มหาภารตะ · อัธยายะ 12.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कृत्वोदकं ते सुहृदां सर्वेषां पाण्डुनन्दनाः ।
विदुरो धृतराष्ट्रश्च सर्वाश्च भरतस्त्रियः ॥ १२.१.१ ॥
เมื่อได้นมัสการพระนารายณ์ และนระผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ กับเทวีสรัสวตีและพระวยาส แล้วจึงควรเปล่งบทชัยชนะ โอ บุตรแห่งปาณฑุ เมื่อท่านได้ถวายน้ำแก่มิตรทั้งปวงของท่าน คือวิทุระ ธฤตราษฎร์ และสตรีทั้งปวงของตระกูลภรตะ
12.1.2
तत्र ते सुमहात्मानो न्यवसन्कुरुनन्दनाः ।
शौचं निर्वर्तयिष्यन्तो मासच्चात्रं बहिः पुरात् ॥ १२.१.२ ॥
ที่นั่น บรรดาบุตรผู้ประเสริฐแห่งกุรุผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้พำนักอยู่หนึ่งเดือนนอกเมือง ตั้งใจจะทำพิธีชำระล้างให้เสร็จสิ้น
12.1.3
कृतोदकं तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
अभिजग्मुर्महात्मानः सिद्धा ब्रह्मर्षिसत्तमाः ॥ १२.१.३ ॥
เมื่อพระเจ้ายุธิษฐิระผู้มีจิตใจชอบธรรม ได้ถวายน้ำแล้ว บรรดาผู้สำเร็จ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ และพรหมรษีผู้ประเสริฐที่สุดก็เข้าเฝ้า
12.1.4
द्वैपायनो नारदश्च देवलश्च महानृषिः ।
देवस्थानश्च कण्वश्च तेषां शिष्याश्च सत्तमाः ॥ १२.१.४ ॥
ทไวปายนะ (พระวยาส) นารท และฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ เทวละ เทวสถาน และกัณวะ พร้อมด้วยศิษย์ผู้ประเสริฐของท่านเหล่านั้น
12.1.5
अन्ये च वेदविद्वांसः कृतप्रज्ञा द्विजातयः ।
गृहस्थाः स्नातकाः सन्तो ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥ १२.१.५ ॥
ยังมีผู้อื่นอีก คือผู้รู้พระเวท พราหมณ์ผู้มีปัญญา ผู้ครองเรือนและผู้จบการศึกษาแล้ว ได้เห็นผู้ประเสริฐที่สุดของชาวกุรุ
12.1.6
तेऽभिगम्य महात्मानं पूजिताश्च यथाविधि ।
आसनेषु महार्हेषु विविशुः परमर्षयः ॥ १२.१.६ ॥
เมื่อเข้าเฝ้าท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และได้รับการบูชาตามพิธีแล้ว บรรดาฤๅษีผู้สูงส่งเหล่านั้นก็นั่งลงบนอาสนะอันมีค่ามาก
12.1.7
प्रतिगृह्य ततः पूजां तत्कालसदृशीं तदा ।
पर्युपांसन्यथान्यायं परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ १२.१.७ ॥
ครั้นรับการบูชาอันสมควรแก่เวลานั้นแล้ว เหล่าฤๅษีก็นั่งล้อมพระยุธิษฐิระตามธรรมเนียมอันถูกต้อง
12.1.8
पुण्ये भागीरथीतीरे शोकव्याकुलचेतसम् ।
आश्वासयन्तो राजेन्द्रं विप्राः शतसहस्रशः ॥ १२.१.८ ॥
บนฝั่งอันศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำภาคีรถี พราหมณ์นับแสนคนกำลังปลอบโยนพระราชาผู้เป็นใหญ่ในหมู่กษัตริย์ ซึ่งมีจิตใจยุ่งเหยิงด้วยความโศก
