మహాభారతం · అధ్యాయం 12.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कृत्वोदकं ते सुहृदां सर्वेषां पाण्डुनन्दनाः ।
विदुरो धृतराष्ट्रश्च सर्वाश्च भरतस्त्रियः ॥ १२.१.१ ॥
నారాయణునికి నమస్కరించి, నరులలో ఉత్తముడైన నరునికి, దేవి సరస్వతికి, వ్యాసునికి నమస్కరించి, అనంతరం జయము అనే గ్రంథాన్ని పఠించాలి. పాండునందనులారా, మీ మిత్రులందరికీ — విదురునికి, ధృతరాష్ట్రునికి, భరతవంశ స్త్రీలందరికీ — ఉదకతర్పణం చేసి.
12.1.2
तत्र ते सुमहात्मानो न्यवसन्कुरुनन्दनाः ।
शौचं निर्वर्तयिष्यन्तो मासच्चात्रं बहिः पुरात् ॥ १२.१.२ ॥
అక్కడ ఆ మహాత్ములైన కురువంశ కుమారులు, శౌచకర్మలు పూర్తిచేయడానికి, నగరం వెలుపల ఒక నెల నివసించారు.
12.1.3
कृतोदकं तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
अभिजग्मुर्महात्मानः सिद्धा ब्रह्मर्षिसत्तमाः ॥ १२.१.३ ॥
ఉదకతర్పణం పూర్తిచేసిన ధర్మాత్ముడైన రాజు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు సిద్ధులు, మహాత్ములు, బ్రహ్మర్షులలో ఉత్తములు వచ్చారు.
12.1.4
द्वैपायनो नारदश्च देवलश्च महानृषिः ।
देवस्थानश्च कण्वश्च तेषां शिष्याश्च सत्तमाः ॥ १२.१.४ ॥
ద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు), నారదుడు, మహర్షి దేవలుడు, దేవస్థానుడు, కణ్వుడు, వారి ఉత్తమ శిష్యులు.
12.1.5
अन्ये च वेदविद्वांसः कृतप्रज्ञा द्विजातयः ।
गृहस्थाः स्नातकाः सन्तो ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥ १२.१.५ ॥
ఇతర వేదవేత్తలు, ప్రజ్ఞావంతులైన ద్విజులు, గృహస్థులు, స్నాతకులు — కురుశ్రేష్ఠుని చూశారు.
12.1.6
तेऽभिगम्य महात्मानं पूजिताश्च यथाविधि ।
आसनेषु महार्हेषु विविशुः परमर्षयः ॥ १२.१.६ ॥
వారు ఆ మహాత్ముని వద్దకు చేరి, విధిప్రకారం పూజింపబడి, పరమర్షులు మహార్హమైన ఆసనాలపై కూర్చున్నారు.
12.1.7
प्रतिगृह्य ततः पूजां तत्कालसदृशीं तदा ।
पर्युपांसन्यथान्यायं परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ १२.१.७ ॥
అప్పుడు ఆ సమయానికి తగిన గౌరవాన్ని స్వీకరించి, యథావిధిగా యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టి కూర్చున్నారు.
12.1.8
पुण्ये भागीरथीतीरे शोकव्याकुलचेतसम् ।
आश्वासयन्तो राजेन्द्रं विप्राः शतसहस्रशः ॥ १२.१.८ ॥
పవిత్రమైన భాగీరథీ తీరంలో, శోకంతో కలత చెందిన మనసున్న రాజేంద్రుని వేలాది బ్రాహ్మణులు ఓదార్చారు.
12.1.9
नारदस्त्वव्रवीत्काले धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
संभाष्य मुनिभिः सार्धं कृष्णद्वैपायनादिभिः ॥ १२.१.९ ॥
అప్పుడు నారదుడు తగిన సమయంలో ధర్మపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరునితో మాట్లాడాడు; కృష్ణద్వైపాయనుడు మొదలైన మునులతో సంభాషించిన తర్వాత.
