മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.25.1
काम्भोजं पश्य दुर्धर्षं काम्भोजास्तरणोचितम् ।
शयानमृषभस्कन्धं हतं पांसुषु माधव ॥ ११.२५.१ ॥
മാധവാ, കാംബോജരാജാവിനെ നോക്കൂ; അവൻ ആർക്കും കീഴ്പെടുത്താനാകാത്തവനും കാംബോജ വിരികൾക്ക് യോഗ്യനുമാണ്. കാളയുടെ തോളുകളുള്ളവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് പൊടിയിൽ കിടക്കുന്നു.
11.25.2
अस्य क्षतजसन्दिग्धौ बाहू चन्दनरूषितौ ।
अवेक्ष्य कृपणं भार्या विलपत्यतिदुःखिता ॥ ११.२५.२ ॥
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന, ചന്ദനം പൂശിയ അവന്റെ രണ്ടു കൈകളും കണ്ട് അതിദുഃഖിതയായ ഭാര്യ ദീനമായി വിലപിക്കുന്നു.
11.25.3
इमौ तौ परिघप्रख्यौ बाहू चन्दनरूषितौ ।
ययोर्विवरमापन्नां न रतिर्मां पुराऽजहात् ॥ ११.२५.३ ॥
ഇവയാണ് ആ രണ്ടു കൈകൾ, ഇരുമ്പുദണ്ഡുകൾ പോലെയുള്ളവ, ചന്ദനം പൂശിയവ; മുമ്പ് അവയുടെ ആലിംഗനത്തിൽ ഞാൻ ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ അവ എന്നെ സ്നേഹത്തോടെ ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല.
11.25.4
कां गतिं तु गमिष्यामि त्वया हीना जनेश्वर ।
दूरबन्धुरनाथा च वेपन्ती मधुरस्वरा ॥ ११.२५.४ ॥
ജനേശ്വരാ, നീയില്ലാതെ ഞാൻ ഏത് ഗതിയിൽ എത്തും? ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് അകലെ, അനാഥയായി, വിറച്ചുകൊണ്ട്, മധുരസ്വരമുള്ള ഞാൻ.
11.25.5
आतपे क्लाम्यमानानां विविधानामिव स्रुजाम् ।
क्लान्तानामपि नारीणां जहाति श्रीर्न वै तनूः ॥ ११.२५.५ ॥
വെയിലിൽ വാടിയ പലതരം മാലകൾ പോലെ, ക്ഷീണിച്ച സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തെയും ശ്രീ ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.
11.25.6
शयानमभितः शूरं कालिङ्गं मधुसूदन ।
पश्य दीप्ताङ्गदयुतं प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ११.२५.६ ॥
മധുസൂദനാ, ചുറ്റും കിടക്കുന്ന വീരനായ കലിംഗരാജാവിനെ നോക്കൂ; തിളങ്ങുന്ന തോൾവളകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, വില്ലാളികൾക്ക് തുല്യനായവൻ.
11.25.7
मागधानामधिपतिं जयत्सेनं जनार्दन ।
परिवार्य प्ररुदिता मागध्यः पश्य योषितः ॥ ११.२५.७ ॥
ജനാർദ്ദനാ, മാഗധരുടെ അധിപനായ ജയത്സേനനെ നോക്കൂ. അവനെ ചുറ്റി മാഗധ സ്ത്രീകൾ ഉറക്കെ കരയുന്നു.
11.25.8
हरिणायतनेत्राणां सुस्वराणां जनार्दन ।
मनः श्रुतिहरो नादो मनो मोहयतीव मे ॥ ११.२५.८ ॥
ജനാർദ്ദനാ, മാൻമിഴികളും മധുരസ്വരവുമുള്ള ഇവരുടെ വിലാപനാദം എന്റെ മനസ്സിനെയും കാതിനെയും കവരുന്നു; അത് എന്റെ മനസ്സിനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു.
11.25.9
प्रकीर्णवस्त्राभरणा रुदत्यः शोककर्शिताः ।
स्वास्तीर्णशयनोपेता मागध्यः शेरते भुवि ॥ ११.२५.९ ॥
വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ചിതറിക്കിടക്കുന്നു; ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച് കരയുന്ന മാഗധ സ്ത്രീകൾ, നല്ല വിരിപ്പുകളിൽ ശയിച്ചവർ, ഇപ്പോൾ നിലത്ത് കിടക്കുന്നു.