12.1.9
नारदस्त्वव्रवीत्काले धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
संभाष्य मुनिभिः सार्धं कृष्णद्वैपायनादिभिः ॥ १२.१.९ ॥
ต่อมา นารทได้กล่าวแก่พระยุธิษฐิระ บุตรแห่งธรรม ในเวลาอันควร หลังจากสนทนากับเหล่าฤๅษี มีกฤษณะทไวปายนะเป็นต้น
12.1.10
पार्थस्य बाहुवीर्येण प्रसादान्माधवस्य च ।
जिता सेयं मही कृत्स्ना धर्मेण च युधिष्ठिर ॥ १२.१.१० ॥
ด้วยกำลังแขนของปารถะ และด้วยพระกรุณาของมาธวะ รวมทั้งด้วยธรรม แผ่นดินทั้งผืนนี้ได้ถูกพิชิตแล้ว โอ ยุธิษฐิระ
12.1.11
दिष्ट्या मुक्ताः स्थ संग्रामादस्माल्लोकभयंकरात् ।
क्षत्रधर्मरतश्चासि कच्चिन्मोदसि पाण्डव ॥ १२.१.११ ॥
โดยโชคดี ท่านทั้งหลายพ้นจากสงครามนี้ซึ่งน่าสะพรึงกลัวแก่โลก ท่านยินดีในหน้าที่ของกษัตริย์หรือไม่ โอ บุตรแห่งปาณฑุ
12.1.12
कच्चिच्च निहतामित्रः प्रीणासि सुहृदो नृप ।
कच्चिच्छ्रियमिमां प्राप्य न त्वां शोकः प्रबाधते ॥ १२.१.१२ ॥
โอ พระราชา ท่านสังหารศัตรูแล้วและทำให้มิตรสหายพอใจหรือไม่ เมื่อได้รับสมบัติอันนี้แล้ว ความโศกยังไม่บีบคั้นท่านหรือ
12.1.13
विजितेयं मही कृत्स्ना कृष्णबाहुबलाश्रयात् ।
ब्राह्मणानां प्रसादेन भीमार्जुनबलेन च ॥ १२.१.१३ ॥
แผ่นดินทั้งผืนนี้ถูกพิชิตแล้ว โดยพึ่งพากำลังแขนของกฤษณะ ด้วยพระกรุณาของพราหมณ์ และด้วยกำลังของภีมะและอรชุน
12.1.14
इदं तु मे महद्दुःखं वर्तते हृदि नित्यदा ।
कृत्वा ज्ञातिक्षयमिमं महान्तं घोरदर्शनम् ॥ १२.१.१४ ॥
แต่ความทุกข์ใหญ่นี้ยังคงอยู่ในใจของเราเสมอ คือการที่ได้ก่อให้เกิดการทำลายล้างญาติครั้งใหญ่และน่าสยดสยองนี้
12.1.15
सौभद्रं द्रौपदेयांश्च घातयित्वा सुतान्प्रियान् ।
जयोऽयमजयाकारो भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १२.१.१५ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ การที่บุตรแห่งสุภัทรา บุตรทั้งหลายของเทราปที และบุตรที่รักของเรา ถูกฆ่าตาย ชัยชนะนี้ปรากฏแก่เราเหมือนความพ่ายแพ้
12.1.16
किंनु वक्ष्यति वार्ष्णेयी वधूर्मे मधुसूदनम् ।
द्वारकावासिनी कृष्णमितः प्रतिगतं हरिम् ॥ १२.१.१६ ॥
สะใภ้ของเราผู้เป็นเชื้อสายวฤษณี ผู้อยู่ที่ทวารกา จะกล่าวอะไรกับมธุสูทนะ กฤษณะ ผู้จากที่นี่ไปแล้ว
12.1.17
द्रौपदी हतपुत्रेयं कृपणा हतबान्धवा ।
अस्मत्प्रियहिते युक्ता भूयः पीडयतीव माम् ॥ १२.१.१७ ॥
เทราปทีนี้ บุตรถูกฆ่า ญาติถูกฆ่า น่าสงสาร ผู้มุ่งมั่นต่อประโยชน์ของที่รักของเรา ดูเหมือนจะทำให้เราเจ็บปวดอีกครั้ง
12.1.18
इदमन्यच्च भगवन्यत्त्वां वक्ष्यामि नारद ।
मन्त्रसंवरणेनास्मि कुन्त्या दुःखेन योजितः ॥ १२.१.१८ ॥
