มหาภารตะ · อัธยายะ 12.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.112.1
किं पार्थिवेन कर्तव्यं किंच कृत्वा सुखी भवेत् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वधर्मभृतां वर ॥ १२.११२.१ ॥
ราชาควรทำอะไร และเมื่อได้ทำสิ่งใดแล้วจึงจะเป็นสุข ขอท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรมทั้งปวง โปรดบอกข้าพเจ้าให้ตรงตามความจริงเถิด
12.112.2
हन्त तेऽहं प्रवक्ष्यामि शृणु कार्यैकनिश्चयम् ।
यथा राज्ञेह कर्तव्यं यच्च कृत्वा सुखी भवेत् ॥ १२.११२.२ ॥
ดีแล้ว เราจะบอกท่าน จงฟังเถิด ผู้มีความตั้งใจมั่นเดียวในการกระทำ ว่าราชาควรประพฤติตนอย่างไรในโลกนี้ และเมื่อได้ทำสิ่งใดแล้วจึงจะเป็นสุข
12.112.3
नचैवं वर्तितव्यं स्म यथेदमनुशुश्रुम् ।
उष्ट्रस्य तु महद्वृत्तं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.११२.३ ॥
ไม่ควรประพฤติตามที่เราได้ยินมาอย่างนี้ ยุธิษฐิระเอ๋ย จงเข้าใจการประพฤติอันยิ่งใหญ่ของอูฐเถิด
12.112.4
जातिस्मरो महानुष्ट्रः प्रजापतिकुलोद्भवः ।
तपः सुमहदातिष्ठदरण्ये संशितव्रतः ॥ १२.११२.४ ॥
อูฐตัวใหญ่ซึ่งระลึกชาติปางก่อนได้ และเกิดในวงศ์ของพระประชาบดี ได้บำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ในป่า มั่นคงในวัตรปฏิบัติของตน
12.112.5
तपसस्तस्य चान्तेऽथ प्रीतिमानभवद्विभुः ।
वरेण च्छन्दयामास ततश्चैनं पितामहः ॥ १२.११२.५ ॥
เมื่อการบำเพ็ญตบะของมันสิ้นสุดลง พระผู้ยิ่งใหญ่ปู่พระพรหมก็ทรงพอพระทัย และทรงประทานพรแก่มันเพื่อให้มันพอใจ
12.112.6
भगवंस्त्वत्प्रसादान्मे दीर्घा ग्रीवा भवेदियम् ।
योजनानां शतं साग्रमिच्छेयं चारितुं विभो ॥ १२.११२.६ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอคอของข้าพระองค์จงยาวขึ้นด้วยพระกรุณาของพระองค์เถิด ข้าแต่ผู้ทรงอานุภาพ ข้าพระองค์ปรารถนาจะเดินทางไปได้เกินหนึ่งร้อยโยชน์
12.112.7
एवमस्विति चोक्तः स वरदेन महात्मना ।
प्रतिलभ्य वरं श्रेष्ठं ययावुष्ट्रः स्वकं वनम् ॥ १२.११२.७ ॥
พระผู้ประทานพรผู้ยิ่งใหญ่ตรัสว่า "จงเป็นเช่นนั้นเถิด" เมื่อได้รับพรอันประเสริฐแล้ว อูฐก็กลับไปยังป่าของตน
12.112.8
स चकार तदाऽऽलस्यं वरदानात्सुदुर्मतिः ।
न चैच्छच्चिरतुं गन्तुं दुरात्मा कालमोहितः ॥ १२.११२.८ ॥
ด้วยพรนั้น มันจึงเกิดความเกียจคร้าน ผู้ที่โง่เขลาอย่างยิ่งนั้น ผู้ชั่วร้ายที่ถูกกาลเวลาหลอกลวง ไม่ปรารถนาจะเดินทางนานหรือจะเดินทางไปเลย
12.112.9
स कदाचित्प्रसार्यैव तां ग्रीवां शतयोजनाम् ।
चचार श्रान्तहृदयो वातश्चागात्ततो महान् ॥ १२.११२.९ ॥
วันหนึ่ง มันเดินไปโดยยืดคอออกไปหนึ่งร้อยโยชน์ ใจของมันอ่อนล้า แล้วลมใหญ่ก็พัดมา
12.112.10
स गुहायां शिरोग्रीवां निधाय पशुरात्मनः ।
