ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.100.1
यथा जयार्थिनः सेनां नयन्ति भरतर्षभ ।
ईषद्धर्मं प्रपीड्यापि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१००.१ ॥
ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೀರಿಯಾದರೂ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪಿತಾಮಹ.
12.100.2
सन्त्येव हि स्थिता धर्म उपपत्त्या तथा परे ।
साध्वाचारतया केचित्तथैवौपयिकादपि ॥ १२.१००.२ ॥
ನಿಜವಾಗಿ, ತರ್ಕದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳೂ ಇವೆ; ಕೆಲವು ಸದಾಚಾರದಿಂದ, ಕೆಲವು ಉಪಾಯದಿಂದಲೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
12.100.3
उपायधर्मान्वक्ष्यामि संसिद्धानर्थसिद्धये ।
निर्मर्यादा दस्यवस्तु भवन्ति परिपन्थिनः ॥ १२.१००.३ ॥
ಅರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ ಉಪಾಯಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಇಲ್ಲದ ದರೋಡೆಕೋರರು ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.100.4
तेषां प्रतिविघातार्थं प्रवक्ष्याम्यथ नैगमम् ।
कार्याणां संप्रसिद्ध्यर्थं तानुपायान्निबोध मे ॥ १२.१००.४ ॥
ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈಗ ನೈಗಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
12.100.5
उभे प्रज्ञे वेदितव्ये ऋज्वी वक्रा च भारत ।
जानन्वक्रां न सेवेत प्रतिबाधेत चागताम् ॥ १२.१००.५ ॥
ಭಾರತ, ಋಜು ಮತ್ತು ವಕ್ರ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವಕ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು, ಬರುತ್ತಿರುವ ವಕ್ರತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
12.100.6
अमित्रा एव राजानं भेदेनोपचरन्त्युत ।
तां राजा विकृतिं जानन्यथाऽमित्रान्प्रबाधते ॥ १२.१००.६ ॥
ಶತ್ರುಗಳೇ ರಾಜನನ್ನು ಭೇದೋಪಾಯದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜನು ಆ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.100.7
गजानां पार्थ वर्माणि गोवृषाजगराणि च ।
शल्यकण्टकलोहानि तनुत्राणि मतानि च ॥ १२.१००.७ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಆನೆಗಳ ಕವಚಗಳು ಹಸು, ಎತ್ತು ಮತ್ತು ಅಜಗರ (ಹೆಬ್ಬಾವು) ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವ ರಕ್ಷಣಾ ಹೊದಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
12.100.8
शातपीतानि शस्त्राणि सन्नाहाः पीतलोहकाः ।
नानारञ्जनरक्ताः स्युः पताकाः केतवश्च ह ॥ १२.१००.८ ॥
ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಹೊಳೆಯುವ ಹಳದಿಯಾಗಿರಬೇಕು; ಕವಚಗಳು ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಣ್ಣದವಾಗಿ, ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿರಬೇಕು; ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು.
12.100.9
ऋष्टयस्तोमराः खङ्गा निशिताश्च परश्वथाः ।
फलकान्यथ चर्माणि प्रतिकल्प्यान्यनेकशः ॥ १२.१००.९ ॥
ಋಷ್ಟಿ (ಭಲ್ಲೆ), ತೋಮರ (ಈಟಿ), ಖಡ್ಗ, ಹರಿತವಾದ ಕೊಡಲಿಗಳು, ನಂತರ ಗುರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಗುರಾಣಿಗಳು — ಇವುಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
12.100.10
अभिनीतानि शस्त्राणि योधाश्च कृतनिश्चयाः ।
चैत्रे वा मार्गशीर्षे वा सेनायोगः प्रशस्यते ॥ १२.१००.१० ॥
ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಅಭ್ಯಾಸಗೊಂಡವಾಗಿರಬೇಕು, ಯೋಧರು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದವರಾಗಿರಬೇಕು; ಚೈತ್ರ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸಂಯೋಜನೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.
