摩诃婆罗多 · 章 12.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.100.1
यथा जयार्थिनः सेनां नयन्ति भरतर्षभ ।
ईषद्धर्मं प्रपीड्यापि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१००.१ ॥
那些求胜的人，即使稍稍违背法度，也如何统率军队——请告诉我，祖父，婆罗多族的雄牛。
12.100.2
सन्त्येव हि स्थिता धर्म उपपत्त्या तथा परे ।
साध्वाचारतया केचित्तथैवौपयिकादपि ॥ १२.१००.२ ॥
确实，还有其他依道理而立的法，有些依善行而立，也有些依权宜之计而立。
12.100.3
उपायधर्मान्वक्ष्यामि संसिद्धानर्थसिद्धये ।
निर्मर्यादा दस्यवस्तु भवन्ति परिपन्थिनः ॥ १२.१००.३ ॥
我将讲述为成就目的而确立的权宜之法，因为无法无天的盗贼和敌对的阻碍者会出现。
12.100.4
तेषां प्रतिविघातार्थं प्रवक्ष्याम्यथ नैगमम् ।
कार्याणां संप्रसिद्ध्यर्थं तानुपायान्निबोध मे ॥ १२.१००.४ ॥
为了对付他们，我现在讲述“那伽摩”（城邦之道）；请从我这里学习那些完成事务的方法。
12.100.5
उभे प्रज्ञे वेदितव्ये ऋज्वी वक्रा च भारत ।
जानन्वक्रां न सेवेत प्रतिबाधेत चागताम् ॥ १२.१००.५ ॥
婆罗多啊，两种智慧都应当知道：正直的与曲折的。知道曲折的，就不应追随它；当它来临时，应当加以阻止。
12.100.6
अमित्रा एव राजानं भेदेनोपचरन्त्युत ।
तां राजा विकृतिं जानन्यथाऽमित्रान्प्रबाधते ॥ १२.१००.६ ॥
敌人确实以离间之术接近国王；国王知道这种歪曲之后，便压制他的敌人。
12.100.7
गजानां पार्थ वर्माणि गोवृषाजगराणि च ।
शल्यकण्टकलोहानि तनुत्राणि मतानि च ॥ १२.१००.७ ॥
普利塔之子啊，象的铠甲以牛皮、公牛皮和蟒皮制成；带有刺和铁刺的护覆物也被认为是适宜的。
12.100.8
शातपीतानि शस्त्राणि सन्नाहाः पीतलोहकाः ।
नानारञ्जनरक्ताः स्युः पताकाः केतवश्च ह ॥ १२.१००.८ ॥
武器应明亮而呈黄色；铠甲应为黄色和铁色，以各种颜料染成红色；旗帜与幡旗也当如此。
12.100.9
ऋष्टयस्तोमराः खङ्गा निशिताश्च परश्वथाः ।
फलकान्यथ चर्माणि प्रतिकल्प्यान्यनेकशः ॥ १२.१००.९ ॥
长矛、短矛、剑、锋利的战斧，以及盾牌和皮盾——这些都应多方预备。
12.100.10
अभिनीतानि शस्त्राणि योधाश्च कृतनिश्चयाः ।
चैत्रे वा मार्गशीर्षे वा सेनायोगः प्रशस्यते ॥ १२.१००.१० ॥
武器应训练有素，战士应意志坚定；在吉特拉月或马迦希薇莎月集结军队，被视为值得称赞。
12.100.11
पक्वसस्या हि पृथिवी भवत्यम्बुमती तदा ।
नैवातिशीतो नात्युष्णः कालो भवति भारत ॥ १२.१००.११ ॥
那时大地充满成熟的庄稼，水源丰沛；婆罗多的后裔啊，那时的季节既不太冷，也不太热。
12.100.12
तस्मात्तदा योजयेत परेषां व्यसनेऽथवा ।
एते हि योगाः सेनायाः प्रशस्ताः परबाधने ॥ १२.१००.१२ ॥
因此，应在敌人陷入困境时投入军队；这正是军队用来压迫敌人的值得称赞的时机。
12.100.13
जलवांस्तृणवान्मार्गः समो गम्यः प्रशस्यते ।
चारैः सुविदिताभ्यासः कुशलैर्वनगोचरैः ॥ १२.१००.१३ ॥
