ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कृत्वोदकं ते सुहृदां सर्वेषां पाण्डुनन्दनाः ।
विदुरो धृतराष्ट्रश्च सर्वाश्च भरतस्त्रियः ॥ १२.१.१ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਨਰ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ 'ਜਯ' ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡੁਨੰਦਨੋ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ — ਵਿਦੁਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ — ਉਦਕ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ।
12.1.2
तत्र ते सुमहात्मानो न्यवसन्कुरुनन्दनाः ।
शौचं निर्वर्तयिष्यन्तो मासच्चात्रं बहिः पुरात् ॥ १२.१.२ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਸ਼ੌਚ-ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹੇ।
12.1.3
कृतोदकं तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
अभिजग्मुर्महात्मानः सिद्धा ब्रह्मर्षिसत्तमाः ॥ १२.१.३ ॥
ਉਦਕ ਤਰਪਣ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਸਿੱਧ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਆਏ।
12.1.4
द्वैपायनो नारदश्च देवलश्च महानृषिः ।
देवस्थानश्च कण्वश्च तेषां शिष्याश्च सत्तमाः ॥ १२.१.४ ॥
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ (ਵਿਆਸ), ਨਾਰਦ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਲ, ਦੇਵਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਣ੍ਵ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚੇਲੇ।
12.1.5
अन्ये च वेदविद्वांसः कृतप्रज्ञा द्विजातयः ।
गृहस्थाः स्नातकाः सन्तो ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥ १२.१.५ ॥
ਹੋਰ ਵੇਦਗਿਆਨੀਆਂ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦ੍ਵਿਜਾਂ, ਗ੍ਰਹਿਸਥਾਂ ਅਤੇ ਸਨਾਤਕਾਂ ਨੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
12.1.6
तेऽभिगम्य महात्मानं पूजिताश्च यथाविधि ।
आसनेषु महार्हेषु विविशुः परमर्षयः ॥ १२.१.६ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
12.1.7
प्रतिगृह्य ततः पूजां तत्कालसदृशीं तदा ।
पर्युपांसन्यथान्यायं परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ १२.१.७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਤਿਕਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਯਥਾਨਿਆਏ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
12.1.8
पुण्ये भागीरथीतीरे शोकव्याकुलचेतसम् ।
आश्वासयन्तो राजेन्द्रं विप्राः शतसहस्रशः ॥ १२.१.८ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
12.1.9
नारदस्त्वव्रवीत्काले धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
संभाष्य मुनिभिः सार्धं कृष्णद्वैपायनादिभिः ॥ १२.१.९ ॥
ਤਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ।
12.1.10
पार्थस्य बाहुवीर्येण प्रसादान्माधवस्य च ।
जिता सेयं मही कृत्स्ना धर्मेण च युधिष्ठिर ॥ १२.१.१० ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਬਾਹੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ ਗਈ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੀ।
12.1.11
दिष्ट्या मुक्ताः स्थ संग्रामादस्माल्लोकभयंकरात् ।
क्षत्रधर्मरतश्चासि कच्चिन्मोदसि पाण्डव ॥ १२.१.११ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਜੰਗ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ ਹੈ; ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਪਾਂਡਵ?
12.1.12
कच्चिच्च निहतामित्रः प्रीणासि सुहृदो नृप ।
कच्चिच्छ्रियमिमां प्राप्य न त्वां शोकः प्रबाधते ॥ १२.१.१२ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਾਜਨ? ਇਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਕੀ ਸ਼ੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
12.1.13
विजितेयं मही कृत्स्ना कृष्णबाहुबलाश्रयात् ।
ब्राह्मणानां प्रसादेन भीमार्जुनबलेन च ॥ १२.१.१३ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
12.1.14
इदं तु मे महद्दुःखं वर्तते हृदि नित्यदा ।
कृत्वा ज्ञातिक्षयमिमं महान्तं घोरदर्शनम् ॥ १२.१.१४ ॥
ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ।
12.1.15
सौभद्रं द्रौपदेयांश्च घातयित्वा सुतान्प्रियान् ।
जयोऽयमजयाकारो भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १२.१.१५ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਕੇ ਇਹ ਜਿੱਤ ਮੈਨੂੰ ਹਾਰ ਵਰਗੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
12.1.16
किंनु वक्ष्यति वार्ष्णेयी वधूर्मे मधुसूदनम् ।
द्वारकावासिनी कृष्णमितः प्रतिगतं हरिम् ॥ १२.१.१६ ॥
ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਕੁਲ ਦੀ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ (ਸੁਭਦਰਾ) ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਮਧੁਸੂਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖੇਗੀ?