11.25.10
कोसलानामधिपतिं राजपुत्रं बृहद्बलम् ।
भर्तारं परिवार्यैताः पृथक्प्ररुदिताः स्त्रियः ॥ ११.२५.१० ॥
കോസലരുടെ അധിപനും രാജകുമാരനുമായ ബൃഹദ്ബലനെ ചുറ്റി, വേറെവേറെ ഉറക്കെ കരയുന്ന ഈ സ്ത്രീകളെ നോക്കൂ.
11.25.11
अस्य गात्रगतान्बाणान्कार्ष्णिबाहुबलेरितान् ।
उद्धरन्त्यसुखाविष्टा मूर्च्छमानाः पुनः पुनः ॥ ११.२५.११ ॥
കൃഷ്ണിയുടെ (അർജ്ജുനന്റെ) ബാഹുബലത്താൽ എയ്യപ്പെട്ട, ഇവന്റെ ശരീരത്തിൽ തറച്ച അമ്പുകളെ, ദുഃഖത്താൽ വ്യാകുലരായി, വീണ്ടും വീണ്ടും മൂർച്ഛിച്ചുകൊണ്ട് ഇവർ പറിച്ചെടുക്കുന്നു.
11.25.12
आसां सर्वानवद्यानामातपेन परिश्रमात् ।
प्रम्लाननलिनाभानि भान्ति वक्त्राणि माधव ॥ ११.२५.१२ ॥
മാധവാ, ഈ നിർദോഷകളായ സ്ത്രീകളുടെ മുഖങ്ങൾ വെയിലും ക്ഷീണവുംകൊണ്ട് വാടിയ താമരകൾ പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
11.25.13
द्रोणेन निहताः शूरा शेरते रुचिराङ्गदाः ।
धृष्टद्युम्नसुताः सर्वे शिशवो हेममालिनः ॥ ११.२५.१३ ॥
ദ്രോണനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട വീരന്മാർ, മനോഹരമായ തോൾവളകൾ ധരിച്ചവർ, കിടക്കുന്നു. ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ പുത്രന്മാരെല്ലാം, സ്വർണ്ണമാലകൾ ധരിച്ച ശിശുക്കൾ.
11.25.14
रथाग्न्यगारं चापार्चिं शरशक्तिगदेन्धनम् ।
द्रोणमासाद्य निर्दग्धाः शलभा इव पावकम् ॥ ११.२५.१४ ॥
രഥാഗ്നിയുടെ ഗൃഹവും, വില്ലുതന്നെ ജ്വാലയും, അമ്പും ശക്തിയും ഗദയും ഇന്ധനവുമായ ദ്രോണനെ സമീപിച്ച്, തീയിൽ വീഴുന്ന ഈയലുകൾ പോലെ അവർ ദഹിച്ചുപോയി.
11.25.15
तथैव निहताः शूराः शेरते रुचिराङ्गदाः ।
द्रोणेनाभिमुखाः सङ्ख्ये भ्रातरः पञ्च केकयाः ॥ ११.२५.१५ ॥
അതുപോലെ വധിക്കപ്പെട്ട വീരന്മാർ, മനോഹരമായ തോൾവളകൾ ധരിച്ച്, കിടക്കുന്നു. ദ്രോണനെതിരെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന കേകയദേശത്തെ അഞ്ചു സഹോദരന്മാർ.
11.25.16
तप्तकाञ्चनवर्माणस्तालध्वजस्थव्रजाः ।
भासयन्ति महीं भासा ज्वलिता इव पावकाः ॥ ११.२५.१६ ॥
ചുട്ടെടുത്ത സ്വർണ്ണകവചം ധരിച്ച്, താലധ്വജനിരയിൽ നിന്നവർ, തങ്ങളുടെ പ്രഭയാൽ ഭൂമിയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു, ജ്വലിക്കുന്ന തീകൾ പോലെ.