ข้าแต่ท่านนารท ยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่เราจะบอกท่าน เพราะการรักษาความลับ เราจึงถูกผูกไว้ด้วยความทุกข์ของพระนางกุนตี
12.1.19
यः स नागायुतप्राणो लोकेऽप्रतिरथो रणे ।
सिंहविक्रान्तगामी च जितकाशी यतव्रतः ॥ १२.१.१९ ॥
ผู้มีลมปราณเท่าช้างหมื่นเชือก ผู้ไม่มีรถศึกคู่ต่อสู้ในโลกและในการรบ ผู้ก้าวเดินด้วยท่วงท่าของสิงโต มีชัยชนะที่กาศี มั่นคงในคำปฏิญาณ
12.1.20
आश्रयो धार्तराष्ट्राणां मानी तीक्ष्णपराक्रमः ।
अमर्षी नित्यसंरम्भी क्षेप्ताऽस्माकं रणेरणे ॥ १२.१.२० ॥
เขาเป็นที่พึ่งของบุตรแห่งธฤตราษฎร์ มีเกียรติ มีความกล้าหาญอันคมกล้า ไม่อดทนต่อการดูหมิ่น และกระตือรือร้นอยู่เสมอ เป็นผู้ดูถูกพวกเราในทุกสมรภูมิ
12.1.21
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च कृती चाद्भुतविक्रमः ।
गूढोत्पन्नः सुतः कुन्त्या भ्राताऽस्माकमसौ किल ॥ १२.१.२१ ॥
ผู้ชำนาญในศัสตราอันรวดเร็ว เป็นนักรบผู้วิจิตร ผู้มีความสามารถ และมีพลังกล้าหาญอันน่าอัศจรรย์ เป็นบุตรของกุนตีที่เกิดอย่างลับ ๆ แท้จริงแล้วเขาคือพี่ชายของพวกเรา
12.1.22
तोयकर्मणि तं कुन्ती कथयामास मे तदा ।
पुत्रं सर्वगुणोयेतं कर्णं त्यक्तं जले पुरा ॥ १२.१.२२ ॥
ในพิธีทำน้ำ กุนตีได้บอกเราถึงเขาในตอนนั้น คือบุตรผู้ประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวง กรรณะผู้ถูกทิ้งลงในน้ำตั้งแต่นานมาแล้ว
12.1.23
मञ्जूषायां समाधाय गङ्गास्रोतस्यमज्जयत् ।
यं सूतपुत्रं लोकोऽयं राधेयं चाभ्यमन्यत ॥ १२.१.२३ ॥
นางวางเขาไว้ในหีบแล้วปล่อยให้จมลงในกระแสแม่น้ำคงคา โลกนี้เข้าใจว่าเขาเป็นบุตรของสารถี และเรียกว่าราเธยะ
12.1.24
स सूर्यपुत्रः कुन्त्या यै भ्राताऽस्माकं च मातृतः ।
अजानता मया सड्ख्ये राज्यलुब्धेन घातितः।
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ॥ १२.१.२४ ॥
เขาคือบุตรของพระอาทิตย์ เป็นบุตรของกุนตี เป็นพี่ชายของพวกเรา และเป็นพี่ชายของพวกเราทางฝ่ายมารดาด้วย ข้าพเจ้าผู้โลภในราชสมบัติและไม่รู้ความจริง ได้ทำให้เขาถูกฆ่าในการรบ สิ่งนั้นเผาไหม้อวัยวะของข้าพเจ้าดุจไฟเผากองฝ้าย
12.1.25
न हि तं वेद पार्थोऽपि भ्रातरं श्वेतवाहनः ।
नाहं न भीमो न यमौ स त्वस्मान्वेद तत्वतः ॥ १२.१.२५ ॥
แม้ปารถะผู้มีม้าขาว ก็ไม่รู้จักพี่ชายผู้นั้น ทั้งข้าพเจ้า ภีมะ และฝาแฝดก็ไม่รู้ แต่เขารู้จักพวกเราโดยแท้จริง
12.1.26
गता किल पृथा तस्य सकाशमिति नः श्चुतम् ।
अस्माकं शमकामा वै त्वं च पुत्रो ममेत्यथ ॥ १२.१.२६ ॥
พวกเราได้ยินว่า พระนางปฤถาได้ไปหาเขา ด้วยปรารถนาสันติให้แก่พวกเรา และกล่าวว่า "เจ้าก็เป็นบุตรของแม่เช่นกัน"