12.1.17
द्रौपदी हतपुत्रेयं कृपणा हतबान्धवा ।
अस्मत्प्रियहिते युक्ता भूयः पीडयतीव माम् ॥ १२.१.१७ ॥
ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਦੀਨ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਪੀੜਾ ਦੇਂਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
12.1.18
इदमन्यच्च भगवन्यत्त्वां वक्ष्यामि नारद ।
मन्त्रसंवरणेनास्मि कुन्त्या दुःखेन योजितः ॥ १२.१.१८ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਦ! ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ — ਭੇਤ ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
12.1.19
यः स नागायुतप्राणो लोकेऽप्रतिरथो रणे ।
सिंहविक्रान्तगामी च जितकाशी यतव्रतः ॥ १२.१.१९ ॥
ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰ ਰਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਵਿਕਰਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ।
12.1.20
आश्रयो धार्तराष्ट्राणां मानी तीक्ष्णपराक्रमः ।
अमर्षी नित्यसंरम्भी क्षेप्ताऽस्माकं रणेरणे ॥ १२.१.२० ॥
ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਮਾਣੀ, ਤਿੱਖੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਤਾਅਨੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ।
12.1.21
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च कृती चाद्भुतविक्रमः ।
गूढोत्पन्नः सुतः कुन्त्या भ्राताऽस्माकमसौ किल ॥ १२.१.२१ ॥
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਨੋਖਾ ਯੋਧਾ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸੀ; ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਡਾ ਭਰਾ ਹੈ।
12.1.22
तोयकर्मणि तं कुन्ती कथयामास मे तदा ।
पुत्रं सर्वगुणोयेतं कर्णं त्यक्तं जले पुरा ॥ १२.१.२२ ॥
ਜਲ-ਕਰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ — ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
12.1.23
मञ्जूषायां समाधाय गङ्गास्रोतस्यमज्जयत् ।
यं सूतपुत्रं लोकोऽयं राधेयं चाभ्यमन्यत ॥ १२.१.२३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਸੰਦੂਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਧੇਯ ਮੰਨਿਆ।
12.1.24
स सूर्यपुत्रः कुन्त्या यै भ्राताऽस्माकं च मातृतः ।
अजानता मया सड्ख्ये राज्यलुब्धेन घातितः।
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ॥ १२.१.२४ ॥
ਉਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡਾ ਭਰਾ, ਮਾਂ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੀ ਭਰਾ; ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਧ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਵੇਂ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਕਪਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
12.1.25
न हि तं वेद पार्थोऽपि भ्रातरं श्वेतवाहनः ।
नाहं न भीमो न यमौ स त्वस्मान्वेद तत्वतः ॥ १२.१.२५ ॥
ਪਾਰਥ ਵੀ ਉਸ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਭੀਮ, ਨਾ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
12.1.26
गता किल पृथा तस्य सकाशमिति नः श्चुतम् ।
अस्माकं शमकामा वै त्वं च पुत्रो ममेत्यथ ॥ १२.१.२६ ॥
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ) ਉਸ ਕੋਲ ਗਈ ਸੀ; ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।'
12.1.27
पृथाया न कृतः कामस्तेन चापि महात्मना ।
अतीवानुचितं मातरवोच इति सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.२७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਅਣਉਚਿਤ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ।'
12.1.28
न हि शक्ष्यामि संत्यक्तुमहं दुर्योधनं रणे ।
अनार्यत्वं नृशंसत्वं कृतघ्नत्वं च मे भवेत् ॥ १२.१.२८ ॥
ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ; ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਨਾਰਯਤਾ, ਨਿਰਦਈਤਾ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।
12.1.29
युधिष्ठिरेण सन्धिं हि यदि कुर्यां मते तव ।
भीतो रणे श्वेतवाहादिति मां मंस्यते जनः ॥ १२.१.२९ ॥
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ ਸਮਝਣਗੇ।
12.1.30
सोऽहं निर्जित्य समरे विजयं सहकेशवम् ।
संधास्ये धर्मपुत्रेण पश्चादिति च सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.३० ॥
'ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੰਧੀ ਕਰਾਂਗਾ' — ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
12.1.31
