مهابهاراتا · أدهيايا 11.6

11.6.1

अहो खलु महद्दुःखं कृच्छ्रवासं वसत्यसौ ।
कथं तस्य रतिस्तत्र तुष्टिर्वा वदतां वर ॥ ११.६.१ ॥

آهٍ، إنه حقًا يعيش في حزن عظيم وحياة شاقة. كيف يجد هناك لذةً أو رضًا، يا أفضل المتكلمين؟

स देशः क्वनु यत्रासौ वसते धर्मसङ्कटे ।
कथं वा स विमुच्येत नरस्तस्मान्महाभयात् ॥ ११.६.२ ॥

أين تلك الأرض التي يقيم فيها في مأزق الدهرما؟ أو كيف يتحرر ذلك الرجل من ذلك الخوف العظيم؟

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व साधु चेष्टामहे तदा ।
कृपा मे महती जाता तस्याभ्युद्धरणेन हि ॥ ११.६.३ ॥

أخبرني بكل هذا على وجهه، فعندئذٍ نسعى لأجله. لقد نشأت في نفسي رحمة عظيمة لإنقاذه.

उपाख्यानमिदं राजन्मोक्षविद्भिरुदाहृतम् ।
सुगतिं विन्दते येन परलोकेषु मानवः ॥ ११.६.४ ॥

هذه الحكاية، أيها الملك، رواها العارفون بالتحرر، وبها يبلغ الإنسان مصيراً حسناً في العوالم الأخرى.

उच्यते यत्तु कान्तारं महासंसार एव सः ।
वनं दुर्गं हि यच्चैतत्संसारगहनं हि तत् ॥ ११.६.५ ॥

والذي يُسمّى البرية هو بعينه الصمسارا العظيم، وهذه الغابة الوعرة هي بعينها الأدغال الكثيفة للصمسارا.

ये च ते कथिता व्याला व्याधयस्ते प्रकीर्तिताः ॥ ११.६.६ ॥

وما ذُكر من الوحوش الضارية قد أُعلن هنا أنه الأمراض.

या सा नारी बृहत्काया अध्यतिष्ठत तत्र वै ।
तामाहुस्तु जरां प्राज्ञा रूपवर्णविनाशिनीम् ॥ ११.६.७ ॥

وتلك المرأة ذات الجسم الضخم التي وقفت هناك، يسميها الحكماء جَرَا، أي الشيخوخة، مُفسدة الصورة واللون.

स यस्तु कूपो नृपते स तु देहः शरीरिणाम् ।
यस्तत्र वसतेऽधस्तान्महाहिः काल एव सः।
अन्तकः सर्वभूतानां देहिनां प्राणाहार्यसौ ॥ ११.६.८ ॥

أيها الملك، ذلك البئر هو جسد الكائنات المتجسدة. والثعبان العظيم الساكن أسفله هو الزمن بعينه، منهي جميع الكائنات، آخذ نفس الحياة من ذوي الأجساد.

कूपमध्ये च या जाता वल्ली यत्र स मानवः ।
प्रोतो ययाऽभवल्लग्नो जीविताशा शरीरिणाम् ॥ ११.६.९ ॥

الكرمة التي نبتت في وسط البئر، والتي يتعلق بها ذلك الإنسان ويتدلى منها، هي أمل الحياة لذوي الأجساد.

स यस्तु कूपपीनाहे तं वृक्षं परिसर्पति ।
षड्वक्त्रः कुञ्जरो राजन्स तु संवत्सरः स्मृतः ॥ ११.६.१० ॥

أيها الملك، الفيل ذو الوجوه الستة الذي يزحف حول تلك الشجرة عند محيط البئر يُذكر بوصفه السنة، سَمْفَتْسَرَ.

मुखानि ऋतवो मासाः पादा द्वादशा कीर्तिताः ।
ये तु वृंक्षं निकृन्तन्ति मूषिकाः पन्नगास्तथा ॥ ११.६.११ ॥

وجوهه هي الفصول، وأقدامه هي الشهور الاثنا عشر كما قيل. والفئران والثعابين التي تقرض تلك الشجرة كذلك.

रात्र्यहानि तु तान्याहुर्भूतानां परिचिन्तकाः ।
ये ते मधुकरास्तत्र कामास्ते परिकीर्तिताः ॥ ११.६.१२ ॥

يسمّيها المتفكرون في الكائنات ليلًا ونهارًا. والنحل الذي هناك يُذكر بوصفه الشهوات.

यास्तु ता बहुशो धाराः स्रवन्ति मधुनिस्रवम् ।
तांस्तु कामरसान्विन्द्याद्यत्र सज्जन्ति मानवाः ॥ ११.६.१३ ॥

تلك الجداول الكثيرة التي تسيل بالعسل، ينبغي أن تُعرف بأنها عصارات الشهوة، التي يتعلق بها الناس.

एवं संसारचक्रस्य परिवृत्तिं विदुर्बुधाः ।
येन संसारचक्रस्य पाशांश्छिन्दन्ति सर्वथा ॥ ११.६.१४ ॥

هكذا يعرف الحكماء دوران عجلة السمسارا، وبه يقطعون أغلال عجلة السمسارا تماماً.