മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.7.1
अहोऽभिहितमाख्यान भवता तत्त्वदर्शिना ।
भूय एव तु मे हर्षः श्रोतुं वागमृतं तव ॥ ११.७.१ ॥
അഹോ! തത്ത്വദർശിയായ നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഈ കഥ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ വാക്ക് അമൃതമാണ്.
11.7.2
शृणु भूयः प्रवक्ष्यामि मार्गस्यैतस्य विस्तरम् ।
यच्छ्रुत्वा विप्रमुच्यन्ते संसाराद्वि विचक्षणाः ॥ ११.७.२ ॥
കേൾക്കൂ; ഈ മാർഗ്ഗത്തിന്റെ വിസ്തൃതി വീണ്ടും പറയാം; അത് കേട്ട് വിവേകികൾ സംസാരത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മോചിതരാകുന്നു.
11.7.3
यथा तु पुरुषो राजन्दीर्घमध्वानमास्थितः ।
क्वचित्क्वचिच्छ्रमस्थानं कुरुते वासमेव वा ॥ ११.७.३ ॥
രാജാവേ, ഒരാൾ നീണ്ട വഴിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്രമസ്ഥലമോ താമസമോ ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ.
11.7.4
एवं संसारपर्याये गर्भवासेषु भारत ।
कुर्वन्ति दुर्बुधा वासं मुच्यन्ते तत्र पण्डिताः ॥ ११.७.४ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ, ഭാരതാ, സംസാരചക്രത്തിൽ ഗർഭവാസങ്ങളിൽ മൂഢന്മാർ വസിക്കുന്നു; പണ്ഡിതന്മാർ അവിടെനിന്നുതന്നെ മോചിതരാകുന്നു.
11.7.5
तस्मादध्वानमेवैतमाहुः शास्त्रविदो जनाः ।
यत्तत्संसारगहनं वनमाहुर्मनीषिणः ॥ ११.७.५ ॥
അതിനാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ഇതിനെ വഴിയെന്ന് പറയുന്നു; മനീഷികൾ ഇതിനെ സംസാരത്തിന്റെ ഇടതൂർന്ന വനമെന്ന് പറയുന്നു.
11.7.6
सोयं लोकसमावर्तो मर्त्यानां भरतर्षभ ।
चराणां स्थावराणां च न गृध्येत्तत्र पाण्डितः ॥ ११.७.६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇത് മർത്യരുടെയും ചരങ്ങളുടെയും സ്ഥാവരങ്ങളുടെയും ലോകചക്രത്തിന്റെ ആവർത്തനമാണ്; പണ്ഡിതൻ അതിൽ ആഗ്രഹിക്കരുത്.
11.7.7
शारीरा मानसाश्चैव मर्त्यानां व्याधयश्च ये ।
प्रत्यक्षाश्च परोक्षाश्च ते व्यालाः कथिता बुधैः ॥ ११.७.७ ॥
മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ, പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവുമായവ, അവയെ ബുദ്ധിമാന്മാർ വ്യാളങ്ങൾ (സർപ്പങ്ങൾ) എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
11.7.8
क्लिश्यमानाश्च तैर्नित्यं मार्यमाणाश्च भारत ।
स्वकर्मभिर्महाव्यालैर्नोद्विजन्त्यल्पबुद्धयः ॥ ११.७.८ ॥
ഭാരതാ, ആ മഹാവ്യാളങ്ങളാൽ നിത്യം പീഡിതരായും കൊല്ലപ്പെട്ടും, സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ, അൽപബുദ്ധികൾ ഉദ്വിഗ്നരാകുന്നില്ല.
11.7.9
अथापि तैर्विमुच्येत व्याधिभिः पुरुषो नृप ।
आवृणोत्येव तं पश्चाज्जरा रूपविनाशिनी ॥ ११.७.९ ॥
രാജാവേ, ഒരു പുരുഷൻ ആ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായാലും, പിന്നീട് രൂപത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന വാർദ്ധക്യം അവനെ മൂടുന്നു.
11.7.10
शब्दरूपरसस्पर्शगन्धैश्च विविधैरपि ।
मज्जमानं महापङ्के निरालम्बे समन्ततः ॥ ११.७.१० ॥
ശബ്ദം, രൂപം, രസം, സ്പർശം, ഗന്ധം എന്നിങ്ങനെ പലതരം വിഷയങ്ങളാലും, എല്ലായിടത്തും ആധാരമില്ലാത്ത വലിയ ചെളിയിൽ മുങ്ങുന്നവനെ.
11.7.11
संवत्सरर्तवो मासाः पक्षाहोरात्रसन्धयः ।
क्रमेणास्य प्रवृज्जन्ति रूपमायुस्तथैव च ॥ ११.७.११ ॥
സംവത്സരങ്ങളും ഋതുക്കളും, മാസങ്ങളും, പക്ഷങ്ങളും, പകലിന്റെയും രാത്രിയുടെയും സന്ധികളും, ക്രമേണ അവന്റെ രൂപവും ആയുസ്സും കവർന്നുകൊണ്ടു പോകുന്നു.