有水有草、平坦可行的道路受到称赞；为探子所熟知、为善于在林中行走的熟练之人所习惯的道路。
12.100.14
न ह्यरण्यानि शक्यन्ते गन्तुं मृगगणैरिव ।
तस्मात्सेनासु तानेव योजयन्ति जयार्थिनः ॥ १२.१००.१४ ॥
军队不能像鹿群那样轻易穿行于森林之中；因此求胜之人便在军中任用这样的人。
12.100.15
अग्रतः पुरुषानीकं शक्तं चापि कुलोद्भवम् ।
आवासस्तोयवान्मार्गः पर्याकाशः प्रशस्यते ॥ १२.१००.१५ ॥
前锋应由能干且出身高贵之人组成；有水的营地、有水的道路以及四周开阔之地，都是值得称赞的。
12.100.16
पोषामपसर्पाणां प्रतिघातस्तथा भवेत् ।
आकाशं हि वनाभ्याशे मन्यन्ते गुणवत्तरम् ॥ १२.१००.१६ ॥
对于撤退者也应同样予以反击；人们认为靠近森林的开阔之地要有利得多。
12.100.17
बहुभिर्गुणजातैश्च ये युद्धकुशला जनाः ।
उपन्यासो भवेत्तत्र बलानां नातिदूरतः ॥ १२.१००.१७ ॥
精通战事、具备诸多才能之人，应在那里布置军队，但不可离得太远。
12.100.18
उपन्यासोऽपसर्पाणां पदातीनां च गूहनम् ।
हतशत्रुप्रतीघातमापदर्थं परायणम् ॥ १२.१००.१८ ॥
布置撤退者、隐藏步兵、击退已被杀死的敌人，这些是危难之时的依靠。
12.100.19
सप्तर्पीन्पृष्ठतः कृत्वा युध्येयुरचला इव ।
अनेन विधिना शत्रूञ्जिगीषेतापि दुर्जयान् ॥ १२.१००.१९ ॥
将七位仙人置于身后，让他们如不动的山岳般作战。依此方法，即使是难以战胜的敌人也应当希望战胜。
12.100.20
यतो वायुर्यतः सूर्यो यतः सोमस्ततो जयः ।
पूर्वंपूर्वं ज्याय एषां सन्निपाते युधिष्ठिर ॥ १२.१००.२० ॥
风从何方吹来，太阳在何处，月亮在何处，胜利便从那里来。युधिष्ठिर啊，在交战之中，这些之中较先者更为优越。
12.100.21
अकर्द -मनुदकाममर्यादामलोष्टकाम् ।
अश्वभूमिं प्रशंसन्ति ये युद्धकुशला जनाः ॥ १२.१००.२१ ॥
精通战争的人赞美适合马匹的场地，没有泥泞、水、边界阻碍和土块。
12.100.22
समा निरुदकाकाशा रथभूमिः प्रशस्यते ।
नीचद्रुमा महाकक्षा सोदका हस्तियोधिनाम् ॥ १२.१००.२२ ॥
平坦、无水、天空开阔的地面被称赞适合战车。对于象兵而言，有矮树、大灌木丛和水源的地面为佳。
12.100.23
बहुदुर्गा महाकक्षा वेणुवेत्रतिरस्कृता ।
पदातीनां क्षमा भूमिः पर्वतोपवनानि च ॥ १२.१००.२३ ॥
多有要塞、大灌木丛、覆盖着竹子和藤条的地面适合步兵，山地和园林也是如此。
12.100.24
पदातिबहुला सेना दृढा भवति भारत ।
रथाश्वबहुला सेना सुदिनेषु प्रशस्यते ॥ १२.१००.२४ ॥
婆罗多啊，步兵众多的军队便坚固。战车与马匹众多的军队在吉日受到称赞。
12.100.25
पदातिनागबहुला प्रावृट्काले प्रशस्यते ।
गुणानेतान्प्रसंख्याय देशकालौ प्रयोजयेत् ॥ १२.१००.२५ ॥
步兵和象兵众多的军队在雨季受到称赞。充分考虑这些优点之后，应当适时选择地点与时机加以运用。
12.100.26
एवं संचिन्त्य यो याति तिथिनक्षत्रपूजितः ।
विजयं लभते नित्यं सेनां सम्यक्प्रयोजयन् ॥ १२.१००.२६ ॥
如此思量之后，尊敬月日与星宿而出行，并妥善部署军队的人，必能永远获胜。