11.25.17
द्रोणेन द्रुपदं सङ्ख्ये पश्य माधव पातितम् ।
महाद्विपमिवारण्ये सिंहेन महता हतम् ॥ ११.२५.१७ ॥
മാധവാ, യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ വീഴ്ത്തിയ ദ്രുപദനെ കാണുക. കാട്ടിൽ ഒരു വലിയ സിംഹം കൊന്ന മഹാഗജം പോലെ.
11.25.18
पाञ्चालराज्ञो विमलं पुण्डरीकाक्ष पाण्डुरम् ।
आतपत्रं समाभाति शरदीव निशाकरः ॥ ११.२५.१८ ॥
പുണ്ഡരീകാക്ഷാ, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ നിർമ്മലവും വെളുത്തതുമായ കുട ശരത്കാലചന്ദ്രൻ പോലെ ശോഭിക്കുന്നു.
11.25.19
एतास्तु द्रुपदं वृद्धं स्नुषा भार्याश्च दुःखिताः ।
दग्ध्वा गच्छन्ति पाञ्चालराजानमपसव्यतः ॥ ११.२५.१९ ॥
ദുഃഖിതരായ മരുമക്കളും ഭാര്യമാരും വൃദ്ധനായ ദ്രുപദനെ ദഹിപ്പിച്ച് പാഞ്ചാലരാജാവിനെ ഇടത്തുവശത്താക്കി മടങ്ങുന്നു.
11.25.20
धृष्टकेतुं महात्मानं चेदिपुङ्गवमङ्गनाः ।
द्रोणेन निहतं शूरं हरन्ति हृतचेतसः ॥ ११.२५.२० ॥
ദ്രോണനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട, ശൂരനും മഹാത്മാവുമായ, ചേദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ധൃഷ്ടകേതുവിനെ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
11.25.21
द्रोणास्त्रमभिहत्यैष विमर्दे मधुसूदन ।
महेष्वासो हतः शेते वज्राहत इव द्रुमः ॥ ११.२५.२१ ॥
മധുസൂദനാ, ദ്രോണാസ്ത്രമേറ്റ് യുദ്ധത്തിരക്കിൽ ഈ മഹാധനുർധരൻ വധിക്കപ്പെട്ട്, ഇടിവെട്ടേറ്റ മരംപോലെ കിടക്കുന്നു.
11.25.22
एष चेदिपतिः शूरो धृष्टकेतुर्महारथः ।
शेते विनिहतः सङ्ख्ये हत्वा शत्रून्सहस्रशः ॥ ११.२५.२२ ॥
ചേദിരാജാവും ശൂരനും മഹാരഥനുമായ ധൃഷ്ടകേതു യുദ്ധത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ കൊന്ന ശേഷം സ്വയം വധിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു.
11.25.23
वितुद्यमानं विहगैस्तं भार्याः पर्युपाश्रिताः ।
चेदिराजं हृषीकेश हतं सबलबान्धवम् ॥ ११.२५.२३ ॥
ഹൃഷീകേശാ, പക്ഷികളാൽ കൊത്തിവലിക്കപ്പെടുന്ന ചേദിരാജാവിനെ സൈന്യവും ബന്ധുക്കളുമായി വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് ഭാര്യമാർ അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
11.25.24
दाशार्हपुत्रजं वीरं शयानं सत्यविक्रमम् ।
आरोप्याङ्के रुदन्त्येताश्चेदिराज वराङ्गनाः ॥ ११.२५.२४ ॥
ദാശാർഹ വംശജനും സത്യപരാക്രമിയുമായ, കിടക്കുന്ന വീരനെ മടിയിൽ വെച്ച് ഈ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾ കരയുന്നു, ചേദിരാജാവേ!
11.25.25
अस्य पुत्रं हृषीकेश सुवक्त्रं चारुकुण्डलम् ।
द्रोणेन समरे पश्य निकृत्तं बहुधा शरैः ॥ ११.२५.२५ ॥
ഹൃഷീകേശാ! ഇവന്റെ പുത്രനെ നോക്കൂ, സുന്ദരമുഖനും മനോഹര കുണ്ഡലങ്ങളുള്ളവനുമായവനെ; യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ അമ്പുകളാൽ പലവിധത്തിൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
11.25.26
पितरं नूनमाजिस्थं युध्यमानं परैः सह ।
नाजहात्पितरं वीरमद्यापि मधुसूदन ॥ ११.२५.२६ ॥
തീർച്ചയായും പിതാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളോട് പൊരുതി നിന്നു; വീരനായ പുത്രൻ പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല — ഇന്നും ഇല്ല, മധുസൂദനാ.