11.7.12
एते कालस्य विधयो नैताञ्जानान्ति दुर्बुधाः ।
धात्राऽभिलिखितान्याहुः सर्वभूतानि कर्मणा ॥ ११.७.१२ ॥
ഇവ കാലത്തിന്റെ വിധികളാണ്; ദുർബുദ്ധികൾ ഇവയെ അറിയുന്നില്ല. സകലഭൂതങ്ങളും ധാതാവിനാൽ കർമ്മത്താൽ എഴുതപ്പെട്ടവയാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
11.7.13
रथः शरीरं भूतानां सत्वमाहुस्तु सारथिम् ।
इन्द्रियाणि हयानाहुः कर्मबुद्विस्तु रश्मयः ॥ ११.७.१३ ॥
ജീവികളുടെ ശരീരം രഥമാണ്; മനസ്സിനെ സാരഥി എന്ന് പറയുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ കുതിരകളെന്നും കർമ്മവും ബുദ്ധിയും കടിഞ്ഞാണുകളെന്നും പറയുന്നു.
11.7.14
तेषां हयानां यो वेगं धावतामनु धावति ।
सतु संसारचक्रेऽस्मिंश्चक्रवत्परिवर्तते ॥ ११.७.१४ ॥
ഓടുന്ന ആ കുതിരകളുടെ വേഗത്തെ ആരാണോ പിന്തുടരുന്നത്, അവൻ ഈ സംസാരചക്രത്തിൽ ചക്രം പോലെ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
11.7.15
यस्तान्संयमते बुद्ध्या संयतो न निवर्तते ।
यस्तु संसारचक्रेऽस्मिंश्चक्रवत्परिवर्तते ॥ ११.७.१५ ॥
ആരാണോ ബുദ്ധികൊണ്ട് അവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, നിയന്ത്രിതൻ തിരിച്ചുവരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഈ സംസാരചക്രത്തിൽ ചക്രം പോലെ കറങ്ങുന്നവൻ—
11.7.16
भ्रममाणा न मुह्यन्ति संसारे न भ्रमन्ति ते ।
संसारे भ्रमतां राजन्दुःखमेतद्धि जायते ॥ ११.७.१६ ॥
അലഞ്ഞാലും മോഹിതരാകാത്തവർ സംസാരത്തിൽ അലയുന്നില്ല. രാജാവേ, സംസാരത്തിൽ അലയുന്നവർക്ക് ഈ ദുഃഖമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
11.7.17
तस्पादस्य निवृत्त्यर्थं यत्नमेवाचरेद्बुधः ।
उपेक्षा नात्र कर्तव्या शतशाखः प्रवर्धते ॥ ११.७.१७ ॥
അതിനാൽ ജ്ഞാനി ഇതിൽനിന്നുള്ള മോചനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കണം. ഇവിടെ അവഗണന പാടില്ല; ഇത് നൂറു ശാഖകളായി വളരുന്നു.
11.7.18
यतेन्द्रियो नरो राजन्क्रोधलोभनिराकृतः ।
सन्तुष्टः सत्यवादी यः स शान्तिमधिगच्छति ॥ ११.७.१८ ॥
രാജാവേ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ക്രോധവും ലോഭവും ഒഴിവാക്കി, സന്തുഷ്ടനായി സത്യം പറയുന്ന മനുഷ്യൻ ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു.
11.7.19
याम्यमाहू रथं ह्येनं मुह्यन्ते येन दुर्बुधाः ।
स चैतत्प्राप्नुयाद्राजन्यत्त्वं प्राप्तो नराधिप ॥ ११.७.१९ ॥
യമന്റേതെന്നാണ് ഈ രഥത്തെ പറയുന്നത്; അതിനാൽ മൂഢന്മാർ മോഹിച്ചുപോകുന്നു. ഓ രാജാവേ, ഓ നരാധിപാ, നിങ്ങൾ എത്തിയ ആ അവസ്ഥതന്നെ അവനും പ്രാപിക്കും.
11.7.20
अनुतर्षुलमेवैतद्दुःखं भवति मारिष ।
राज्यनाशः सुहृन्नाशः सुतनाशश्च भारत।
साधुः परमदुःखानां दुःखभैषज्यमारभेत् ॥ ११.७.२० ॥
ആദരണീയനേ, ഈ ദുഃഖം പിന്നീട് ദാഹം ഉണർത്തുന്നതാണ്: രാജ്യനാശം, സുഹൃത്തുക്കളുടെ നാശം, പുത്രന്മാരുടെ നാശം. ഓ ഭരതവംശജാ, ജ്ഞാനി പരമദുഃഖങ്ങൾക്കുള്ള ഔഷധമായ ദുഃഖചികിത്സ ആരംഭിക്കട്ടെ.
