, ଅନାଥା, କମ୍ପମାନା, ମଧୁରସ୍ୱରା ମୁଁ।

11.25.5

आतपे क्लाम्यमानानां विविधानामिव स्रुजाम् ।
क्लान्तानामपि नारीणां जहाति श्रीर्न वै तनूः ॥ ११.२५.५ ॥

ଖରାରେ ଶୁଖିଥିବା ନାନା ପ୍ରକାର ମାଳା ପରି, କ୍ଳାନ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।

11.25.6

शयानमभितः शूरं कालिङ्गं मधुसूदन ।
पश्य दीप्ताङ्गदयुतं प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ११.२५.६ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଚାରିପାଖେ ପଡ଼ିଥିବା ବୀର କଳିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଦେଖ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାହୁବନ୍ଧରେ ଶୋଭିତ, ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସମାନ।

11.25.7

मागधानामधिपतिं जयत्सेनं जनार्दन ।
परिवार्य प्ररुदिता मागध्यः पश्य योषितः ॥ ११.२५.७ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମଗଧମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ଦେଖ; ତାଙ୍କୁ ଘେରି ମାଗଧ ନାରୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।

11.25.8

हरिणायतनेत्राणां सुस्वराणां जनार्दन ।
मनः श्रुतिहरो नादो मनो मोहयतीव मे ॥ ११.२५.८ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହରିଣ ପରି ବଡ଼ ଆଖି ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ ସେମାନଙ୍କର ଏହି ବିଳାପ ଧ୍ୱନି ମୋ ମନ ଓ କାନକୁ ହରଣ କରୁଛି; ଯେପରି ମୋ ମନ ମୋହିତ ହେଉଛି।

11.25.9

प्रकीर्णवस्त्राभरणा रुदत्यः शोककर्शिताः ।
स्वास्तीर्णशयनोपेता मागध्यः शेरते भुवि ॥ ११.२५.९ ॥

ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ପଡ଼ିଛି; ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିବା ମାଗଧ ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଉଥିଲେ, ଏବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

11.25.10

कोसलानामधिपतिं राजपुत्रं बृहद्बलम् ।
भर्तारं परिवार्यैताः पृथक्प्ररुदिताः स्त्रियः ॥ ११.२५.१० ॥

କୋଶଳମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ରାଜକୁମାର ବୃହଦ୍ବଳଙ୍କୁ ଘେରି ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଏହି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

11.25.11

अस्य गात्रगतान्बाणान्कार्ष्णिबाहुबलेरितान् ।
उद्धरन्त्यसुखाविष्टा मूर्च्छमानाः पुनः पुनः ॥ ११.२५.११ ॥

କୃଷ୍ଣୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ଏହାଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ଧ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ମୂର୍ଚ୍ଛା ଯାଉ ଯାଉ ଏମାନେ ଟାଣି ବାହାର କରୁଛନ୍ତି।

11.25.12

आसां सर्वानवद्यानामातपेन परिश्रमात् ।
प्रम्लाननलिनाभानि भान्ति वक्त्राणि माधव ॥ ११.२५.१२ ॥

ହେ ମାଧବ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାରୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଖ ଖରା ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ମଉଳି ଯାଇଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଶୋଭା ପାଉଛି।

11.25.13

द्रोणेन निहताः शूरा शेरते रुचिराङ्गदाः ।
धृष्टद्युम्नसुताः सर्वे शिशवो हेममालिनः ॥ ११.२५.१३ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ବୀରମାନେ, ସୁନ୍ଦର ବାହୁବଳୟ ପରିହିତ, ଶୋଇଛନ୍ତି। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପରିହିତ ଶିଶୁମାନେ।

11.25.14

रथाग्न्यगारं चापार्चिं शरशक्तिगदेन्धनम् ।
द्रोणमासाद्य निर्दग्धाः शलभा इव पावकम् ॥ ११.२५.१४ ॥

ରଥାଗ୍ନିର ଗୃହ, ଧନୁ ଯାହାର ଜ୍ୱାଳା, ଶର-ଶକ୍ତି-ଗଦା ଯାହାର ଇନ୍ଧନ, ଏପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଙ୍ଖପାଳ ପରି ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।

11.25.15

तथैव निहताः शूराः शेरते रुचिराङ्गदाः ।
द्रोणेनाभिमुखाः सङ्ख्ये भ्रातरः पञ्च केकयाः ॥ ११.२५.१५ ॥

ସେହିପରି ନିହତ ବୀରମାନେ, ସୁନ୍ଦର ବାହୁବଳୟ ପରିହିତ, ଶୋଇଛନ୍ତି। ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କେକୟ ଦେଶର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ।

11.25.16

तप्तकाञ्चनवर्माणस्तालध्वजस्थव्रजाः ।
भासयन्ति महीं भासा ज्वलिता इव पावकाः ॥ ११.२५.१६ ॥

ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ପରିହିତ, ତାଳଧ୍ୱଜର ପଂକ୍ତିରେ ଛିଡ଼ା ସେମାନେ, ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛନ୍ତି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି।

11.25.17

द्रोणेन द्रुपदं सङ्ख्ये पश्य माधव पातितम् ।
महाद्विपमिवारण्ये सिंहेन महता हतम् ॥ ११.२५.१७ ॥

ହେ ମାଧବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଦେଖ। ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ମହାହସ୍ତୀ ପରି।

11.25.18

पाञ्चालराज्ञो विमलं पुण्डरीकाक्ष पाण्डुरम् ।
आतपत्रं समाभाति शरदीव निशाकरः ॥ ११.२५.१८ ॥

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କର ନିର୍ମଳ, ଧଳା ଛତ୍ର ଶରତ୍ ଋତୁର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭା ପାଉଛି।

11.25.19

एतास्तु द्रुपदं वृद्धं स्नुषा भार्याश्च दुःखिताः ।
दग्ध्वा गच्छन्ति पाञ्चालराजानमपसव्यतः ॥ ११.२५.१९ ॥

ଦୁଃଖିତା ପୁତ୍ରବଧୂ ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ବୃଦ୍ଧ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଦାହ କରି, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ବରେ ରଖି ଫେରୁଛନ୍ତି।

11.25.20

धृष्टकेतुं महात्मानं चेदिपुङ्गवमङ्गनाः ।
द्रोणेन निहतं शूरं हरन्ति हृतचेतसः ॥ ११.२५.२० ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ, ଶୂର, ମହାତ୍ମା, ଚେଦିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ହତବୁଦ୍ଧି ନାରୀମାନେ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି।

11.25.21

द्रोणास्त्रमभिहत्यैष विमर्दे मधुसूदन ।
महेष्वासो हतः शेते वज्राहत इव द्रुमः ॥ ११.२५.२१ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧର ଭିଡ଼ରେ ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧର ନିହତ ହୋଇ ବଜ୍ରାହତ ବୃକ୍ଷ ପରି ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

11.25.22

एष चेदिपतिः शूरो धृष्टकेतुर्महारथः ।
शेते विनिहतः सङ्ख्ये हत्वा शत्रून्सहस्रशः ॥ ११.२५.२२ ॥

ଚେଦିପତି, ଶୂର, ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ଶତ୍ରୁ ବଧ କରି ନିଜେ ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

11.25.23

वितुद्यमानं विहगैस्तं भार्याः पर्युपाश्रिताः ।
चेदिराजं हृषीकेश हतं सबलबान्धवम् ॥ ११.२५.२३ ॥

ହେ ହୃଷୀକେଶ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛିଣ୍ଡାଯାଉଥିବା ଚେଦିରାଜଙ୍କୁ, ସୈନ୍ୟ ଓ ବାନ୍ଧବ ସହିତ ନିହତ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଧରିଛନ୍ତି।

11.25.24

दाशार्हपुत्रजं वीरं शयानं सत्यविक्रमम् ।
आरोप्याङ्के रुदन्त्येताश्चेदिराज वराङ्गनाः ॥ ११.२५.२४ ॥

ଦାଶାର୍ହ ବଂଶଜ ପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ, ସତ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ, ଶୟନ କରିଥିବା ବୀରଙ୍କୁ କୋଳରେ ରଖି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ହେ ଚେଦିରାଜ!

11.25.25

अस्य पुत्रं हृषीकेश सुवक्त्रं चारुकुण्डलम् ।
द्रोणेन समरे पश्य निकृत्तं बहुधा शरैः ॥ ११.२५.२५ ॥

ହେ ହୃଷୀକେଶ! ଏହାର ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଓ ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ବାଣରେ ବହୁଧା କାଟି ଦେଇଛନ୍ତି।

11.25.26

पितरं नूनमाजिस्थं युध्यमानं परैः सह ।
नाजहात्पितरं वीरमद्यापि मधुसूदन ॥ ११.२५.२६ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ପିତା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ୁଥିଲେ; ବୀର ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନାହାଁନ୍ତି — ଆଜି ମଧ୍ୟ ନାହାଁନ୍ତି, ହେ ମଧୁସୂଦନ।

11.25.27

एवं ममापि पुत्रस्य पुत्रः पितरमन्वगात् ।
दुर्योधनं महाबाहो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ११.२५.२७ ॥

ସେହିପରି ମୋ ପୁତ୍ରର ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ପିତା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ; ହେ ମହାବାହୁ, ସେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଥିଲେ।

11.25.28

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पतितौ पश्य माधव ।
हिमान्ते पुष्पितौ शालौ मरुता गलिताविव ॥ ११.२५.२८ ॥

ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ ପଡ଼ିଛନ୍ତି — ଦେଖ, ହେ ମାଧବ; ଶୀତ ଶେଷରେ ଫୁଲିଥିବା ଦୁଇ ଶାଳ ଗଛ ପବନରେ ପଡ଼ିଗଲା ପରି।

11.25.29

काञ्चनाङ्गदवर्माणौ बाणखङ्गधनुर्धरौ ।
ऋषभप्रतिरूपाक्षौ शयानौ विमलस्रजौ ॥ ११.२५.२९ ॥

ସୁନା ବାଜୁବନ୍ଧ ଓ କବଚ ପିନ୍ଧି, ବାଣ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଧନୁ ଧରି, ବୃଷଭ ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ନିର୍ମଳ ମାଳା ପରିହିତ — ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଶୋଇଛନ୍ତି।

11.25.30

अवध्याः पाण्डवाः कृष्ण सर्व एव त्वया सह ।
ये मुक्ता द्रोणभीष्माभ्यां कर्णाद्वैकर्तनात्कृपात् ॥ ११.२५.३० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମ ସହିତ ଥିବାରୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଅବଧ୍ୟ ଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ ଓ ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କୃପଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ରହିଲେ।

11.25.31

दुर्योधनाद्द्रोणसुतात्सैन्धवाच्च जयद्रथात् ।
सोमदत्ताद्विकर्णाच्च शूराच्च कृतवर्मणः ॥ ११.२५.३१ ॥

ଦୁର୍ଯୋଧନ ଠାରୁ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଠାରୁ, ସୈନ୍ଧବ ଜୟଦ୍ରଥ ଠାରୁ, ସୋମଦତ୍ତ ଠାରୁ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଠାରୁ ଏବଂ ଶୂର କୃତବର୍ମା ଠାରୁ।

11.25.32

ये हन्युः शस्त्रवेगेन देवानपि नरर्षभाः ।
त इमे निहताः सङ्ख्ये पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२५.३२ ॥

ଅସ୍ତ୍ରର ବେଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରୁଥିବା ଏ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। କାଳର ଏହି ଓଲଟପାଲଟ ଦେଖ।

11.25.33

नातिभारोऽस्ति दैवस्य ध्रुवं माधव कश्चन ।
यदिमे निहताः शूराः क्षत्रियैः क्षत्रियर्षभाः।
शूराश्च कृतविद्याश्च मम पुत्रा मनस्विनः ॥ ११.२५.३३ ॥

ହେ ମାଧବ, ଦୈବ ପାଇଁ କିଛି ଅତ୍ୟଧିକ ଭାରୀ ନୁହେଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। କାରଣ ଏ ଶୂର କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ମୋ ଶୂର, ବିଦ୍ୟାକୁଶଳ, ମନସ୍ବୀ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ।

11.25.34

तदैव निहताः कृष्ण मम पुत्रास्तरस्विनः ।
यदैवाकृतकामस्त्वमुपप्लाव्यं गतः पुनः ॥ ११.२५.३४ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରଖି ପୁନର୍ବାର ଉପପ୍ଲବ୍ୟକୁ ଯାଇଥିବା ସମୟରେ ହିଁ ମୋ ବେଗବାନ ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ ହେଲେ।

11.25.35

शन्तनोश्चैव पुत्रेण प्राज्ञेन विदुरेण च ।
तदैवोक्तास्मि मा स्नेहं कुरुष्वात्मसुतेष्विति ॥ ११.२५.३५ ॥

ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ମୋତେ କହିଥିଲେ, 'ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କର ନାହିଁ।'

11.25.36

तयोर्हि दर्शनं नैतन्मिथ्या भवितुमर्हति ।
अचिरेणैव मे पुत्रा भस्मीभूता जनार्दन ॥ ११.२५.३६ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସେହି ଦର୍ଶନ ମିଥ୍ୟା ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବେ।

11.25.37

इत्युक्त्वा न्यपतद्भूमौ गान्धारी शोकमूर्च्छिता ।
दुःखोपहतविज्ञाना धैर्यमुत्सृज्य भारत ॥ ११.२५.३७ ॥

ଏହା କହି ଶୋକରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଗାନ୍ଧାରୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଆହତ ହେଲା; ହେ ଭାରତ, ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

11.25.38

ततः कोपपरीताङ्गी पुत्रशोकपरिप्लुता ।
जगाद शौरिं दोषेण गान्धारी व्यथितेन्द्रिया ॥ ११.२५.३८ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ଘେରା ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟା ଏବଂ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଡୁବିଥିବା ଗାନ୍ଧାରୀ, ବ୍ୟଥିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ, ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇ କହିଲେ।

11.25.39

पाण्डवाः धार्तराष्ट्राश्च क्रुद्धाः कृष्ण परस्परम् ।
उपेक्षिता विनश्यन्तस्त्वया कस्माज्जनार्दन ॥ ११.२५.३९ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଥିଲେ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ସେମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତୁମେ କାହିଁକି ସେମାନଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କଲ?