12.100.27
प्रसुप्तांस्तृषिताञ्श्रान्तान्प्रकीर्णान्नाभिघातयेत् ।
मोक्षे प्रयाणे चलने पानभोजनकालयोः।
अतिक्षिप्तान्व्यतिक्षिप्तान्निहतान्प्रतनूकृतान् ॥ १२.१००.२७ ॥
不应攻击熟睡、口渴、疲惫或散乱之人，也不应在休息、行军、移动、饮食之时攻击。对于已大败溃散、被杀或被削弱之人，亦不应攻击。
12.100.28
अविस्रब्धान्कृतारम्भानुपन्यासात्प्रतापितान् ।
बहिश्वरानुपन्यासान्कृतवेश्मानुसारिणः ॥ १२.१००.२८ ॥
疏忽大意者、已着手行动者、被袭扰而困苦者、在外游荡者、靠近而来者、一直跟随到住所者。
12.100.29
पारम्पर्यागते द्वारे ये केचिदनुवर्तिनः ।
परिचर्यापरोद्धारो ये च केचन वल्गिनः ॥ १२.१००.२९ ॥
凡世代相传而来到门下的随从，致力于侍奉与守卫者，以及一些敏捷的勇士。
12.100.30
अनीकं ये विभिदन्ति भिन्नं संस्थापयन्ति च ।
समानाशनपानास्ते कार्या द्विगुणवेतनाः ॥ १२.१००.३० ॥
那些冲破军阵的人、重整被冲散之军的人，以及同食共饮的人，应当给予双倍的报酬。
12.100.31
जातिगोत्रं च विज्ञाय कर्म चानुत्तमं शुभम् ।
समानदेहरक्षार्थे कार्या द्विगुणवेतनाः।
त्रिगुणं चतुर्गुणं चैव वेतनं तेषु कारयेत् ॥ १२.१००.३१ ॥
在了解他们的种姓、族系与最高的良好品行之后，应为保护同等身体者支付双倍报酬；其中也可支付三倍或四倍的报酬。
12.100.32
दशाधिपतयः कार्याः शताधिपतयस्तथा ।
ततः सहस्राधिपतिं कुर्याच्छूरमतन्द्रितम् ॥ १२.१००.३२ ॥
应设立十人之长，同样也设立百人之长；然后应任命一位勇敢、不知疲倦的人为千人之长。
12.100.33
यथा मुख्यान्सन्निपात्य वक्तव्याः संशयामहे ।
यथा जयार्थं संग्रामे न जह्याम परस्परम् ॥ १२.१००.३३ ॥
召集主要人物后，应对他们说我们正在犹豫，以免为了战场上的胜利而彼此抛弃。
12.100.34
इहैव ते निवर्तन्तां ये च केचन भीरवः ।
न घातयेयुः प्रदरं कुर्वाणास्तुमुले सति ॥ १२.१००.३४ ॥
凡是胆小的人，就在此地返回吧；不要在混乱中造成溃败，使他人遭到杀害。
12.100.35
न सन्निपाते प्रदरं वधं वा कुर्युरीदृशाः ।
आत्मानं च स्वपक्षं च पालयन्हन्ति संयुगे ॥ १२.१००.३५ ॥
这样的人在冲突中不应造成溃败或杀戮；在战斗中保护自己和己方而出击的人，才是真正站立的人。
12.100.36
अर्थनाशो वधोऽकीर्तिरयशश्च पलायने ।
अमनोज्ञाऽसुखा वाचः पुरुषस्य पलायतः ॥ १२.१००.३६ ॥
逃跑会导致财富损失、死亡、恶名与耻辱；逃跑之人必须听到令人厌恶、痛苦的话语。
12.100.37
प्रतिध्वस्तोष्ठदन्तस्य न्यस्तसर्वायुधस्य च ।
हित्वा पलायमानस्य सहायान्प्राणसंशये।
अमित्रैरवरुद्धस्य द्विषतामस्तु नः सदा ॥ १२.१००.३७ ॥
愿这样的境地永远落在我们的敌人身上，而不要落在我们身上：嘴唇与牙齿被打碎、放下了全部武器、在生死关头抛下同伴而逃、被敌人包围的人。
12.100.38
मनुष्यापसदा ह्येते ये भवन्ति पराङ्भुखाः ।
राशिवर्धनमात्रास्ते नैव ते प्रेत्य नो इह ॥ १२.१००.३८ ॥
