Mahābhārata · Adhyāya 12.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.112.1
किं पार्थिवेन कर्तव्यं किंच कृत्वा सुखी भवेत् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वधर्मभृतां वर ॥ १२.११२.१ ॥
¿Qué debe hacer un rey, y haciendo qué puede llegar a ser feliz? Mejor de todos los que sostienen el dharma, dímelo con verdad.
12.112.2
हन्त तेऽहं प्रवक्ष्यामि शृणु कार्यैकनिश्चयम् ।
यथा राज्ञेह कर्तव्यं यच्च कृत्वा सुखी भवेत् ॥ १२.११२.२ ॥
Bien, te lo diré. Escucha, tú de resolución única en la acción: cómo debe conducirse aquí un rey, y haciendo qué puede ser feliz.
12.112.3
नचैवं वर्तितव्यं स्म यथेदमनुशुश्रुम् ।
उष्ट्रस्य तु महद्वृत्तं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.११२.३ ॥
No se debe actuar como hemos oído. Yudhiṣṭhira, comprende la gran conducta del camello.
12.112.4
जातिस्मरो महानुष्ट्रः प्रजापतिकुलोद्भवः ।
तपः सुमहदातिष्ठदरण्ये संशितव्रतः ॥ १२.११२.४ ॥
El gran camello, que recordaba sus nacimientos anteriores y había nacido del linaje de Prajāpati, practicó en el bosque una austeridad muy grande, firme en sus votos.
12.112.5
तपसस्तस्य चान्तेऽथ प्रीतिमानभवद्विभुः ।
वरेण च्छन्दयामास ततश्चैनं पितामहः ॥ १२.११२.५ ॥
Al final de su austeridad, el poderoso abuelo se complació con él, y buscó complacerlo con un don.
12.112.6
भगवंस्त्वत्प्रसादान्मे दीर्घा ग्रीवा भवेदियम् ।
योजनानां शतं साग्रमिच्छेयं चारितुं विभो ॥ १२.११२.६ ॥
Oh bendito señor, por tu gracia que este cuello mío se haga largo. Oh poderoso, deseo recorrer más de cien yojanas.
12.112.7
एवमस्विति चोक्तः स वरदेन महात्मना ।
प्रतिलभ्य वरं श्रेष्ठं ययावुष्ट्रः स्वकं वनम् ॥ १२.११२.७ ॥
"Así sea", dijo el magnánimo otorgador de dones; y habiendo obtenido el excelente don, el camello regresó a su propio bosque.
12.112.8
स चकार तदाऽऽलस्यं वरदानात्सुदुर्मतिः ।
न चैच्छच्चिरतुं गन्तुं दुरात्मा कालमोहितः ॥ १२.११२.८ ॥
Por causa del don, aquel de mente muy necia se volvió indolente; el malvado, cegado por el tiempo, no quería quedarse mucho ni marcharse.
12.112.9
स कदाचित्प्रसार्यैव तां ग्रीवां शतयोजनाम् ।
चचार श्रान्तहृदयो वातश्चागात्ततो महान् ॥ १२.११२.९ ॥
En cierta ocasión vagó con aquel cuello extendido por cien yojanas, con el corazón cansado; entonces llegó un gran viento.
12.112.10
स गुहायां शिरोग्रीवां निधाय पशुरात्मनः ।
आस्ते वर्षमथाभ्यागात्सुमहत्प्लावयज्जगत् ॥ १२.११२.१० ॥
Aquel animal, habiendo colocado su cabeza y su cuello en una cueva, permaneció allí; entonces llegó una lluvia muy grande que empezó a inundar el mundo.
12.112.11
अथ शीतपरीताङ्गो जम्बुकः क्षुच्छ्रमान्वितः ।
सदारस्तां गुहामाशु प्रविवेश जलार्दितः ॥ १२.११२.११ ॥
Entonces un chacal, con el cuerpo entumecido por el frío, afligido por el hambre y el cansancio, atormentado por el agua, entró rápidamente en aquella cueva con su hembra.