12.1.10
पार्थस्य बाहुवीर्येण प्रसादान्माधवस्य च ।
जिता सेयं मही कृत्स्ना धर्मेण च युधिष्ठिर ॥ १२.१.१० ॥
పార్థుని బాహుబలం చేత, మాధవుని అనుగ్రహం చేత ఈ సమస్త భూమి జయించబడింది; యుధిష్ఠిరా, ధర్మంతో కూడా.
12.1.11
दिष्ट्या मुक्ताः स्थ संग्रामादस्माल्लोकभयंकरात् ।
क्षत्रधर्मरतश्चासि कच्चिन्मोदसि पाण्डव ॥ १२.१.११ ॥
అదృష్టవశాత్తు లోకాన్ని భయపెట్టిన ఈ యుద్ధం నుండి మీరు విముక్తులయ్యారు; క్షత్రధర్మంలో నిమగ్నుడవై నీవు ఆనందిస్తున్నావా, పాండవా?
12.1.12
कच्चिच्च निहतामित्रः प्रीणासि सुहृदो नृप ।
कच्चिच्छ्रियमिमां प्राप्य न त्वां शोकः प्रबाधते ॥ १२.१.१२ ॥
శత్రువులను సంహరించి నీవు మిత్రులను సంతోషపెడుతున్నావా, రాజా? ఈ సంపదను పొంది శోకం నిన్ను బాధించడం లేదా?
12.1.13
विजितेयं मही कृत्स्ना कृष्णबाहुबलाश्रयात् ।
ब्राह्मणानां प्रसादेन भीमार्जुनबलेन च ॥ १२.१.१३ ॥
కృష్ణుని బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించడం వల్ల, బ్రాహ్మణుల అనుగ్రహం వల్ల, భీమార్జునుల బలం వల్ల ఈ సమస్త భూమి జయించబడింది.
12.1.14
इदं तु मे महद्दुःखं वर्तते हृदि नित्यदा ।
कृत्वा ज्ञातिक्षयमिमं महान्तं घोरदर्शनम् ॥ १२.१.१४ ॥
కానీ నా హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ ఈ గొప్ప దుఃఖం ఉంటోంది — చూడ భయంకరమైన ఈ మహా జ్ఞాతి వినాశాన్ని చేసినందుకు.
12.1.15
सौभद्रं द्रौपदेयांश्च घातयित्वा सुतान्प्रियान् ।
जयोऽयमजयाकारो भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १२.१.१५ ॥
ఓ భగవన్! సుభద్ర కుమారుని, ద్రౌపది పుత్రులను, మా ప్రియ పుత్రులను చంపించిన తర్వాత, ఈ విజయం నాకు ఓటమివలె కనిపిస్తోంది.
12.1.16
किंनु वक्ष्यति वार्ष्णेयी वधूर्मे मधुसूदनम् ।
द्वारकावासिनी कृष्णमितः प्रतिगतं हरिम् ॥ १२.१.१६ ॥
ద్వారకలో నివసించే వృష్ణి వంశపు నా కోడలు (సుభద్ర), ఇక్కడినుండి వెళ్లిపోయిన మధుసూదనుడు కృష్ణునితో ఏమి చెబుతుంది?
12.1.17
द्रौपदी हतपुत्रेयं कृपणा हतबान्धवा ।
अस्मत्प्रियहिते युक्ता भूयः पीडयतीव माम् ॥ १२.१.१७ ॥
కుమారులు చంపబడిన, బంధువులు చంపబడిన ఈ దీన ద్రౌపది, మా ప్రియుల హితంలో నిమగ్నమై, మళ్లీ నన్ను బాధిస్తున్నట్లుగా ఉంది.
12.1.18
इदमन्यच्च भगवन्यत्त्वां वक्ष्यामि नारद ।
मन्त्रसंवरणेनास्मि कुन्त्या दुःखेन योजितः ॥ १२.१.१८ ॥
ఓ భగవన్ నారదా! మరొక విషయాన్ని కూడా నేను మీకు చెప్పబోతున్నాను — రహస్యాన్ని కాపాడినందువల్ల నేను కుంతి దుఃఖంతో బంధింపబడ్డాను.