11.25.27
एवं ममापि पुत्रस्य पुत्रः पितरमन्वगात् ।
दुर्योधनं महाबाहो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ११.२५.२७ ॥
അതുപോലെ എന്റെ പുത്രന്റെ പുത്രൻ ലക്ഷ്മണനും പിതാവായ ദുര്യോധനനെ അനുഗമിച്ചു; മഹാബാഹോ, അവൻ ശത്രുവീരന്മാരെ കൊല്ലുന്നവനായിരുന്നു.
11.25.28
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पतितौ पश्य माधव ।
हिमान्ते पुष्पितौ शालौ मरुता गलिताविव ॥ ११.२५.२८ ॥
അവന്തിയിലെ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും വീണുകിടക്കുന്നു — നോക്കൂ, മാധവാ; മഞ്ഞുകാലത്തിന്റെ അവസാനം പൂത്ത രണ്ടു ശാലമരങ്ങൾ കാറ്റിൽ വീണതുപോലെ.
11.25.29
काञ्चनाङ्गदवर्माणौ बाणखङ्गधनुर्धरौ ।
ऋषभप्रतिरूपाक्षौ शयानौ विमलस्रजौ ॥ ११.२५.२९ ॥
സ്വർണ്ണ അംഗദങ്ങളും കവചവും ധരിച്ച്, അമ്പും വാളും വില്ലും ഏന്തി, കാളയുടേതുപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, നിർമ്മല മാലകളണിഞ്ഞ് — അവർ ഇരുവരും കിടക്കുന്നു.
11.25.30
अवध्याः पाण्डवाः कृष्ण सर्व एव त्वया सह ।
ये मुक्ता द्रोणभीष्माभ्यां कर्णाद्वैकर्तनात्कृपात् ॥ ११.२५.३० ॥
കൃഷ്ണാ, പാണ്ഡവരെല്ലാം നിന്നോടൊപ്പമുള്ളതിനാൽ അവധ്യരായിരുന്നു; ദ്രോണനിൽനിന്നും ഭീഷ്മനിൽനിന്നും കർണനിൽനിന്നും വികർത്തനപുത്രനായ കൃപനിൽനിന്നും മോചിതരായവർ അവരാണ്.
11.25.31
दुर्योधनाद्द्रोणसुतात्सैन्धवाच्च जयद्रथात् ।
सोमदत्ताद्विकर्णाच्च शूराच्च कृतवर्मणः ॥ ११.२५.३१ ॥
ദുര്യോധനനിൽ നിന്നും, ദ്രോണപുത്രനിൽ നിന്നും, സൈന്ധവനായ ജയദ്രഥനിൽ നിന്നും, സോമദത്തനിൽ നിന്നും, വികർണനിൽ നിന്നും, ശൂരനായ കൃതവർമ്മാവിൽ നിന്നും.
11.25.32
ये हन्युः शस्त्रवेगेन देवानपि नरर्षभाः ।
त इमे निहताः सङ्ख्ये पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२५.३२ ॥
ആയുധവേഗത്താൽ ദേവന്മാരെപ്പോലും കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന ഈ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. കാലത്തിന്റെ മറിച്ചിൽ കാണുക.
11.25.33
नातिभारोऽस्ति दैवस्य ध्रुवं माधव कश्चन ।
यदिमे निहताः शूराः क्षत्रियैः क्षत्रियर्षभाः।
शूराश्च कृतविद्याश्च मम पुत्रा मनस्विनः ॥ ११.२५.३३ ॥
മാധവാ, ദൈവത്തിന് ഒന്നും അമിതഭാരമല്ല, തീർച്ച. ഈ ശൂരരായ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാർ ക്ഷത്രിയരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; എന്റെ ശൂരരും വിദ്യാസമ്പന്നരും മനസ്വികളുമായ പുത്രന്മാരും.