12.100.11
पक्वसस्या हि पृथिवी भवत्यम्बुमती तदा ।
नैवातिशीतो नात्युष्णः कालो भवति भारत ॥ १२.१००.११ ॥
ಆಗ ಭೂಮಿ ಹಣ್ಣಾದ ಬೆಳೆಗಳಿಂದಲೂ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ; ಭಾರತ, ಆಗ ಅತಿ ಚಳಿಯೂ ಅಲ್ಲ ಅತಿ ಬಿಸಿಯೂ ಅಲ್ಲದ ಕಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
12.100.12
तस्मात्तदा योजयेत परेषां व्यसनेऽथवा ।
एते हि योगाः सेनायाः प्रशस्ताः परबाधने ॥ १२.१००.१२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಆಗ ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಕಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಶತ್ರುವನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಇವೇ ಸೇನೆಗೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸಮಯಗಳು.
12.100.13
जलवांस्तृणवान्मार्गः समो गम्यः प्रशस्यते ।
चारैः सुविदिताभ्यासः कुशलैर्वनगोचरैः ॥ १२.१००.१३ ॥
ನೀರು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಇರುವ, ಸಮತಟ್ಟಾದ, ಸಂಚರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಗೂಢಚಾರರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ನಿಪುಣರಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸವಾದ ಮಾರ್ಗವೇ ಅದು.
12.100.14
न ह्यरण्यानि शक्यन्ते गन्तुं मृगगणैरिव ।
तस्मात्सेनासु तानेव योजयन्ति जयार्थिनः ॥ १२.१००.१४ ॥
ಮೃಗಗಳ ಹಿಂಡಿನಂತೆ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಾರವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.100.15
अग्रतः पुरुषानीकं शक्तं चापि कुलोद्भवम् ।
आवासस्तोयवान्मार्गः पर्याकाशः प्रशस्यते ॥ १२.१००.१५ ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಸೈನ್ಯವು ಸಮರ್ಥರೂ ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರೂ ಆದ ಪುರುಷರಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು; ನೀರಿರುವ ತಂಗುದಾಣ, ನೀರಿರುವ ಮಾರ್ಗ, ಸುತ್ತಲೂ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.
12.100.16
पोषामपसर्पाणां प्रतिघातस्तथा भवेत् ।
आकाशं हि वनाभ्याशे मन्यन्ते गुणवत्तरम् ॥ १२.१००.१६ ॥
ಹಿಂಜರಿಯುವವರಿಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧ ಇರಬೇಕು; ಕಾಡಿನ ಸಮೀಪದ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಗುಣಕಾರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.100.17
बहुभिर्गुणजातैश्च ये युद्धकुशला जनाः ।
उपन्यासो भवेत्तत्र बलानां नातिदूरतः ॥ १२.१००.१७ ॥
ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ಅದು ಬಹಳ ದೂರವಾಗಿರಬಾರದು.
12.100.18
उपन्यासोऽपसर्पाणां पदातीनां च गूहनम् ।
हतशत्रुप्रतीघातमापदर्थं परायणम् ॥ १२.१००.१८ ॥
ಹಿಂಜರಿಯುವವರ ವ್ಯೂಹರಚನೆ, ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವುದು, ಹತ ಶತ್ರುವಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ—ಇವು ಆಪತ್ತಿನ ಕಾಲದ ಆಶ್ರಯ.
12.100.19
सप्तर्पीन्पृष्ठतः कृत्वा युध्येयुरचला इव ।
अनेन विधिना शत्रूञ्जिगीषेतापि दुर्जयान् ॥ १२.१००.१९ ॥
ಏಳು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇರಿಸಿ ಅಚಲ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಅವರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ದುರ್ಜಯ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಬೇಕು.
12.100.20
यतो वायुर्यतः सूर्यो यतः सोमस्ततो जयः ।
पूर्वंपूर्वं ज्याय एषां सन्निपाते युधिष्ठिर ॥ १२.१००.२० ॥
ಗಾಳಿ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೀಸುತ್ತದೆಯೋ, ಸೂರ್ಯ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೋ, ಚಂದ್ರ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.100.21
अकर्द -मनुदकाममर्यादामलोष्टकाम् ।
अश्वभूमिं प्रशंसन्ति ये युद्धकुशला जनाः ॥ १२.१००.२१ ॥
ಯುದ್ಧ ಕುಶಲರು ಕೆಸರು, ನೀರು, ಗಡಿ ಅಡೆತಡೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆಗಳಿಲ್ಲದ, ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನೆಲವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.