11.25.40

शक्तेन बहुभृत्येन विपुले तिष्ठता बले ।
उभयत्र समर्थेन श्रुतवाक्येन चैव ह ॥ ११.२५.४० ॥

ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବହୁ ଭୃତ୍ୟ (ସହଯୋଗୀ) ଥିବା, ବିଶାଳ ସେନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ସମର୍ଥ, ଯାହାର କଥା ଶୁଣାଯାଏ ଏପରି ତୁମେ...

11.25.41

इच्छतोपेक्षितो नाशः कुरूणां मधुसूदन ।
यस्मात्त्वया महाबाहो फलं तस्मादवाप्नुहि ॥ ११.२५.४१ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ବିନାଶକୁ ଉପେକ୍ଷା କଲ। ଅତଏବ ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଯାହା ଫଳ ପାଇଛ ତାହା ଏବେ ଗ୍ରହଣ କର।

11.25.42

पतिशुश्रूषया यन्मे तपः किञ्चिदुपार्जितम् ।
तेन त्वां दुरवापेन शपे चक्रगदाधरम् ॥ ११.२५.४२ ॥

ପତିସେବାରେ ମୁଁ ଯାହା କିଛି ତପ ଅର୍ଜନ କରିଛି, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଦୁର୍ଲଭ ଯେ ତୁମେ, ତୁମକୁ ମୁଁ ଅଭିଶାପ ଦିଏ।

11.25.43

यस्मात्परस्परं घ्नन्तो ज्ञातयः कुरुपाण्डवाः ।
उपेक्षितास्ते गोविन्द तस्माज्ज्ञातीन्वधिष्यसि ॥ ११.२५.४३ ॥

କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମାରୁଥିବା ସମୟରେ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କଲ; ତେଣୁ ତୁମେ ନିଜ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ।

11.25.44

त्वमप्युपस्थिते वर्षे षट्त्रिंशे मधुसूदन ।
हतज्ञातिर्हतामात्यो हतपुत्रो वनेचरः ॥ ११.२५.४४ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଛତିଶ ବର୍ଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାତି, ଅମାତ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ହତ ହୋଇ ବନରେ ବିଚରଣ କରିବ।

11.25.45

अनाथवदविज्ञातो लोकेष्वनभिलक्षितः ।
कुत्सितेनाभ्युपायेन निधनं समवाप्स्यसि ॥ ११.२५.४५ ॥

ଅନାଥ ପରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞାତ ଓ ଅଲକ୍ଷିତ ରହି, ନୀଚ ଉପାୟରେ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବ।

11.25.46

तवाप्येवं हतसुता निहतज्ञातिबान्धवाः ।
स्त्रियः परिपतिष्यन्ति यथैता भरतस्त्रियः ॥ ११.२५.४६ ॥

ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ହତ ହୋଇ, ଏହି ଭରତ ବଂଶର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପରି ବିଳାପ କରି ପଡ଼ିବେ।

11.25.47

तच्छ्रुत्वा वचनं घोरं वासुदेवो महामनाः ।
उवाच देवीं गान्धारीमीषदभ्युत्स्मयन्निव ॥ ११.२५.४७ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମହାମନା ବାସୁଦେବ ଈଷତ୍ ହସି ଦେବୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।

11.25.48

जानेऽहमेतदप्येवं चीर्णं चरसि क्षत्रिये ।
दैवादेव विनश्यन्ति वृष्णयो नात्र संशयः ॥ ११.२५.४८ ॥

ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାରୀ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ତପସ୍ୟା ରୂପେ ପାଳନ କରିଛ; ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ, ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।

11.25.49

संहर्ता वृष्णिचक्रस्य नान्यो मद्विद्यते शुभे ।
अवध्यास्ते नरैरन्यैरपि वा देवदानवैः ॥ ११.२५.४९ ॥

ହେ ଶୁଭେ, ବୃଷ୍ଣିଚକ୍ରର ସଂହାରକାରୀ ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା ବା ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅବଧ୍ୟ।

11.25.50

परस्परकृतं नाशं यतः प्राप्स्यन्ति यादवाः ।
इत्युक्तवति दाशार्हे पाण्डवास्त्रस्तचेतसः।
बभूवुर्भृशसंविग्ना निराशाश्चापि जीविते ॥ ११.२५.५० ॥

ଯାଦବମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ହିଁ ବିନାଶ ପାଇବେ ବୋଲି ଦାଶାର୍ହ ଏହା କହିବାରୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୟଭୀତ ମନ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ଓ ଜୀବନରେ ନିରାଶ ହୋଇଗଲେ।