11.25.34
तदैव निहताः कृष्ण मम पुत्रास्तरस्विनः ।
यदैवाकृतकामस्त्वमुपप्लाव्यं गतः पुनः ॥ ११.२५.३४ ॥
കൃഷ്ണാ, നീ ആഗ്രഹം സാധിക്കാതെ വീണ്ടും ഉപപ്ലവ്യത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾത്തന്നെ എന്റെ വേഗമുള്ള പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു.
11.25.35
शन्तनोश्चैव पुत्रेण प्राज्ञेन विदुरेण च ।
तदैवोक्तास्मि मा स्नेहं कुरुष्वात्मसुतेष्विति ॥ ११.२५.३५ ॥
ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനും പ്രാജ്ഞനായ വിദുരനും അപ്പോൾത്തന്നെ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'സ്വന്തം പുത്രന്മാരിൽ സ്നേഹം വയ്ക്കരുത്' എന്ന്.
11.25.36
तयोर्हि दर्शनं नैतन्मिथ्या भवितुमर्हति ।
अचिरेणैव मे पुत्रा भस्मीभूता जनार्दन ॥ ११.२५.३६ ॥
അവരുടെ ആ ദർശനം വ്യാജമാകാൻ കഴിയില്ല. ജനാർദ്ദനാ, ഉടൻതന്നെ എന്റെ പുത്രന്മാർ ഭസ്മമാകും.
11.25.37
इत्युक्त्वा न्यपतद्भूमौ गान्धारी शोकमूर्च्छिता ।
दुःखोपहतविज्ञाना धैर्यमुत्सृज्य भारत ॥ ११.२५.३७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശോകത്താൽ മൂർച്ഛിതയായ ഗാന്ധാരി നിലത്തു വീണു. ദുഃഖത്താൽ അവളുടെ വിവേകം തകർന്നു; ഭാരതാ, അവൾ ധൈര്യം ഉപേക്ഷിച്ചു.
11.25.38
ततः कोपपरीताङ्गी पुत्रशोकपरिप्लुता ।
जगाद शौरिं दोषेण गान्धारी व्यथितेन्द्रिया ॥ ११.२५.३८ ॥
അപ്പോൾ കോപം ബാധിച്ച ശരീരത്തോടെയും പുത്രശോകത്തിൽ മുങ്ങിയവളായ ഗാന്ധാരി, വ്യഥിതമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടെ, ശൗരിയെ (കൃഷ്ണനെ) കുറ്റപ്പെടുത്തി സംസാരിച്ചു.
11.25.39
पाण्डवाः धार्तराष्ट्राश्च क्रुद्धाः कृष्ण परस्परम् ।
उपेक्षिता विनश्यन्तस्त्वया कस्माज्जनार्दन ॥ ११.२५.३९ ॥
പാണ്ഡവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും പരസ്പരം കോപിച്ചിരുന്നു. കൃഷ്ണാ, ജനാർദ്ദനാ, അവർ നശിക്കുമ്പോൾ നീ എന്തിന് അവരെ അവഗണിച്ചു?
11.25.40
शक्तेन बहुभृत्येन विपुले तिष्ठता बले ।
उभयत्र समर्थेन श्रुतवाक्येन चैव ह ॥ ११.२५.४० ॥
ശക്തനും, അനേകം ഭൃത്യന്മാരെ (സഖ്യകക്ഷികളെ) ഉള്ളവനും, വിപുലമായ സൈന്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നവനും, ഇരുപക്ഷത്തിനും സമർത്ഥനും, വാക്ക് കേൾക്കപ്പെടുന്നവനുമായ നീ...
11.25.41
इच्छतोपेक्षितो नाशः कुरूणां मधुसूदन ।
यस्मात्त्वया महाबाहो फलं तस्मादवाप्नुहि ॥ ११.२५.४१ ॥
മധുസൂദനാ, നീ ഇച്ഛിച്ചുതന്നെ കുരുക്കളുടെ നാശത്തെ അവഗണിച്ചു. അതിനാൽ മഹാബാഹോ, നീ നേടിയ ഫലം ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കുക.
11.25.42
पतिशुश्रूषया यन्मे तपः किञ्चिदुपार्जितम् ।
तेन त्वां दुरवापेन शपे चक्रगदाधरम् ॥ ११.२५.४२ ॥
ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിച്ചതിലൂടെ ഞാൻ നേടിയ ചെറിയൊരു തപസ്സുകൊണ്ട്, നേടാൻ പ്രയാസമുള്ള നിന്നെ, ചക്രഗദാധരാ, ഞാൻ ശപിക്കുന്നു.
