Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.101

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.101.1

किंशीलाः किंसमुत्थानाः कथंरूपाश्च भारत ।
किंसन्नाहाः कथंशस्त्रा जनाः स्युः संयुगे नृपाः ॥ १२.१०१.१ ॥

ହେ ଭରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜା ଓ ଲୋକମାନେ କେଉଁ ସ୍ୱଭାବର, କେଉଁ ଉତ୍ପତ୍ତିର, କେଉଁ ରୂପର ହୁଅନ୍ତି, କେଉଁ କବଚ ଓ କେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି?

12.101.2

यथाचरितमेवात्र शस्त्रं पत्रं विधीयते ।
आचाराद्धीह पुरुषस्तथा कर्मसु वर्तते ॥ १२.१०१.२ ॥

ଏଠାରେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣ ଆଚରଣ ଅନୁସାରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହୁଏ; କାରଣ ଏ ସଂସାରରେ ମଣିଷ ଆଚାରରୁ ହିଁ ସେହି କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ହୁଏ।

12.101.3

गान्धाराः सिन्धुसौवीरा नखरप्रासयोधिनः ।
अभीरवः सुबलिनस्तद्वलं सर्वपारगम् ॥ १२.१०१.३ ॥

ଗାନ୍ଧାର, ସିନ୍ଧୁ ଓ ସୌବୀର — ନଖ ଓ ପ୍ରାସ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧା; ଆଭୀରମାନେ, ଅତି ବଳବାନ; ସେହି ସୈନ୍ୟ ସବୁଦିଗରେ ସମର୍ଥ।

12.101.4

सर्वशस्त्रेषु कुशलाः सत्ववन्तो ह्युशीनराः ।
प्राच्या मातङ्गयुद्धेषु कुशलाः कूटयोधिनः ॥ १२.१०१.४ ॥

ଉଶୀନରମାନେ ସବୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଓ ସତ୍ତ୍ୱବାନ୍; ପୂର୍ବ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ କୁଶଳୀ; କୂଟଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

12.101.5

तथा यवनकाम्भोजा मधुरामभितश्च ये ।
एतेऽश्वयुद्धकुशला दाक्षिणात्याऽसिचर्मिणः।
सर्वत्र शूरा जायन्ते महासत्वा महाबलाः ॥ १२.१०१.५ ॥

ସେହିପରି ଯବନ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ମଥୁରା ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ — ଏମାନେ ଅଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ; ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶୀୟମାନେ ଖଡ଼୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସର୍ବତ୍ର ଶୂରମାନେ ଜନ୍ମନ୍ତି, ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଓ ମହାବଳଯୁକ୍ତ।

12.101.6

आवन्तिका महाशूराश्चतुरङ्गे च मालवाः ।
एकोऽपि हि सहस्रस्य तिष्ठत्यभिमुखो रणे ॥ १२.१०१.६ ॥

ଆବନ୍ତିକମାନେ ମହାଶୂର; ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାରେ ମାଳବମାନେ ମଧ୍ୟ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ହଜାରେ ଶତ୍ରୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଟଳ ଠିଆ ହୁଏ।

12.101.7

प्रायो देशाः समुद्दिष्टा लक्षणानि तु मे शृणु ॥ १२.१०१.७ ॥

ଦେଶମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି; ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣ।

12.101.8

सिंहशार्दूलवाङ्गेत्राः सिंहशार्दूलगामिनः ।
पारावतकुलिङ्गाक्षाः सर्वे शूराः प्रमाथिनः। ॥ १२.१०१.८ ॥

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ସ୍ୱର ସିଂହ-ବ୍ୟାଘ୍ର ପରି, ଯେଉଁମାନେ ସିଂହ-ବ୍ୟାଘ୍ର ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି, କପୋତ କୁଳ ପରି ଆଖି ଥାଏ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂର ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ।

12.101.9

मृगस्वरा द्वीपिनेत्रा ऋषभाक्षास्तथा परे ।
प्रमाथिनश्च मन्द्राश्च क्रोधनाः किङ्किणीस्वनाः ॥ १२.१०१.९ ॥

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସ୍ୱର ହରିଣ ପରି, ଚକ୍ଷୁ ଚିତା ପରି, ଆଖି ବୃଷ ପରି; ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱର, କ୍ରୋଧୀ ଓ ଘୁଙ୍ଗୁର ଧ୍ୱନି ଥିବା।

12.101.10

मेघस्वनाः क्रूरमुखाः केचिच्च कलनिस्वनाः ।
जिह्मनासाग्रजिह्वाश्च दूरगा दूरपातिनः ॥ १२.१०१.१० ॥

ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ସ୍ୱର, କ୍ରୂର ମୁଖ; କେହି କେହି ମୃଦୁ ଗୁଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି; ବଙ୍କା ନାକ, ଜିଭର ଅଗ୍ରଭାଗ; ଦୂରଗାମୀ ଓ ଦୂରପତିତ।

12.101.11

बिडालकुब्जाः स्तब्धाक्षास्तनुकेशास्तनुत्वचः ।
शीघ्राश्चपलचित्ताश्च ते भवन्ति दुरासदाः ॥ १२.१०१.११ ॥

ବିଲେଇ ପରି କୁଁଜ, ସ୍ଥିର ଆଖି, ପତଳା କେଶ ଓ ପତଳା ଚର୍ମ; ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଓ ଚଞ୍ଚଳ ମନର; ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା କଷ୍ଟକର।