12.100.22
समा निरुदकाकाशा रथभूमिः प्रशस्यते ।
नीचद्रुमा महाकक्षा सोदका हस्तियोधिनाम् ॥ १२.१००.२२ ॥
ಸಮತಟ್ಟಾದ, ನೀರಿಲ್ಲದ, ತೆರೆದ ಆಕಾಶವುಳ್ಳ ನೆಲ ರಥಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಆನೆ ಯೋಧರಿಗೆ ಕುಳ್ಳ ಮರಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಪೊದೆಗಳು, ನೀರು ಇರುವ ನೆಲ ಉತ್ತಮ.
12.100.23
बहुदुर्गा महाकक्षा वेणुवेत्रतिरस्कृता ।
पदातीनां क्षमा भूमिः पर्वतोपवनानि च ॥ १२.१००.२३ ॥
ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಪೊದೆಗಳು, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಬೆತ್ತದಿಂದ ಆವೃತ ನೆಲ ಕಾಲಾಳುಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳೂ ಕೂಡ.
12.100.24
पदातिबहुला सेना दृढा भवति भारत ।
रथाश्वबहुला सेना सुदिनेषु प्रशस्यते ॥ १२.१००.२४ ॥
ಭಾರತ, ಕಾಲಾಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸೇನೆ ದೃಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಥ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸೇನೆ ಶುಭದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.
12.100.25
पदातिनागबहुला प्रावृट्काले प्रशस्यते ।
गुणानेतान्प्रसंख्याय देशकालौ प्रयोजयेत् ॥ १२.१००.२५ ॥
ಕಾಲಾಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸೇನೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
12.100.26
एवं संचिन्त्य यो याति तिथिनक्षत्रपूजितः ।
विजयं लभते नित्यं सेनां सम्यक्प्रयोजयन् ॥ १२.१००.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ತಿಥಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವವನು, ಸೇನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸುವವನು ಸದಾ ವಿಜಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.100.27
प्रसुप्तांस्तृषिताञ्श्रान्तान्प्रकीर्णान्नाभिघातयेत् ।
मोक्षे प्रयाणे चलने पानभोजनकालयोः।
अतिक्षिप्तान्व्यतिक्षिप्तान्निहतान्प्रतनूकृतान् ॥ १२.१००.२७ ॥
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಬಾಯಾರಿದವರನ್ನು, ದಣಿದವರನ್ನು, ಚದುರಿದವರನ್ನು ಹೊಡೆಯಬಾರದು; ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಪ್ರಯಾಣ, ಚಲನೆ, ಕುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಬೇಡ. ಅತಿಯಾಗಿ ಓಡಿದವರು, ಚದುರಿದವರು, ಹತರು, ದುರ್ಬಲಗೊಂಡವರ ಮೇಲೂ ಬೇಡ.
12.100.28
अविस्रब्धान्कृतारम्भानुपन्यासात्प्रतापितान् ।
बहिश्वरानुपन्यासान्कृतवेश्मानुसारिणः ॥ १२.१००.२८ ॥
ಎಚ್ಚರವಿಲ್ಲದವರು, ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದವರು, ದಾಳಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತರು, ಹೊರಗೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವವರು, ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುವವರು, ಮನೆಯವರೆಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವರು.
12.100.29
पारम्पर्यागते द्वारे ये केचिदनुवर्तिनः ।
परिचर्यापरोद्धारो ये च केचन वल्गिनः ॥ १२.१००.२९ ॥
ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದ, ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಯಾರೋ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಚುರುಕಾದ ಯೋಧರು.
12.100.30
अनीकं ये विभिदन्ति भिन्नं संस्थापयन्ति च ।
समानाशनपानास्ते कार्या द्विगुणवेतनाः ॥ १२.१००.३० ॥
ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವವರು, ಒಡೆದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವವರು, ಒಂದೇ ಆಹಾರ ಪಾನೀಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವರು, ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು.
12.100.31
जातिगोत्रं च विज्ञाय कर्म चानुत्तमं शुभम् ।
समानदेहरक्षार्थे कार्या द्विगुणवेतनाः।
त्रिगुणं चतुर्गुणं चैव वेतनं तेषु कारयेत् ॥ १२.१००.३१ ॥
ಜಾತಿ, ಗೋತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಶುಭ ಕರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸಮಾನ ದೇಹರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ವೇತನವನ್ನೂ ನೀಡಬಹುದು.
