مهابهاراتا · أدهيايا 12.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.109.1
कथं धर्मे स्थातुमिच्छन्नरो वर्तेत भारत ।
तत्त्वं जिज्ञासमानाय प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.१०९.१ ॥
يا بهارata، كيف ينبغي أن يسلك الإنسان الذي يريد أن يثبت في الدهرma؟ يا ثور البهاراتا، بيّن حقيقته لمن يرغب في المعرفة.
12.109.2
सत्यं चैवानृतं चोभे लोकानावृत्य तिष्ठतः ।
तयोः किमाचरेद्राजन्पुरुषो धर्मनिश्चितः ॥ १२.१०९.२ ॥
الصدق والكذب كلاهما يقفان محيطين بالعوالم. أيها الملك، أيّ الاثنين ينبغي أن يمارسه الرجل الثابت في الدهرma؟
12.109.3
किंस्वित्सत्यं किमनृतं किंस्विद्धर्म्यं सनातनम् ।
कस्मिन्काले वदेत्सत्यं कस्मिन्वाऽप्यनृतं वदेत् ॥ १२.१०९.३ ॥
ما هو الصدق، وما هو الكذب، وما هو الأبدي الموافق للدهرma؟ في أيّ وقت ينبغي أن يُقال الصدق، وفي أيّ وقت ينبغي أن يُقال الكذب؟
12.109.4
सत्यस्य वचनं साधु न सत्याद्विद्यते परम् ।
यत्तु लोके सुदुर्ज्ञेयं तत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ १२.१०९.४ ॥
حسنٌ هو قولُ الصدق؛ ولا شيء أعلى من الصدق. ولكن ما هو بالغ الصعوبة في معرفته في العالم، يا بهارata، سأخبرك به.
12.109.5
भवेत्सत्यं न वक्तव्यं वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
यत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं वाऽप्यनृतं भवेत् ॥ १२.१०९.५ ॥
قد لا يكون الصدق مما يُقال، وقد يكون الكذب مما يُقال. حيث يصير الكذب صدقًا، أو يصير الصدق نفسه كذبًا—
12.109.6
तादृशो वर्धते पापो यत्र सत्यमनिश्चितम् ।
सत्यानृते विनिश्चित्य ततो भवति धर्मवि ॥ १२.१०९.६ ॥
حيث يبقى الصدق غير متيقَّن، ينمو مثل هذا الإثم. فلا يصير المرء عارفًا بالدهرma إلا بعد أن يتيقن الصدق والكذب.
12.109.7
अप्यनार्योऽकृतप्रज्ञः पुरुषोऽप्यतिदारुणः ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पुण्यं बलाकोऽन्धवधादिव ॥ १२.१०९.७ ॥
حتى الرجل الدنيء الذي لا يملك بصيرة، وحتى الشديد القسوة، قد ينال ثوابًا عظيمًا، كما نال البلاك بقتله الأعمى.
12.109.8
किमाश्चर्यं च यन्मूढो धर्मकामोऽप्यधर्मवित् ।
सुमहत्प्राप्नुयात्पुण्यं गङ्गायामिव कौशिकः ॥ १२.१०९.८ ॥
وما العجب في أن ينال الجاهل، الذي يرغب في الدارما ولا يعرف الأدارما، ثوابًا عظيمًا، كما فعل كاوشيكا في الغانغا؟
12.109.9
तादृशोऽयमनुप्रश्नो यत्र धर्मः सुदुर्विदः ।
दुष्कारं चापि संख्यातुं तर्केणात्र व्यवस्यति ॥ १२.१०९.९ ॥
هذا السؤال من ذاك النوع الذي يصعب فيه معرفة الدارما؛ فيصعب هنا حتى عدّها أو تحديدها بالاستدلال.
12.109.10
प्रभवार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यः स्यात्प्रभवसंयुक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०९.१० ॥
لقد أُلقيت تعاليم الدارما من أجل ازدهار الكائنات؛ وما اتصل بالازدهار فهو الدارما، وهذا هو اليقين.
12.109.11
अहिंसा सत्यमक्रोधस्तपो दानं दमो मतिः ।
अनसूयाऽप्यसामर्थ्यमनीर्ष्या शीलमेव च ॥ १२.१०९.११ ॥
عدم الإيذاء، والصدق، وعدم الغضب، والتقشف، والعطاء، وضبط النفس، والفهم، وعدم الحسد، وكذلك الكبح، وعدم الغيرة، وحسن السلوك.
12.109.12
एष धर्मः कुरुश्रेष्ठ कथितं परमेष्ठिना ।
ब्रह्मणा देवदेवेन अयं चैव सनातनः ॥ १२.१०९.१२ ॥
يا خير الكورو، هذه الدارما أعلنها الأعلى، براهما، إله الآلهة؛ وهي أبدية.