12.101.12

गौरा निमीलिताः केचिन्मृदुप्रकृतयस्तथा ।
तुरङ्गगतिनिर्घोषास्ते नराः पारयिष्णवः ॥ १२.१०१.१२ ॥

କେହି କେହି ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ, ଅଧ-ମୁଦିତ ଆଖି, କୋମଳ ସ୍ୱଭାବ; ଘୋଡ଼ା ଗତି ପରି ଧ୍ୱନି ଥିବା; ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାର ହେବାକୁ ସମର୍ଥ।

12.101.13

सुसंहताः प्रतनवो व्यूढोरस्काः सुसंस्थिताः ।
प्रवादितेषु कुप्यन्ति हृष्यन्ति कलद्देषु च ॥ १२.१०१.१३ ॥

ସୁସଂହତ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ, ସୁଶୃଙ୍ଖଳ ସୈନିକମାନେ — ରଣଭେରୀ ବାଜିଲେ ସେମାନେ କୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; କଲଦ୍ଦ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।

12.101.14

गम्भीराक्षा निसृष्टाक्षाः पिङ्गाक्षा भ्रुकुटीमुखाः ।
नकुलाक्षास्तथा चैव सर्वे शूरास्तनुत्यजः ॥ १२.१०१.१४ ॥

ଗଭୀର ଆଖି, ପ୍ରସାରିତ ଆଖି, ପିଙ୍ଗଳ ଆଖି, ଭ୍ରୁକୁଟି ମୁଖ, ନକୁଳ ପରି ଆଖି — ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂର, ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

12.101.15

जिह्नाक्षाः प्रललाटाश्च निर्मांसहनवोऽव्यथाः ।
वक्रबाह्वङ्गुलीसक्थाः कृशा धमनिसंतताः ॥ १२.१०१.१५ ॥

ଜିଭ ପରି ଆଖି, ପ୍ରଶସ୍ତ କପାଳ, ମାଂସହୀନ ହନୁ, ନିର୍ଭୟ; ବଙ୍କା ବାହୁ, ଆଙ୍ଗୁଳି ଓ ଜଙ୍ଘ ବିଶିଷ୍ଟ; କୃଶ, ଉଚ୍ଚ ଶିରାଯୁକ୍ତ।

12.101.16

प्रविशन्ति च वेगेन सांपराये ह्युपस्थिते ।
वारणा इव संमत्तास्ते भवन्ति दुरासदाः ॥ १२.१०१.१६ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ସେମାନେ ବେଗରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି ସେମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ହୁଅନ୍ତି।

12.101.17

दीप्तस्फुटितकेशान्ताः स्थूलपार्श्वहनूमुखाः ।
उन्नतांसाः पृथुग्रीवा विकटाः स्थूलपिण्डिकाः ॥ १२.१०१.१७ ॥

ଦୀପ୍ତ, ଫାଟିଥିବା କେଶାଗ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ; ସ୍ଥୂଳ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଭାରୀ ହନୁ ମୁଖ; ଉଚ୍ଚ ସ୍କନ୍ଧ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଗ୍ରୀବା, ଭୟଙ୍କର, ସ୍ଥୂଳ ପିଣ୍ଡିକା।

12.101.18

उद्बन्धा इव सुग्रीवा विनताविहगा इव ।
पिण्डशीर्षातिवक्राश्च पृषदंशमुखास्तथा ॥ १२.१०१.१८ ॥

ଝୁଲାଯାଇଥିବା ଲୋକ ପରି, ସୁନ୍ଦର ଗ୍ରୀବା ବିଶିଷ୍ଟ, ନତ ପକ୍ଷୀ ପରି, ସଂକୁଚିତ ଅତି ବଙ୍କା ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ, ଚିତ୍ରିତ ହରିଣ ପରି ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ।

12.101.19

अग्रस्वरा मन्युमन्तो युद्धेष्वारावसारिणः ।
अधर्मज्ञाऽवलिप्ताश्च घोरा रौद्रप्रदर्शनाः ॥ १२.१०१.१९ ॥

ସେମାନେ ଆଗରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ଜନ କରି ଚାଲୁଥିବା, ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା, ଅହଙ୍କାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ରୌଦ୍ର ରୂପ ଦେଖାଉଥିବା ହୁଅନ୍ତି।

12.101.20

त्यक्तात्मानः सर्व एते उदग्रा ह्यनिवर्तिनः ।
पुरस्कार्याः सदा सैन्ये हन्यन्ते घ्नन्ति चापि ते ॥ १२.१०१.२० ॥

ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ଉଗ୍ର ଓ ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ହୁଅନ୍ତି। ସେନାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ସଦା ଆଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଏମାନେ ନିହତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି।

12.101.21

अधार्मिका भिन्नवृत्ताः सान्त्वेनैषां पराभवः ।
एवमेव प्रदूष्यन्ते राज्ञोऽप्येते ह्यभीक्ष्णशः ॥ १२.१०१.२१ ॥

ଏମାନେ ଅଧାର୍ମିକ ଓ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଆଚରଣ ବିଶିଷ୍ଟ; ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ଏମାନଙ୍କର ପରାଭବ ହୁଏ। ସେହିପରି ଏମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ଦୂଷିତ କରନ୍ତି।