マハーバーラタ · 章 11.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.7.1
अहोऽभिहितमाख्यान भवता तत्त्वदर्शिना ।
भूय एव तु मे हर्षः श्रोतुं वागमृतं तव ॥ ११.७.१ ॥
ああ！真理を見る方が語られたこの物語を、もう一度聞けることは喜びです。あなたの言葉は甘露です。
11.7.2
शृणु भूयः प्रवक्ष्यामि मार्गस्यैतस्य विस्तरम् ।
यच्छ्रुत्वा विप्रमुच्यन्ते संसाराद्वि विचक्षणाः ॥ ११.७.२ ॥
聞け。この道の広がりを再び説こう。これを聞いて賢者たちは輪廻から完全に解放される。
11.7.3
यथा तु पुरुषो राजन्दीर्घमध्वानमास्थितः ।
क्वचित्क्वचिच्छ्रमस्थानं कुरुते वासमेव वा ॥ ११.७.३ ॥
王よ、長い道を歩む人が、ところどころで休息の場所や住まいを作るように。
11.7.4
एवं संसारपर्याये गर्भवासेषु भारत ।
कुर्वन्ति दुर्बुधा वासं मुच्यन्ते तत्र पण्डिताः ॥ ११.७.४ ॥
このように、バーラタよ、輪廻の循環の中で、愚者は母胎に住みつく。賢者はそこから解放される。
11.7.5
तस्मादध्वानमेवैतमाहुः शास्त्रविदो जनाः ।
यत्तत्संसारगहनं वनमाहुर्मनीषिणः ॥ ११.७.५ ॥
それゆえ、聖典に通じた人々はこれを道と呼び、賢者たちはこれを輪廻の深い森と呼ぶ。
11.7.6
सोयं लोकसमावर्तो मर्त्यानां भरतर्षभ ।
चराणां स्थावराणां च न गृध्येत्तत्र पाण्डितः ॥ ११.७.६ ॥
バラタの雄牛よ、これは死すべき者、動くものと動かないものの、世界の循環である。賢者はそれを渇望してはならない。
11.7.7
शारीरा मानसाश्चैव मर्त्यानां व्याधयश्च ये ।
प्रत्यक्षाश्च परोक्षाश्च ते व्यालाः कथिता बुधैः ॥ ११.७.७ ॥
死すべき人々の身体的・精神的な病、顕わなものと隠れたものとを、賢者たちは毒蛇と呼んだ。
11.7.8
क्लिश्यमानाश्च तैर्नित्यं मार्यमाणाश्च भारत ।
स्वकर्मभिर्महाव्यालैर्नोद्विजन्त्यल्पबुद्धयः ॥ ११.७.८ ॥
バラタよ、絶えずそれら大蛇に苦しめられ殺されながらも、自らの行為のゆえに、知恵の浅い者たちは怯えない。
11.7.9
अथापि तैर्विमुच्येत व्याधिभिः पुरुषो नृप ।
आवृणोत्येव तं पश्चाज्जरा रूपविनाशिनी ॥ ११.७.९ ॥
王よ、人はそれらの病から解放されたとしても、その後、美貌を損なう老衰が必ずその人を覆う。
11.7.10
शब्दरूपरसस्पर्शगन्धैश्च विविधैरपि ।
मज्जमानं महापङ्के निरालम्बे समन्ततः ॥ ११.७.१० ॥
声・色・味・触・香、そして種々のものによって、四方に支えのない大泥沼に沈んでゆく人。
11.7.11
संवत्सरर्तवो मासाः पक्षाहोरात्रसन्धयः ।
क्रमेणास्य प्रवृज्जन्ति रूपमायुस्तथैव च ॥ ११.७.११ ॥
年と季節、月、半月、そして昼夜の境目は、順序に従って、その人の姿と寿命を奪い去っていく。
11.7.12
एते कालस्य विधयो नैताञ्जानान्ति दुर्बुधाः ।
धात्राऽभिलिखितान्याहुः सर्वभूतानि कर्मणा ॥ ११.७.१२ ॥
これらは時の定めである。だが愚かな者はそれを知らない。すべての存在は創造神によって行為によって書き記されたのだという。
11.7.13
रथः शरीरं भूतानां सत्वमाहुस्तु सारथिम् ।
इन्द्रियाणि हयानाहुः कर्मबुद्विस्तु रश्मयः ॥ ११.७.१३ ॥
生き物の身体は戦車であり、心は御者と言われる。感覚器官は馬であり、行為と理解は手綱である。
11.7.14
तेषां हयानां यो वेगं धावतामनु धावति ।
सतु संसारचक्रेऽस्मिंश्चक्रवत्परिवर्तते ॥ ११.७.१४ ॥
走り続けるあの馬たちの速さを追う者は、この輪廻の輪の中で車輪のように回り続ける。
11.7.15
यस्तान्संयमते बुद्ध्या संयतो न निवर्तते ।
यस्तु संसारचक्रेऽस्मिंश्चक्रवत्परिवर्तते ॥ ११.७.१५ ॥
知性によってそれらを抑制する者は、抑制されて戻ってこない。しかしこの輪廻の輪の中で車輪のように回る者は——
11.7.16
भ्रममाणा न मुह्यन्ति संसारे न भ्रमन्ति ते ।
संसारे भ्रमतां राजन्दुःखमेतद्धि जायते ॥ ११.७.१६ ॥