12.109.13
अस्मिन्धर्मे स्थितो राजन्नरो भद्राणि पश्यति ।
श्रौतो वधात्मको धर्म अहिंसापरमार्थिकः ॥ १२.१०९.१३ ॥
أيها الملك، الإنسان الثابت في هذا الدارما يرى الخيرات. الدارما المنزَّلة في الفيدا لها طبيعة القتل، غير أن معناها الأسمى هو اللاعنف (أهمسا).
12.109.14
धारणाद्धर्ममित्याहुर्धर्मेण विधृताः प्रजाः ।
यः स्याद्धारणसंयुक्तः स धर्म इति निश्चः ॥ १२.१०९.१४ ॥
لأنه يحفظ، يسمّونه دارما؛ وبالدارما تُحفظ الكائنات. ما اتصف بالحفظ فهو الدارما — هذا هو اليقين.
12.109.15
अहिंसार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यः स्यादहिंसासंयुक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०९.१५ ॥
لقد أُلقيت تعاليم الدارما من أجل اللاعنف تجاه الكائنات. ما اتصف باللاعنف فهو الدارما — هذا هو اليقين.
12.109.16
श्रुतिं धर्मं वदन्त्यन्ये मानान्याहुः परे जनाः ।
न च तं स्वभ्यसूयामो न हि सर्वं विधीयते ॥ १२.१०९.१६ ॥
يقول بعضهم إن الشروتي (الوحي) هو الدارما، ويذكر آخرون المراجع الموثوقة (ماناس). لا نلومهم، إذ ليس كل شيء مفروضًا.
12.109.17
येऽन्यायेन जिहीर्षन्तो धनमिच्छन्ति कर्हिचित् ।
तेभ्यस्तु न तदाख्येयं स धर्म इति निश्चयः ॥ १२.१०९.१७ ॥
من يرغب في انتزاع الثروة بوسائل ظالمة ويطلبها في وقت ما، لا ينبغي أن يُقال ذلك لهم. هذا هو الدارما — هذا هو اليقين.
12.109.18
अकूजनेन चेन्मोक्षो नावकूजेत्कथंचन ।
अवश्यं कूजितव्यं वा शङ्केरन्वाऽप्यकूजनात् ॥ १२.१०९.१८ ॥
إن كان التحرر يتحقق بالصمت، فلا ينبغي الكلام بأي حال؛ لكن ينبغي الكلام بالتأكيد، وإلا قد يُثار الشك بسبب الصمت.
12.109.19
येऽन्ये वाऽप्यनृतं कुर्युः कुर्यादेव विचारणम् ।
श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं सत्यादिति विचारितम् ॥ १२.१०९.१९ ॥
وحتى إن فعل آخرون الباطل، فينبغي التأمل. وقد رُئي أن قول الباطل في تلك الحال أفضل من الصدق.
12.109.20
अक्षयाद्यो वधं राजन्कुर्यादेवाविचारयन् ।
अबुध्वाऽनुशये दोषं श्रेयस्तच्चानृतं भवेत् ॥ १२.१०९.२० ॥
أيها الملك، من يقتل أكشايا دون تأمل يقع في الذنب عند الندم وهو لا يعلم؛ فحينئذٍ يكون ذلك الباطل أفضل.
12.109.21
न स्तेनः सह संबन्धान्मुच्यते शपथादपि ।
श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं सत्यादिति हि धारणा ॥ १२.१०९.२१ ॥
لا يتحرر السارق بالصلة بغيره ولا حتى بالقسم. هناك يكون قول الباطل أفضل من الصدق، وهذا هو الرأي المستقر.
12.109.22
यः पापैः सह संबन्धान्मुच्यते शपथादपि ।
न च तेभ्यो धनं दद्याच्छक्ये सति कथंचन।
पापेभ्यो हि धनं दत्तं दातारमपि पीडयेत् ॥ १२.१०९.२२ ॥
من يتحرر بالصلة بالأشرار أو حتى بالقسم، لا ينبغي له، متى أمكن، أن يعطيهم مالاً بأي وجه. فالمال المعطى للأشرار يعذّب حتى المعطي.
12.109.23
स्वशरीरोपरोधेन धनमादातुमिच्छतः ।
सत्यसंप्रतिपत्त्यर्थं यद्ब्रूयुः साक्षिणः क्वचित्।
अनुक्त्वा तत्र तद्वाच्यं सर्वे तेऽनृतवादिनः ॥ १२.१०९.२३ ॥
من يريد أخذ المال بإيذاء جسده، فإن الشهود الذين قد يقولون شيئاً لإثبات الحق، إن لم يقولوا هناك ما ينبغي أن يُقال، فكلهم كاذبون.