12.112.12
स दृष्ट्वा मांसजीवी तु सुभृशं क्षुच्छ्रमान्वितः ।
अभक्षयत्ततो ग्रीवामुष्ट्रस्य भरतर्षभ ॥ १२.११२.१२ ॥
Aquel que vivía de carne, muy afligido por el hambre y el cansancio, vio el cuello del camello y se lo comió, oh toro de los Bharatas.
12.112.13
यदा त्वबुध्यतात्मानं भक्ष्यमाणं स वै पशु ।
तदा संकोचने यत्नमकरोद्भृशदुःखितः ॥ १२.११२.१३ ॥
Cuando la bestia percibió que la estaban devorando, muy afligida, hizo un esfuerzo por encogerse.
12.112.14
यावदूर्ध्वमधश्चैव ग्रीवां संक्षिपते पशुः ।
तावत्तेन सदारेण जम्बुकेन स भक्षितः ॥ १२.११२.१४ ॥
Mientras la bestia encogía el cuello arriba y abajo, el chacal, junto con su hembra, la devoró.
12.112.15
स हत्वा भक्षयित्वा च तमुष्ट्रं जम्बुकस्तदा ।
विगते वातवर्पे तु निश्चक्राम गुहोदरात् ॥ १२.११२.१५ ॥
Después de matar y devorar a aquel camello, el chacal salió de las entrañas de la cueva cuando la tormenta de viento y lluvia había pasado.
12.112.16
एवं दुर्बुद्धिना प्राप्तमुष्ट्रेण निधनं तदा ।
आलस्यस्य क्रमात्पश्य महान्तं दोषमागतम् ॥ १२.११२.१६ ॥
Así, el camello de mala mente encontró entonces su muerte. Mira la gran falta que nace del curso de la pereza.
12.112.17
त्वमप्येवंविधं हित्वा योगेन नियतेन्द्रियः ।
वर्तस्व बुद्धिमूलं तु विजयं मनुरब्रवीत् ॥ १२.११२.१७ ॥
Tú también, abandonando tal pereza, conduce tu vida con los sentidos dominados mediante el yoga; Manu declaró que la victoria tiene raíz en el intelecto.
12.112.18
बुद्धिश्रेष्ठानि कर्माणि बाहुमध्यानि भारत ।
तानि जङ्घाजघन्यानि भारप्रत्यवराणि च ॥ १२.११२.१८ ॥
Oh Bhārata, las acciones más excelentes por el intelecto son las de la zona de los brazos; las que están bajo los muslos son inferiores en carga.
12.112.19
राज्यं तिष्ठति दक्षस्य संगृहीतेन्द्रियस्य च ।
आर्तस्य बुद्धिमूलं हि विजयं मनुरब्रवीत्।
गुप्तं मन्त्रं श्रुतवतः सुसहायस्य चानघ ॥ १२.११२.१९ ॥
El reino del hombre capaz que ha dominado sus sentidos perdura. Manu dijo que para quien sufre, la victoria tiene su raíz en la inteligencia. Oh sin mancha, el consejo de quien ha estudiado y tiene buenos aliados permanece oculto.
12.112.20
असहायवतो ह्यर्था न तिष्ठन्ति कदाचन ।
परीक्षितसहायस्य तिष्ठन्तीह युधिष्ठिर।
सहाययुक्तेन मही कृत्स्ना शक्या प्रशासितुम् ॥ १२.११२.२० ॥
Los asuntos del que no tiene aliados nunca perduran. Aquí perduran los asuntos del que tiene aliados probados. Oh Yudhiṣṭhira, por quien tiene aliados es posible gobernar toda la tierra.
12.112.21
इदं हि सद्भिः कथितं विधिज्ञैः ।
पुरा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः।
मयाऽपि चोक्तं तव शास्त्रदृष्ट्या ।
त्वमप्रमत्तः प्रचरस्व राजन् ॥ १२.११२.२१ ॥
Esto lo dijeron antaño los buenos y los conocedores de las reglas, cuyo poder igualaba al de Indra. Yo también te lo he dicho a la luz de las escrituras. Tú, oh rey, debes conducirte con vigilancia.