11.25.43
यस्मात्परस्परं घ्नन्तो ज्ञातयः कुरुपाण्डवाः ।
उपेक्षितास्ते गोविन्द तस्माज्ज्ञातीन्वधिष्यसि ॥ ११.२५.४३ ॥
കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും പരസ്പരം കൊല്ലുമ്പോൾ, ഓ ഗോവിന്ദാ, നീ അവരെ അവഗണിച്ചു; അതിനാൽ നീ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെ വധിക്കും.
11.25.44
त्वमप्युपस्थिते वर्षे षट्त्रिंशे मधुसूदन ।
हतज्ञातिर्हतामात्यो हतपुत्रो वनेचरः ॥ ११.२५.४४ ॥
ഓ മധുസൂദനാ, മുപ്പത്തിയാറാം വർഷം വരുമ്പോൾ, നീയും ബന്ധുക്കളും മന്ത്രിമാരും പുത്രന്മാരും നശിച്ച് കാട്ടിൽ അലയുന്നവനാകും.
11.25.45
अनाथवदविज्ञातो लोकेष्वनभिलक्षितः ।
कुत्सितेनाभ्युपायेन निधनं समवाप्स्यसि ॥ ११.२५.४५ ॥
അനാഥനെപ്പോലെ, ലോകങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടാതെയും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെയും, നികൃഷ്ടമായ ഉപായത്താൽ നീ മരണം പ്രാപിക്കും.
11.25.46
तवाप्येवं हतसुता निहतज्ञातिबान्धवाः ।
स्त्रियः परिपतिष्यन्ति यथैता भरतस्त्रियः ॥ ११.२५.४६ ॥
നിന്റെ സ്ത്രീകളും ഇപ്രകാരം പുത്രന്മാരും ബന്ധുക്കളും നശിച്ച് ഭരത വംശത്തിലെ ഈ സ്ത്രീകളെപ്പോലെ വിലപിച്ചു വീഴും.
11.25.47
तच्छ्रुत्वा वचनं घोरं वासुदेवो महामनाः ।
उवाच देवीं गान्धारीमीषदभ्युत्स्मयन्निव ॥ ११.२५.४७ ॥
ആ ഭയങ്കര വചനം കേട്ട്, മഹാമനസ്കനായ വാസുദേവൻ ചെറുതായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദേവി ഗാന്ധാരിയോട് പറഞ്ഞു.
11.25.48
जानेऽहमेतदप्येवं चीर्णं चरसि क्षत्रिये ।
दैवादेव विनश्यन्ति वृष्णयो नात्र संशयः ॥ ११.२५.४८ ॥
ഓ ക്ഷത്രിയ സ്ത്രീയേ, നീ ഇതും ഇപ്രകാരം തപസ്സായി അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; വൃഷ്ണികൾ വിധിയാൽ തന്നെ നശിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
11.25.49
संहर्ता वृष्णिचक्रस्य नान्यो मद्विद्यते शुभे ।
अवध्यास्ते नरैरन्यैरपि वा देवदानवैः ॥ ११.२५.४९ ॥
ഓ ശുഭേ, വൃഷ്ണിചക്രത്തെ സംഹരിക്കുന്നവൻ എന്നെയല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല. അവർ മറ്റു മനുഷ്യരാലോ ദേവന്മാരാലോ ദാനവന്മാരാലോ പോലും വധിക്കപ്പെടാൻ കഴിയാത്തവരാണ്.
11.25.50
परस्परकृतं नाशं यतः प्राप्स्यन्ति यादवाः ।
इत्युक्तवति दाशार्हे पाण्डवास्त्रस्तचेतसः।
बभूवुर्भृशसंविग्ना निराशाश्चापि जीविते ॥ ११.२५.५० ॥
യാദവർ തമ്മിൽ തമ്മിൽ തന്നെ നാശം പ്രാപിക്കും എന്ന് ദാശാർഹൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാണ്ഡവർ ഭയന്ന മനസ്സുള്ളവരായി, അത്യന്തം വ്യാകുലരും ജീവിതത്തിൽ നിരാശരുമായി.