さまよっても迷わない者は、輪廻の中をさまよわない。王よ、輪廻をさまよう者にはまさにこの苦しみが生じるのだ。
11.7.17
तस्पादस्य निवृत्त्यर्थं यत्नमेवाचरेद्बुधः ।
उपेक्षा नात्र कर्तव्या शतशाखः प्रवर्धते ॥ ११.७.१७ ॥
ゆえに賢者はこれからの解脱のために努力すべきである。ここで怠ってはならない。それは百の枝となって育つのだから。
11.7.18
यतेन्द्रियो नरो राजन्क्रोधलोभनिराकृतः ।
सन्तुष्टः सत्यवादी यः स शान्तिमधिगच्छति ॥ ११.७.१८ ॥
王よ、感覚を制御し、怒りと貪欲を離れ、満足し、真実を語る人は、寂静に至る。
11.7.19
याम्यमाहू रथं ह्येनं मुह्यन्ते येन दुर्बुधाः ।
स चैतत्प्राप्नुयाद्राजन्यत्त्वं प्राप्तो नराधिप ॥ ११.७.१९ ॥
これはヤマの車と呼ばれ、愚者はこれによって惑う。王よ、人の主よ、あなたがすでに至った境地に、彼もまた至ることができるだろう。
11.7.20
अनुतर्षुलमेवैतद्दुःखं भवति मारिष ।
राज्यनाशः सुहृन्नाशः सुतनाशश्च भारत।
साधुः परमदुःखानां दुःखभैषज्यमारभेत् ॥ ११.७.२० ॥
尊き者よ、この苦しみは後になって渇望を生じさせる。王国の喪失、友の喪失、息子の喪失である。バラタの子孫よ、賢者は最大の苦しみの薬、すなわち苦しみの治療に着手すべきである。
11.7.21
ज्ञानौषधमवाप्येह दूरपारं महौषधम् ।
छिन्द्याद्दुःखमहाव्याधिं नरः संयतमानसः ॥ ११.७.२१ ॥
ここで知識の薬、遠くまで及ぶ大いなる良薬を得て、心を制御した人は、苦しみという大病を断ち切るべきである。
11.7.22
न विक्रमो न चाप्यर्थो न मित्रं न सुहृज्जनः ।
तस्मान्मोचयते दुःखाद्यथात्मा स्थिरनिश्चयः ॥ ११.७.२२ ॥
武勇も、富も、友も、好意ある人々も（救いにはならない）。ゆえに、堅固な決意をもつ自己こそが苦しみから自らを解き放つ。
11.7.23
तस्मान्मैत्रं समास्थाय शीलमापदि भारत ।
दमस्त्यागोऽप्रमादश्च ते त्रयो ब्रह्मणो हयाः ॥ ११.७.२३ ॥
ゆえに、バラタの子孫よ、逆境においては慈しみと徳行にすがれ。自制、捨離、不放逸、この三つがブラフマンの馬である。
11.7.24
शीलरश्मिसमायुक्ते स्थितो यो मानसे रथे ।
त्यक्त्वा मृत्युभयं राजन्ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ ११.७.२४ ॥
徳行の手綱で繋がれた心の車に坐する者は、王よ、死の恐怖を捨てて、ブラフマンの世界へ行く。
11.7.25
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति महीपते ।
स गच्छति परं स्थानं विष्णोः पदमनामयम् ॥ ११.७.२५ ॥
大地の主よ、すべての存在に無畏を与える者は、最高の境地、ヴィシュヌの無病の境地に至る。
11.7.26
न तत्क्रतुसहस्रेण नोपवासैश्च नित्यशः ।
अभयस्य च दानेन यत्फलं प्राप्नुयान्नरः ॥ ११.७.२६ ॥
人が無畏の布施によって得る果報は、千の供犠によっても、常の断食によっても得られない。
11.7.27
न ह्यात्मनः प्रियतरं किञ्चिद्भूतेषु निश्चितम् ।
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत ॥ ११.७.२७ ॥
バラタの子よ、生きとし生けるものにとって自分自身より愛しいものはなく、死はすべての存在にとって望ましくないものである。
11.7.28
तस्मात्सर्वेषु भूतेषु दया कार्या विपश्चिता ॥ ११.७.२८ ॥
ゆえに賢者はすべての存在に慈悲を示すべきである。
11.7.29
नानायोगसमायुक्ता बुद्धिजालेन संवृताः ।
असूक्ष्मदृष्टयो मन्दा भ्राम्यन्ते तत्रतत्र ह।
सुसूक्ष्मदृष्टयो राजन्व्रजन्ति ब्रह्मसाम्यताम् ॥ ११.७.२९ ॥
王よ、様々なヨーガに励んでいても、知性の網に包まれ、鋭い洞察を欠く愚かな者はあちこちをさまよう。しかし、極めて鋭い洞察を持つ者はブラフマンと等しい境地に至る。
11.7.30
एवं ज्ञात्वा महाप्राज्ञ स तेषामौर्ध्वदैहिकम् ।
कर्तुमर्हति तेनैव फल प्राप्स्यति वै भवान् ॥ ११.७.३० ॥
大いなる賢者よ、このことを知り、あなたは彼らの葬儀を行うべきである。その行いによって、あなたは必ずや果報を得るであろう。