12.109.24
प्राणात्यये विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
अर्थस्य रक्षणार्थाय परेषां धर्मकारणात् ॥ १२.१०९.२४ ॥
في خطر الحياة وفي الزواج قد يلزم قول الباطل، وكذلك لحفظ المال ولأجل دِين الآخرين.
12.109.25
परेषां सिद्धिमाकाङ्क्षन्न च स्याद्धर्मभिक्षुकः ।
प्रतिश्रुत्य न दातव्यं श्वः कार्यस्तु बलात्कृतः ॥ १२.१०९.२५ ॥
وإن رغب المرء في نجاح الآخرين، فلا ينبغي أن يصير متسولًا للدارما. وبعد أن يعد، لا ينبغي أن يعطي قائلًا «غدًا»؛ أما ما فُعل بالقوة فيجب أن يُفعل.
12.109.26
यः कश्चिद्धर्मसमयात्प्रच्युतो धर्मजीवनः ।
दण्डेनैव स हन्तव्यस्तं पन्थानं समाश्रितः ॥ १२.१०९.२६ ॥
من انحرف عن نظام الدارما وعاش باسمها، فينبغي أن يُقتل بالعقوبة وحدها، لأنه سلك ذلك الطريق نفسه.
12.109.27
च्युतः सदैव धर्मेभ्यो धनवान्धर्ममाश्रितः ।
कथं स्वधर्ममुत्सृज्य तमिच्छेदुपजीवितुम् ॥ १२.१०९.२७ ॥
رجل غني قد انحرف دائمًا عن الواجبات، وإن اتكأ على الدارما، فكيف يرغب أحد، إذ يترك واجبه الخاص، في أن يعيش على كسبه؟
12.109.28
सर्वोपायैर्नियन्तव्यः पापो निकृतिजीवनः ।
धनमित्येव पापानां सर्वेषामिह निश्चयः ॥ १२.१०९.२८ ॥
ينبغي أن يُكبح الآثم الذي يعيش بالخداع بكل الوسائل. وقناعة جميع الآثمين هنا أن الثروة وحدها هدفهم.
12.109.29
अविवाह्या ह्यसंभोज्या निकृत्या निरयं गताः ।
च्युता देवमनुष्येभ्यो यथा प्रेतास्तथैव ते।
निर्यज्ञास्तपसा हीना मा स्म तैः सह संगमः ॥ १२.१०९.२९ ॥
بسبب الخداع لا يصلحون للزواج ولا للأكل معًا؛ لقد ذهبوا إلى الجحيم. ساقطون من الآلهة والبشر، فهم كالموتى. فلا تتصل بهم، فهم بلا قربان وبلا تقشف.
12.109.30
धनादानाद्दुःखतरं जीविता धिक्प्रयोजनम् ।
इदं ते रोचतां धर्म इति वाच्यं प्रयत्नतः ॥ १२.१०९.३० ॥
أشد مرارة من أخذ الثروة هي الحياة بلا غاية؛ فالعار على مثل هذه الحياة. وينبغي أن يُقال هذا الدارما بعناية حتى يرضيك.
12.109.31
न कश्चिदस्ति पापानां धर्म इत्येष निश्चयः ।
तथाविधं च यो हन्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १२.१०९.३१ ॥
لا دھرم للآثمين، هذا هو الحكم القاطع. ومن يقتل مثل هذا لا يتلوث بالإثم.
12.109.32
स्वकर्मणा हतं हन्ति हत एव स हन्यते ।
तेषु यः समयं कश्चित्कुर्वीत हतबुद्धिषु ॥ १२.१०९.३२ ॥
من يقتل من قُتل بفعله هو، فهو نفسه كالمقتول. ومن يعقد عهدًا مع أولئك الذين فسد عقلهم...
12.109.33
यथा काकास्तथैव श्वा तथैवोपधिजीवनः ।
ऊर्ध्वं देहविमोक्षान्ते भवन्त्येतासु योनिषु ॥ १२.१०९.३३ ॥
كالغربان، وكذلك الكلب، وكذلك من يعيشون بالخداع. وبعد مفارقة الجسد يولدون في هذه الأرحام.
12.109.34
यस्मिन्यथा वर्तति यो मनुष्य ।
स्तस्मिंस्तथा वर्तितव्यं स धर्मः।
मायाचारो मायया बाधितव्यः ।
साध्वाचारः साधुनैवाभ्युपेयः ॥ १२.१०९.३४ ॥
كما يسلك الإنسان مع غيره، كذلك ينبغي أن يُسلك معه؛ وذلك هو الدهرما. ومن يسلك بالخداع يُردع بالخداع، ومن كان حسن السيرة يُقترب منه بالحسنى.