तमवोचत्किल पृथा पुनः पृथुलवक्षसम् ।
चतुर्णामभयं देहि कामं युध्यस्व फल्गुनम् ॥ १२.१.३१ ॥
ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਫਿਰ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ - ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇ; ਫਿਰ ਜੋ ਚਾਹੇਂ ਫਲਗੁਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ।
12.1.32
सोऽब्रवीन्मातरं धीमान्वेपमानां कृताञ्जलिः ।
प्राप्तान्विषह्यांश्चतुरो न हनिष्यामि ते सुतान् ॥ १२.१.३२ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਬਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ - ਤੇਰੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਹਿਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
12.1.33
पञ्चैव हि सुता देवि भविष्यन्ति तव ध्रुवाः ।
सार्जुना वा हते कर्णे सकर्णा वा हतेऽर्जुने ॥ १२.१.३३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਗੇ - ਕਰਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਸਮੇਤ, ਜਾਂ ਅਰਜੁਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕਰਨ ਸਮੇਤ।
12.1.34
तं पुत्रगृद्धिनी भूयो माता पुत्रमथाब्रवीत् ।
भ्रातॄणां स्वस्ति कुर्वीथा येषां स्वस्ति चिकीर्षसि ॥ १२.१.३४ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰ।
12.1.35
एवमुक्त्वा किल पृथा विसृज्योपययौ गृहान् ।
सोऽर्जुनेन हतो वीरो भ्रात्रा भ्राता सहोदरः ॥ १२.१.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਵੀਰ, ਸਕਾ ਭਰਾ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ - ਭਰਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ - ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
12.1.36
न चैव निःसृतो मन्त्रः पृथायास्तस्य वा मुने ।
अथ शूरो महेष्वासः पार्थेनाजौ निपातितः ॥ १२.१.३६ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੀ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੂਰਮਾ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ।
12.1.37
अहं त्वज्ञासिषं पश्चात्स्वसोदर्यं द्विजोत्तम ।
पूर्वजं भ्रातरं कर्णं पृथाया वचनात्प्रभो ॥ १२.१.३७ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ) ਦੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਰਨ ਮੇਰਾ ਸਕਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!
12.1.38
तेन मे दूयते तीव्रं हृदयं भ्रातृघातिनः ।
कर्णार्जुनसहायोऽहं जयेयमपि वासवम् ॥ १२.१.३८ ॥
ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਦੁਖਦਾ ਹੈ — ਭਰਾ ਦੇ ਘਾਤਕ ਕਾਰਨ। ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਸੀ।
12.1.39
सभायां क्लिश्यमानस्य धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
सहसोत्पतितः क्रोधः कर्णं दृष्ट्वा प्रशाम्यति ॥ १२.१.३९ ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੁਰਾਤਮਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਖੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.1.40
यदा ह्यस्य गिरो रूक्षाः श्रृणोमि कटुकोदयाः ।
सभायां गदतो द्यूते दुर्योधनहितैषिणः ॥ १२.१.४० ॥
ਜੂਏ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ (ਕਰਨ) ਦੇ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ,
12.1.41
तदा नश्यति मे रोषः पादौ तस्य निरीक्ष्य ह ।
कुन्त्या हि सदृशौ पादौ कर्णस्येति मतिर्मम ॥ १२.१.४१ ॥
ਤਦ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਰਨ ਦੇ ਪੈਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
12.1.42
सादृश्यहेतुमन्विच्छन्पृथायास्तस्य चैव ह ।
कारणं नाधिगच्छामि कथंचिदपि चिन्तयन् ॥ १२.१.४२ ॥
ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਸੋਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਉਸਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
12.1.43
कथं नु तस्य संग्रामे पृथिवी चक्रमग्रसत् ।
कथं नु शप्तो भ्राता मे तत्त्वं वक्तुमिहार्हसि ॥ १२.१.४३ ॥
ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਰਥ-ਪਹੀਆ ਕਿਵੇਂ ਨਿਗਲ ਲਿਆ? ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ? ਇਸ ਦਾ ਸੱਚ ਇੱਥੇ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
12.1.44
श्रोतुमिच्छामि भगवंस्त्वत्तः सर्वं यथातथम् ।
भवान्हि सर्वविद्विद्वाँल्लोके वेद कृताकृतम् ॥ १२.१.४४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਰਬਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।