12.1.19
यः स नागायुतप्राणो लोकेऽप्रतिरथो रणे ।
सिंहविक्रान्तगामी च जितकाशी यतव्रतः ॥ १२.१.१९ ॥
పదివేల ఏనుగుల ప్రాణశక్తి కలవాడు, లోకంలో యుద్ధంలో తనకు సాటి రథికుడు లేనివాడు, సింహపు విక్రమంతో నడిచేవాడు, కాశిలో విజయం పొందినవాడు, వ్రతంలో స్థిరుడు.
12.1.20
आश्रयो धार्तराष्ट्राणां मानी तीक्ष्णपराक्रमः ।
अमर्षी नित्यसंरम्भी क्षेप्ताऽस्माकं रणेरणे ॥ १२.१.२० ॥
అతడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు ఆశ్రయం, గర్విష్ఠుడు, తీక్ష్ణ పరాక్రముడు, అవమానాన్ని సహించనివాడు, ఎల్లప్పుడూ ఉద్రేకం కలవాడు, ప్రతి యుద్ధంలో మనలను నిందించినవాడు.
12.1.21
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च कृती चाद्भुतविक्रमः ।
गूढोत्पन्नः सुतः कुन्त्या भ्राताऽस्माकमसौ किल ॥ १२.१.२१ ॥
అతడు శీఘ్ర అస్త్రములు కలవాడు, విచిత్ర యోధుడు, నిపుణుడు, అద్భుత విక్రముడు; రహస్యంగా జన్మించిన కుంతి కుమారుడు, నిజంగా అతడు మన సోదరుడు.
12.1.22
तोयकर्मणि तं कुन्ती कथयामास मे तदा ।
पुत्रं सर्वगुणोयेतं कर्णं त्यक्तं जले पुरा ॥ १२.१.२२ ॥
జల-కర్మ సమయంలో కుంతి అప్పుడు నాకు అతని గురించి చెప్పింది — అన్ని గుణాలు కలిగిన కుమారుడు కర్ణుడు, పూర్వం నీటిలో విడిచిపెట్టబడినవాడు.
12.1.23
मञ्जूषायां समाधाय गङ्गास्रोतस्यमज्जयत् ।
यं सूतपुत्रं लोकोऽयं राधेयं चाभ्यमन्यत ॥ १२.१.२३ ॥
అతడిని పెట్టెలో ఉంచి గంగా ప్రవాహంలో ముంచివేసింది; ఈ లోకం అతడిని సూతపుత్రుడు, రాధేయుడు అని భావించింది.
12.1.24
स सूर्यपुत्रः कुन्त्या यै भ्राताऽस्माकं च मातृतः ।
अजानता मया सड्ख्ये राज्यलुब्धेन घातितः।
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ॥ १२.१.२४ ॥
అతడు సూర్యుని కుమారుడు, కుంతి కుమారుడు, మన సోదరుడు, తల్లివైపు నుండి కూడా మన సోదరుడు; రాజ్యలోభంతో తెలియక నేను యుద్ధంలో అతడిని చంపించాను. అది నా అవయవాలను దూదిరాశిని అగ్ని కాల్చినట్లు కాల్చుతోంది.
12.1.25
न हि तं वेद पार्थोऽपि भ्रातरं श्वेतवाहनः ।
नाहं न भीमो न यमौ स त्वस्मान्वेद तत्वतः ॥ १२.१.२५ ॥
పార్థుడు (అర్జునుడు) కూడా ఆ సోదరుడిని నిజంగా ఎరుగడు; నేనూ, భీముడూ, ఇద్దరు యమళ సోదరులూ ఎరుగము. కానీ అతడు మమ్మల్ని యథార్థంగా ఎరిగినవాడు.
12.1.26
गता किल पृथा तस्य सकाशमिति नः श्चुतम् ।
अस्माकं शमकामा वै त्वं च पुत्रो ममेत्यथ ॥ १२.१.२६ ॥
పృథ (కుంతి) అతని వద్దకు వెళ్లిందని మేము విన్నాము; మాతో శాంతిని కోరి, 'నీవూ నా కుమారుడివే' అని అన్నదట.