12.1.27
पृथाया न कृतः कामस्तेन चापि महात्मना ।
अतीवानुचितं मातरवोच इति सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.२७ ॥
มหาตมะผู้นั้นมิได้ทำให้ความปรารถนาของปฤถาสัมฤทธิ์ และเขากล่าวว่า "มารดาเอ๋ย แม่พูดไม่สมควรยิ่งนัก"
12.1.28
न हि शक्ष्यामि संत्यक्तुमहं दुर्योधनं रणे ।
अनार्यत्वं नृशंसत्वं कृतघ्नत्वं च मे भवेत् ॥ १२.१.२८ ॥
ข้าพเจ้าจะไม่อาจละทิ้งทุรโยธน์ในการรบได้ เพราะหากทำเช่นนั้น ข้าพเจ้าจะกลายเป็นคนต่ำช้า โหดร้าย และอกตัญญู
12.1.29
युधिष्ठिरेण सन्धिं हि यदि कुर्यां मते तव ।
भीतो रणे श्वेतवाहादिति मां मंस्यते जनः ॥ १२.१.२९ ॥
หากข้าพเจ้าจะทำสัญญาสงบศึกกับยุธิษฐิระตามคำแนะนำของท่าน ผู้คนจะคิดว่าข้าพเจ้ากลัวในการรบ ผู้มีม้าขาวเอ๋ย
12.1.30
सोऽहं निर्जित्य समरे विजयं सहकेशवम् ।
संधास्ये धर्मपुत्रेण पश्चादिति च सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.३० ॥
"เมื่อข้าพเจ้าชนะในการรบ พร้อมด้วยเกศวะแล้ว ภายหลังข้าพเจ้าจะทำสัญญาสงบศึกกับบุตรของธรรม" เขากล่าวดังนี้
12.1.31
तमवोचत्किल पृथा पुनः पृथुलवक्षसम् ।
चतुर्णामभयं देहि कामं युध्यस्व फल्गुनम् ॥ १२.१.३१ ॥
ปฤถาจึงกล่าวกับผู้มีอกกว้างอีกครั้งว่า จงให้ความปลอดภัยแก่พี่น้องทั้งสี่คน ภายหลังจงรบกับผู้ฟัลคุนะตามที่ปรารถนาเถิด
12.1.32
सोऽब्रवीन्मातरं धीमान्वेपमानां कृताञ्जलिः ।
प्राप्तान्विषह्यांश्चतुरो न हनिष्यामि ते सुतान् ॥ १२.१.३२ ॥
ผู้ฉลาดนั้นพนมมือกล่าวแก่มารดาผู้สั่นเทาว่า ข้าพเจ้าจะไม่ฆ่าบุตรทั้งสี่ของแม่ ผู้มาถึงแล้วและสามารถอดทนได้
12.1.33
पञ्चैव हि सुता देवि भविष्यन्ति तव ध्रुवाः ।
सार्जुना वा हते कर्णे सकर्णा वा हतेऽर्जुने ॥ १२.१.३३ ॥
ดูก่อนเทวี แม่จะมีบุตรห้าคนอย่างแน่นอน คือคนที่อยู่กับอรชุน หากกรรณะถูกฆ่า หรือคนที่อยู่กับกรรณะ หากอรชุนถูกฆ่า
12.1.34
तं पुत्रगृद्धिनी भूयो माता पुत्रमथाब्रवीत् ।
भ्रातॄणां स्वस्ति कुर्वीथा येषां स्वस्ति चिकीर्षसि ॥ १२.१.३४ ॥
มารดาผู้ปรารถนาบุตรจึงกล่าวกับบุตรนั้นอีกว่า จงทำความเจริญแก่พี่น้องทั้งหลาย ผู้ซึ่งเจ้าปรารถนาความเจริญให้
12.1.35
एवमुक्त्वा किल पृथा विसृज्योपययौ गृहान् ।
सोऽर्जुनेन हतो वीरो भ्रात्रा भ्राता सहोदरः ॥ १२.१.३५ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ปฤถาก็ส่งเขาไปและกลับเข้าเรือน วีรบุรุษผู้นั้น พี่ชายร่วมมารดาเดียวกัน ถูกอรชุนฆ่าตาย คือถูกพี่ชายฆ่าตายด้วยมือของน้องชาย
12.1.36
न चैव निःसृतो मन्त्रः पृथायास्तस्य वा मुने ।