12.100.32
दशाधिपतयः कार्याः शताधिपतयस्तथा ।
ततः सहस्राधिपतिं कुर्याच्छूरमतन्द्रितम् ॥ १२.१००.३२ ॥
ಹತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ನೂರು ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ ನೇಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸಾವಿರ ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಶೂರನೂ ಜಾಗರೂಕನೂ ಆದವನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು.
12.100.33
यथा मुख्यान्सन्निपात्य वक्तव्याः संशयामहे ।
यथा जयार्थं संग्रामे न जह्याम परस्परम् ॥ १२.१००.३३ ॥
ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ನಾವು ಸಂಶಯದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು; ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.
12.100.34
इहैव ते निवर्तन्तां ये च केचन भीरवः ।
न घातयेयुः प्रदरं कुर्वाणास्तुमुले सति ॥ १२.१००.३४ ॥
ಭೀರುಗಳಾದವರು ಯಾರಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಲಿ; ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಇತರರನ್ನು ವಧೆಗೀಡು ಮಾಡಬಾರದು.
12.100.35
न सन्निपाते प्रदरं वधं वा कुर्युरीदृशाः ।
आत्मानं च स्वपक्षं च पालयन्हन्ति संयुगे ॥ १२.१००.३५ ॥
ಅಂಥವರು ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ವಧೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು. ತನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುವವನೇ ನಿಜವಾದ ವೀರ.
12.100.36
अर्थनाशो वधोऽकीर्तिरयशश्च पलायने ।
अमनोज्ञाऽसुखा वाचः पुरुषस्य पलायतः ॥ १२.१००.३६ ॥
ಓಡಿಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಧನನಷ್ಟ, ಮರಣ, ಅಪಕೀರ್ತಿ, ಅಪಯಶಸ್ಸು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಓಡಿಹೋಗುವವನಿಗೆ ಅಹಿತಕರ ಮತ್ತು ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
12.100.37
प्रतिध्वस्तोष्ठदन्तस्य न्यस्तसर्वायुधस्य च ।
हित्वा पलायमानस्य सहायान्प्राणसंशये।
अमित्रैरवरुद्धस्य द्विषतामस्तु नः सदा ॥ १२.१००.३७ ॥
ತುಟಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಪ್ರಾಣ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡುತ್ತಿರುವವನ ಸ್ಥಿತಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಇರಲಿ, ನಮಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಬೇಡ.
12.100.38
मनुष्यापसदा ह्येते ये भवन्ति पराङ्भुखाः ।
राशिवर्धनमात्रास्ते नैव ते प्रेत्य नो इह ॥ १२.१००.३८ ॥
ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿ ಓಡುವವರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕೀಳಾದವರು; ಅವರು ಕೇವಲ ರಾಶಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು — ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.100.39
अमित्रा हृष्टमनसः प्रत्युद्यान्ति पलायिनम् ।
जयिनस्तु नरास्तात मङ्गलैर्वन्दनेन च ॥ १२.१००.३९ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಹರ್ಷಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓಡುವವನನ್ನು ಎದುರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಮಗನೇ, ಗೆದ್ದವರು ಮಂಗಳವಚನ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
12.100.40
यस्य स्म व्यसने राजन्ननुमोदन्ति शत्रवः ।
तदसह्यतरं दुःखं मन्यन्ते मरणादपि ॥ १२.१००.४० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯಾರ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೋ, ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಅವರು ಮರಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಹಿಸಲಾಗದ್ದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.100.41
श्रियं जानीत धर्मस्य मूलं सर्वसुखस्य च ।
या भीरूणां पराख्यातिः शूरस्तामधिगच्छति ॥ १२.१००.४१ ॥
ಶ್ರೀಯನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವ ಸುಖಕ್ಕೆ ಮೂಲವೆಂದು ತಿಳಿ; ಹೇಡಿಗಳ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಶೂರನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.100.42
ते वयं स्वर्गमिच्छन्तः संग्रामे त्यक्तजीविताः ।
जयन्तो वध्यमाना वा प्राप्नुयाम च सद्गतिम् ॥ १२.१००.४२ ॥
ನಾವು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಮಾಡಿ ಹೋರಾಡೋಣ; ಗೆದ್ದರೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಉತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
12.100.43
एवं संशप्तशपथाः समभित्यक्तजीविताः ।
अमित्रवाहिनीं वीराः प्रतिगाहन्त्यभीरवः ॥ १२.१००.४३ ॥
ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಿರ್ಭೀತ ವೀರರು ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.100.44
अग्रतः पुरुषाऽनीकमसिचर्मवतां भवेत् ।
पृष्ठतः शकटानीकं कलत्रं मध्यतस्तथा ॥ १२.१००.४४ ॥
ಮುಂದೆ ಖಡ್ಗ-ಗುರಾಣಿ ಹಿಡಿದ ಪುರುಷರ ಸೇನೆ ಇರಬೇಕು; ಹಿಂದೆ ಬಂಡಿಗಳ ಸೇನೆ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯರು ಇರಬೇಕು.