12.1.27
पृथाया न कृतः कामस्तेन चापि महात्मना ।
अतीवानुचितं मातरवोच इति सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.२७ ॥
ఆ మహాత్ముడు కూడా పృథ కోరికను నెరవేర్చలేదు; 'అమ్మా, నీవు మిక్కిలి అనుచితమైన మాట పలికావు' అని అతడు అన్నాడు.
12.1.28
न हि शक्ष्यामि संत्यक्तुमहं दुर्योधनं रणे ।
अनार्यत्वं नृशंसत्वं कृतघ्नत्वं च मे भवेत् ॥ १२.१.२८ ॥
యుద్ధంలో దుర్యోధనుడిని నేను వదిలివేయలేను; అలా చేస్తే నాకు అనార్యత్వం, క్రూరత్వం, కృతఘ్నత కలుగుతాయి.
12.1.29
युधिष्ठिरेण सन्धिं हि यदि कुर्यां मते तव ।
भीतो रणे श्वेतवाहादिति मां मंस्यते जनः ॥ १२.१.२९ ॥
మీ అభిప్రాయం ప్రకారం నేను యుధిష్ఠిరునితో సంధి చేసుకుంటే, ప్రజలు నన్ను యుద్ధంలో భయపడిన శ్వేతవాహనుడు అని అనుకుంటారు.
12.1.30
सोऽहं निर्जित्य समरे विजयं सहकेशवम् ।
संधास्ये धर्मपुत्रेण पश्चादिति च सोऽब्रवीत् ॥ १२.१.३० ॥
'యుద్ధంలో విజయం సాధించి, కేశవునితో కలిసి, తరువాత ధర్మపుత్రునితో సంధి చేస్తాను' అని అతడు అన్నాడు.
12.1.31
तमवोचत्किल पृथा पुनः पृथुलवक्षसम् ।
चतुर्णामभयं देहि कामं युध्यस्व फल्गुनम् ॥ १२.१.३१ ॥
పృథ మళ్ళీ విశాల వక్షుడైన అతనితో అన్నది - నలుగురికీ అభయమివ్వు; తరువాత ఇష్టమైనట్లు ఫల్గునుడితో యుద్ధం చేయి.
12.1.32
सोऽब्रवीन्मातरं धीमान्वेपमानां कृताञ्जलिः ।
प्राप्तान्विषह्यांश्चतुरो न हनिष्यामि ते सुतान् ॥ १२.१.३२ ॥
ఆ బుద్ధిమంతుడు చేతులు జోడించి వణుకుతున్న తల్లితో అన్నాడు - నీ నలుగురు కుమారులను, నిలబడగలవారిని, నేను చంపను.
12.1.33
पञ्चैव हि सुता देवि भविष्यन्ति तव ध्रुवाः ।
सार्जुना वा हते कर्णे सकर्णा वा हतेऽर्जुने ॥ १२.१.३३ ॥
దేవీ, నీకు ఖచ్చితంగా ఐదుగురు కుమారులు ఉంటారు - కర్ణుడు హతుడైతే అర్జునునితో, లేదా అర్జునుడు హతుడైతే కర్ణునితో.
12.1.34
तं पुत्रगृद्धिनी भूयो माता पुत्रमथाब्रवीत् ।
भ्रातॄणां स्वस्ति कुर्वीथा येषां स्वस्ति चिकीर्षसि ॥ १२.१.३४ ॥
పుత్రులను కోరే తల్లి మళ్ళీ ఆ కుమారునితో అన్నది - నీవు ఎవరి శుభాన్ని కోరుతున్నావో ఆ సోదరులకు శుభం చేయి.
12.1.35
एवमुक्त्वा किल पृथा विसृज्योपययौ गृहान् ।
सोऽर्जुनेन हतो वीरो भ्रात्रा भ्राता सहोदरः ॥ १२.१.३५ ॥
ఇలా చెప్పి పృథ అతనిని పంపి ఇంటికి వెళ్లింది. ఆ వీరుడు, సహోదరుడు, అర్జునునిచే - సోదరుని చేతిలో - హతుడయ్యాడు.