अथ शूरो महेष्वासः पार्थेनाजौ निपातितः ॥ १२.१.३६ ॥
ดูก่อนฤๅษี ความลับของปฤถาหรือของเขาก็มิได้เปิดเผยออกมา ต่อมาวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงธนูนั้น ถูกบุตรของปฤถาล้มลงในการรบ
12.1.37
अहं त्वज्ञासिषं पश्चात्स्वसोदर्यं द्विजोत्तम ।
पूर्वजं भ्रातरं कर्णं पृथाया वचनात्प्रभो ॥ १२.१.३७ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐ ข้าพเจ้าได้รู้ภายหลังจากคำพูดของปฤถาว่า กรรณะเป็นพี่ชายคนโตของข้าพเจ้าเอง ดูก่อนท่านผู้เป็นใหญ่
12.1.38
तेन मे दूयते तीव्रं हृदयं भ्रातृघातिनः ।
कर्णार्जुनसहायोऽहं जयेयमपि वासवम् ॥ १२.१.३८ ॥
ด้วยเหตุนั้น หัวใจของข้าพเจ้าจึงเจ็บปวดอย่างรุนแรง เพราะเป็นผู้ฆ่าพี่ชาย หากมีกรรณะและอรชุนเป็นผู้ช่วย แม้จะชนะพระอินทร์ข้าพเจ้าก็อาจทำได้
12.1.39
सभायां क्लिश्यमानस्य धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
सहसोत्पतितः क्रोधः कर्णं दृष्ट्वा प्रशाम्यति ॥ १२.१.३९ ॥
ความโกรธที่พลันพลุ่งขึ้นเมื่อข้าพเจ้าถูกบุตรของธฤตราษฎร์ผู้ชั่วร้ายทรมานในที่ประชุม ย่อมสงบลงเมื่อข้าพเจ้าเห็นกรรณะ
12.1.40
यदा ह्यस्य गिरो रूक्षाः श्रृणोमि कटुकोदयाः ।
सभायां गदतो द्यूते दुर्योधनहितैषिणः ॥ १२.१.४० ॥
เมื่อข้าพเจ้าได้ยินถ้อยคำอันแข็งกระด้างและขมขื่นของเขา ซึ่งพูดในที่ประชุมระหว่างการเล่นพนัน โดยผู้ปรารถนาประโยชน์แก่ทุรโยธน์
12.1.41
तदा नश्यति मे रोषः पादौ तस्य निरीक्ष्य ह ।
कुन्त्या हि सदृशौ पादौ कर्णस्येति मतिर्मम ॥ १२.१.४१ ॥
เมื่อได้มองดูเท้าของเขา ความโกรธของข้าพเจ้าก็สงบลง เพราะข้าพเจ้าเห็นว่าเท้าของกรรณะเหมือนเท้าของกุนตี
12.1.42
सादृश्यहेतुमन्विच्छन्पृथायास्तस्य चैव ह ।
कारणं नाधिगच्छामि कथंचिदपि चिन्तयन् ॥ १२.१.४२ ॥
ข้าพเจ้าพยายามค้นหาเหตุแห่งความคล้ายคลึงระหว่างปฤถากับเขา และได้ไตร่ตรองอยู่นานแล้ว แต่ก็ยังไม่พบเหตุผลนั้นเลย
12.1.43
कथं नु तस्य संग्रामे पृथिवी चक्रमग्रसत् ।
कथं नु शप्तो भ्राता मे तत्त्वं वक्तुमिहार्हसि ॥ १२.१.४३ ॥
เขาถูกแผ่นดินกลืนล้อรถในสงครามได้อย่างไร และน้องชายของข้าถูกสาปได้อย่างไร ท่านเป็นผู้ควรจะบอกความจริงแก่ข้าพเจ้าในเรื่องนี้
12.1.44
श्रोतुमिच्छामि भगवंस्त्वत्तः सर्वं यथातथम् ।
भवान्हि सर्वविद्विद्वाँल्लोके वेद कृताकृतम् ॥ १२.१.४४ ॥
ข้าข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังทุกสิ่งจากท่านตามที่เป็นจริงทุกประการ ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ ท่านเป็นผู้รอบรู้ทั้งปวง และในโลกนี้ท่านรู้ทั้งสิ่งที่ได้กระทำและสิ่งที่ยังมิได้กระทำ