12.100.45
परेषां प्रतिघातार्थं पदातीनां च गूहनम् ।
अपि तस्मिन्पुरे वृद्धा भवेयुर्ये पुरोगमाः ॥ १२.१००.४५ ॥
ಶತ್ರುವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸುವ ಹಿರಿಯರೂ ಇರಲಿ.
12.100.46
ये पुरस्तादभिमताः सत्ववन्तो मनस्विनः ।
ते पूर्वमभिवर्तेरंश्चैतानेवेतरे जनाः ॥ १२.१००.४६ ॥
ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೂ, ಧೈರ್ಯವಂತರೂ, ದೃಢಮನಸ್ಕರೂ ಮೊದಲು ಮುನ್ನಡೆಯಲಿ; ಇತರರು ಅವರನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಲಿ.
12.100.47
अपि चोद्धर्षणं कार्यं भीरूणामपि यत्नतः ।
स्कन्धदर्शनमात्रात्तु तिष्ठेयुर्वा समीपतः ॥ १२.१००.४७ ॥
ಹೇಡಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹುರಿದುಂಬಿಸಬೇಕು; ಸಹಚರರ ಭುಜವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಗಲಿ.
12.100.48
संहतान्योधयेदल्पान्कामं विस्तारयेद्बहून् ।
सूचीमुखमनीकं स्यादल्पानां बहुभिः सह ॥ १२.१००.४८ ॥
ಸಣ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಹೋರಾಡಿಸಬೇಕು; ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕ ಸೇನೆ ದೊಡ್ಡದರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವಾಗ ಸೂಜಿಮುಖ ವ್ಯೂಹವಿರಲಿ.
12.100.49
संप्रयुक्ते निकृष्टे वा सत्यं वा यदि वाऽनृतम् ।
प्रगृह्य बाहून्क्रोशेत हन्त भग्नाः परे इति ॥ १२.१००.४९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಬೆರೆತಾಗ, ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ, ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೂಗಲಿ—"ಅಯ್ಯೋ! ಶತ್ರುಗಳು ಚದುರಿದರು!" ಎಂದು.
12.100.50
आगतं मे मित्रबलं प्रहरध्वमभीतवत् ।
सत्ववन्तो निधावेयुः कुर्वन्तो भैरवान्रवान् ॥ १२.१००.५० ॥
"ನನ್ನ ಮಿತ್ರಸೇನೆ ಬಂದಿದೆ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿರಿ!" ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಭಯಂಕರ ಕೂಗು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗಲಿ.
12.100.51
क्ष्वेडाः किलकिलाशब्दाः क्रकचा गोविषाणिकाः ।
भेरीमृदङ्गपणवान्नादयेयुश्च जर्झरान् ॥ १२.१००.५१ ॥
ಗರ್ಜನೆ, ಕಿಲಕಿಲ ಶಬ್ದಗಳು, ಕಠಿಣ ಧ್ವನಿಗಳು, ಹಸುವಿನ ಕೊಂಬಿನ ಕಹಳೆಗಳು, ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗ, ಪಣವ ಮೊಳಗಲಿ; ಝರ್ಝರಗಳೂ ಸದ್ದು ಮಾಡಲಿ.