背转身逃跑的人是人中的卑劣者；他们只是增加尸堆而已——死后不得，今生也一无所得。
12.100.39
अमित्रा हृष्टमनसः प्रत्युद्यान्ति पलायिनम् ।
जयिनस्तु नरास्तात मङ्गलैर्वन्दनेन च ॥ १२.१००.३९ ॥
敌人心中欢喜，迎向逃跑的人；但孩子啊，胜利的人则以吉祥之语和赞颂迎接。
12.100.40
यस्य स्म व्यसने राजन्ननुमोदन्ति शत्रवः ।
तदसह्यतरं दुःखं मन्यन्ते मरणादपि ॥ १२.१००.४० ॥
君王啊，仇敌以你的困厄为乐，那种痛苦，人们认为比死亡还难以忍受。
12.100.41
श्रियं जानीत धर्मस्य मूलं सर्वसुखस्य च ।
या भीरूणां पराख्यातिः शूरस्तामधिगच्छति ॥ १२.१००.४१ ॥
应知吉祥乃法与一切幸福之根本；怯懦者所遭的恶名，英雄反而得之。
12.100.42
ते वयं स्वर्गमिच्छन्तः संग्रामे त्यक्तजीविताः ।
जयन्तो वध्यमाना वा प्राप्नुयाम च सद्गतिम् ॥ १२.१००.४२ ॥
我们渴望天界，在战场上舍弃生命而战；无论获胜还是战死，愿我们都得到善趣。
12.100.43
एवं संशप्तशपथाः समभित्यक्तजीविताः ।
अमित्रवाहिनीं वीराः प्रतिगाहन्त्यभीरवः ॥ १२.१००.४३ ॥
如此，发下誓言并舍弃生命的无畏勇士，冲入敌军之中。
12.100.44
अग्रतः पुरुषाऽनीकमसिचर्मवतां भवेत् ।
पृष्ठतः शकटानीकं कलत्रं मध्यतस्तथा ॥ १२.१००.४४ ॥
前方应是持剑执盾的士卒之阵，后方是车辆之阵，中间则是妻子。
12.100.45
परेषां प्रतिघातार्थं पदातीनां च गूहनम् ।
अपि तस्मिन्पुरे वृद्धा भवेयुर्ये पुरोगमाः ॥ १२.१००.४५ ॥
为了反击敌人，也应当保护步兵；在那座城中，那些走在前面的长者也应留下。
12.100.46
ये पुरस्तादभिमताः सत्ववन्तो मनस्विनः ।
ते पूर्वमभिवर्तेरंश्चैतानेवेतरे जनाः ॥ १२.१००.४६ ॥
那些站在前面、受人敬重、坚毅而有远见的人应先前进；其他人则应追随他们。
12.100.47
अपि चोद्धर्षणं कार्यं भीरूणामपि यत्नतः ।
स्कन्धदर्शनमात्रात्तु तिष्ठेयुर्वा समीपतः ॥ १२.१००.४७ ॥
此外，也应当努力激励怯懦的人，使他们仅仅看见（同伴的）肩膀，便留在附近。
12.100.48
संहतान्योधयेदल्पान्कामं विस्तारयेद्बहून् ।
सूचीमुखमनीकं स्यादल्पानां बहुभिः सह ॥ १२.१००.४८ ॥
少数之兵应当集结作战，多数之兵则可按需要展开。当少数与多数交战时，阵形应为针尖形阵。
12.100.49
संप्रयुक्ते निकृष्टे वा सत्यं वा यदि वाऽनृतम् ।
प्रगृह्य बाहून्क्रोशेत हन्त भग्नाः परे इति ॥ १२.१००.४९ ॥
当双方近身交战时，无论真假，他应举臂高呼：“哎呀！敌人已经溃散了！”
12.100.50
आगतं मे मित्रबलं प्रहरध्वमभीतवत् ।
सत्ववन्तो निधावेयुः कुर्वन्तो भैरवान्रवान् ॥ १२.१००.५० ॥
“我方盟友的大军已经到达，无所畏惧地进攻吧！”勇敢者应发出可怖的呼喊，向前冲去。
12.100.51
क्ष्वेडाः किलकिलाशब्दाः क्रकचा गोविषाणिकाः ।
भेरीमृदङ्गपणवान्नादयेयुश्च जर्झरान् ॥ १२.१००.५१ ॥
让吼声、“吉拉吉拉”的呼喊、刺耳的摩擦声、牛角号、大鼓（bherī）、鼓（mṛdaṅga）和小鼓（paṇava）都响起来，连铃铛（jharjhara）也要响起。