12.1.36
न चैव निःसृतो मन्त्रः पृथायास्तस्य वा मुने ।
अथ शूरो महेष्वासः पार्थेनाजौ निपातितः ॥ १२.१.३६ ॥
ఓ మునీ, పృథ యొక్క లేదా అతని రహస్య మంత్రం బయటపడలేదు. తరువాత ఆ శూరుడు, మహా ధనుర్ధరుడు, యుద్ధంలో పార్థునిచే పడగొట్టబడ్డాడు.
12.1.37
अहं त्वज्ञासिषं पश्चात्स्वसोदर्यं द्विजोत्तम ।
पूर्वजं भ्रातरं कर्णं पृथाया वचनात्प्रभो ॥ १२.१.३७ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, పృథ (కుంతి) మాటల ద్వారా కర్ణుడు నా సొంత అన్న అని నేను తరువాత తెలుసుకున్నాను. ఓ ప్రభూ!
12.1.38
तेन मे दूयते तीव्रं हृदयं भ्रातृघातिनः ।
कर्णार्जुनसहायोऽहं जयेयमपि वासवम् ॥ १२.१.३८ ॥
దానివల్ల నా హృదయం తీవ్రంగా బాధపడుతోంది — సోదరుని హంతకుని కారణంగా. కర్ణార్జునులు సహాయకులుగా ఉంటే నేను ఇంద్రుని కూడా జయించగలిగి ఉండేవాడిని.
12.1.39
सभायां क्लिश्यमानस्य धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
सहसोत्पतितः क्रोधः कर्णं दृष्ट्वा प्रशाम्यति ॥ १२.१.३९ ॥
సభలో దుష్టులైన ధృతరాష్ట్ర కుమారుల వల్ల బాధింపబడినప్పుడు అకస్మాత్తుగా పుట్టిన కోపం, కర్ణుని చూడగానే శాంతిస్తుంది.
12.1.40
यदा ह्यस्य गिरो रूक्षाः श्रृणोमि कटुकोदयाः ।
सभायां गदतो द्यूते दुर्योधनहितैषिणः ॥ १२.१.४० ॥
జూదం సమయంలో సభలో దుర్యోధనుని హితం కోరుతూ ఇతడు (కర్ణుడు) పలికిన కఠినమైన, చేదైన మాటలు నేను విన్నప్పుడు,
12.1.41
तदा नश्यति मे रोषः पादौ तस्य निरीक्ष्य ह ।
कुन्त्या हि सदृशौ पादौ कर्णस्येति मतिर्मम ॥ १२.१.४१ ॥
అప్పుడు అతని పాదాలను చూడగానే నా కోపం నశిస్తుంది; కర్ణుని పాదాలు కుంతి పాదాల్లాగా ఉన్నాయని నా అభిప్రాయం.
12.1.42
सादृश्यहेतुमन्विच्छन्पृथायास्तस्य चैव ह ।
कारणं नाधिगच्छामि कथंचिदपि चिन्तयन् ॥ १२.१.४२ ॥
కుంతికి, అతనికి మధ్య పోలికకు కారణాన్ని వెతుకుతూ, ఆలోచించినా ఏ విధంగానూ దానికి కారణం నాకు దొరకడం లేదు.
12.1.43
कथं नु तस्य संग्रामे पृथिवी चक्रमग्रसत् ।
कथं नु शप्तो भ्राता मे तत्त्वं वक्तुमिहार्हसि ॥ १२.१.४३ ॥
ఆ యుద్ధంలో భూమి అతని రథచక్రాన్ని ఎలా మింగింది? నా సోదరుడు ఎలా శపించబడ్డాడు? ఈ సత్యాన్ని ఇక్కడ చెప్పడానికి మీరు తగినవారు.
12.1.44
श्रोतुमिच्छामि भगवंस्त्वत्तः सर्वं यथातथम् ।
भवान्हि सर्वविद्विद्वाँल्लोके वेद कृताकृतम् ॥ १२.१.४४ ॥
భగవంతుడా, మీ నుండి ప్రతిదీ యథాతథంగా వినాలని కోరుతున్నాను. మీరు సర్వజ్ఞులు, పండితులు; లోకంలో జరిగినదీ జరగనిదీ మీకు తెలుసు.