11.7.21
ज्ञानौषधमवाप्येह दूरपारं महौषधम् ।
छिन्द्याद्दुःखमहाव्याधिं नरः संयतमानसः ॥ ११.७.२१ ॥
ഇവിടെ ജ്ഞാനമാകുന്ന ഔഷധം നേടി, ദൂരപാരം വരെ വ്യാപിച്ച മഹൗഷധത്താൽ, സംയതമനസ്സുള്ള മനുഷ്യൻ ദുഃഖമാകുന്ന മഹാവ്യാധിയെ ഛേദിക്കണം.
11.7.22
न विक्रमो न चाप्यर्थो न मित्रं न सुहृज्जनः ।
तस्मान्मोचयते दुःखाद्यथात्मा स्थिरनिश्चयः ॥ ११.७.२२ ॥
വീര്യമോ ധനമോ മിത്രമോ ഹിതൈഷികളായ ജനങ്ങളോ അല്ല; അതിനാൽ ഉറച്ച നിശ്ചയമുള്ള ആത്മാവ് തന്നെയാണ് ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നത്.
11.7.23
तस्मान्मैत्रं समास्थाय शीलमापदि भारत ।
दमस्त्यागोऽप्रमादश्च ते त्रयो ब्रह्मणो हयाः ॥ ११.७.२३ ॥
അതിനാൽ ഓ ഭരതവംശജാ, ആപത്തിൽ സൗഹൃദവും ശീലവും സ്വീകരിക്കുക. ദമം, ത്യാഗം, അപ്രമാദം ഇവ മൂന്നും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ കുതിരകളാണ്.
11.7.24
शीलरश्मिसमायुक्ते स्थितो यो मानसे रथे ।
त्यक्त्वा मृत्युभयं राजन्ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ ११.७.२४ ॥
ശീലമാകുന്ന കടിഞ്ഞാണുകൾ ഘടിപ്പിച്ച മാനസരഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ, ഓ രാജാവേ, മരണഭയം ഉപേക്ഷിച്ച് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
11.7.25
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति महीपते ।
स गच्छति परं स्थानं विष्णोः पदमनामयम् ॥ ११.७.२५ ॥
ഹേ രാജാവേ, സകല ജീവികൾക്കും അഭയം നൽകുന്നവൻ പരമസ്ഥാനമായ, ദോഷരഹിതമായ വിഷ്ണുപദം പ്രാപിക്കുന്നു.
11.7.26
न तत्क्रतुसहस्रेण नोपवासैश्च नित्यशः ।
अभयस्य च दानेन यत्फलं प्राप्नुयान्नरः ॥ ११.७.२६ ॥
അഭയദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലം ആയിരം യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടോ നിത്യോപവാസങ്ങൾകൊണ്ടോ ലഭിക്കുകയില്ല.
11.7.27
न ह्यात्मनः प्रियतरं किञ्चिद्भूतेषु निश्चितम् ।
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत ॥ ११.७.२७ ॥
ഭാരതാ, ജീവികൾക്ക് സ്വന്തം ആത്മാവിനേക്കാൾ പ്രിയമായത് മറ്റൊന്നുമില്ല; മരണം സർവ ജീവികൾക്കും അനിഷ്ടമാണ്.
11.7.28
तस्मात्सर्वेषु भूतेषु दया कार्या विपश्चिता ॥ ११.७.२८ ॥
അതിനാൽ ജ്ഞാനിയായവൻ സകല ജീവികളോടും ദയ കാണിക്കണം.
11.7.29
नानायोगसमायुक्ता बुद्धिजालेन संवृताः ।
असूक्ष्मदृष्टयो मन्दा भ्राम्यन्ते तत्रतत्र ह।
सुसूक्ष्मदृष्टयो राजन्व्रजन्ति ब्रह्मसाम्यताम् ॥ ११.७.२९ ॥
ഹേ രാജാവേ, പലവിധ യോഗങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരായാലും ബുദ്ധിയുടെ വലയിൽ മൂടപ്പെട്ട്, സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടിയില്ലാത്ത മന്ദബുദ്ധികൾ ഇവിടെയും അവിടെയും അലയുന്നു; അതിസൂക്ഷ്മദൃഷ്ടിയുള്ളവർ ബ്രഹ്മസാമ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.
11.7.30
एवं ज्ञात्वा महाप्राज्ञ स तेषामौर्ध्वदैहिकम् ।
कर्तुमर्हति तेनैव फल प्राप्स्यति वै भवान् ॥ ११.७.३० ॥
മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇത് അറിഞ്ഞ് നീ അവരുടെ ഔർധ്വദൈഹിക കർമ്മം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനാണ്; അതിനാൽത്തന്നെ നീ ഫലം പ്രാപിക്കും.