आस्ते वर्षमथाभ्यागात्सुमहत्प्लावयज्जगत् ॥ १२.११२.१० ॥
สัตว์นั้นเอาหัวและคอสอดเข้าไปในถ้ำแล้วอยู่ที่นั่น จากนั้นฝนตกหนักมากก็มา เริ่มท่วมโลก
12.112.11
अथ शीतपरीताङ्गो जम्बुकः क्षुच्छ्रमान्वितः ।
सदारस्तां गुहामाशु प्रविवेश जलार्दितः ॥ १२.११२.११ ॥
แล้วสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่ง ร่างกายหนาวเหน็บ ถูกความหิวและความอ่อนล้าเบียดเบียน เปียกน้ำจนทุกข์ทรมาน ได้รีบเข้าไปในถ้ำนั้นพร้อมกับคู่ของมัน
12.112.12
स दृष्ट्वा मांसजीवी तु सुभृशं क्षुच्छ्रमान्वितः ।
अभक्षयत्ततो ग्रीवामुष्ट्रस्य भरतर्षभ ॥ १२.११२.१२ ॥
สุนัขจิ้งจอกผู้กินเนื้อนั้น ถูกความหิวและความอ่อนล้าเบียดเบียนอย่างยิ่ง เห็นคออูฐแล้วก็กัดกินมันเสีย ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ
12.112.13
यदा त्वबुध्यतात्मानं भक्ष्यमाणं स वै पशु ।
तदा संकोचने यत्नमकरोद्भृशदुःखितः ॥ १२.११२.१३ ॥
เมื่อสัตว์นั้นรู้ตัวว่ากำลังถูกกัดกินอยู่ มันก็ทุกข์ใจอย่างยิ่งและพยายามจะหดคอเข้ามา
12.112.14
यावदूर्ध्वमधश्चैव ग्रीवां संक्षिपते पशुः ।
तावत्तेन सदारेण जम्बुकेन स भक्षितः ॥ १२.११२.१४ ॥
ขณะที่สัตว์นั้นพยายามดึงคอขึ้นลงอยู่ สุนัขจิ้งจอกพร้อมคู่ของมันก็กัดกินมันไป
12.112.15
स हत्वा भक्षयित्वा च तमुष्ट्रं जम्बुकस्तदा ।
विगते वातवर्पे तु निश्चक्राम गुहोदरात् ॥ १२.११२.१५ ॥
เมื่อสุนัขจิ้งจอกฆ่าและกินอูฐนั้นแล้ว เมื่อพายุลมและฝนสงบลง มันก็เดินออกมาจากท้องถ้ำ
12.112.16
एवं दुर्बुद्धिना प्राप्तमुष्ट्रेण निधनं तदा ।
आलस्यस्य क्रमात्पश्य महान्तं दोषमागतम् ॥ १२.११२.१६ ॥
อูฐผู้โง่เขลาจึงพบความตายเช่นนี้ จงดูความผิดใหญ่ที่เกิดขึ้นจากการไหลไปตามความเกียจคร้านเถิด
12.112.17
त्वमप्येवंविधं हित्वा योगेन नियतेन्द्रियः ।
वर्तस्व बुद्धिमूलं तु विजयं मनुरब्रवीत् ॥ १२.११२.१७ ॥
ท่านก็เช่นกัน จงละความเกียจคร้านเช่นนั้นเสีย แล้วประพฤติตนด้วยการควบคุมอินทรีย์ผ่านโยคะ มนูได้กล่าวไว้ว่า ชัยชนะมีรากฐานอยู่ที่ปัญญา
12.112.18
बुद्धिश्रेष्ठानि कर्माणि बाहुमध्यानि भारत ।
तानि जङ्घाजघन्यानि भारप्रत्यवराणि च ॥ १२.११२.१८ ॥
ข้าแต่ภารตะ การกระทำที่ดีที่สุดด้วยปัญญาคือการกระทำที่ใช้กลางแขน ส่วนการกระทำที่อยู่ต่ำกว่าโคนขานั้นด้อยกว่า ทั้งในด้านปริมาณและน้ำหนัก
12.112.19
राज्यं तिष्ठति दक्षस्य संगृहीतेन्द्रियस्य च ।
आर्तस्य बुद्धिमूलं हि विजयं मनुरब्रवीत्।
गुप्तं मन्त्रं श्रुतवतः सुसहायस्य चानघ ॥ १२.११२.१९ ॥
อาณาจักรของผู้ที่มีความสามารถและข่มอินทรีย์ได้แล้วย่อมดำรงอยู่ มนูกล่าวว่า สำหรับผู้ที่อยู่ในความทุกข์ ชัยชนะมีรากฐานอยู่ที่สติปัญญา ข้าแต่ผู้ไร้บาป คำปรึกษาอันเป็นความลับของผู้ที่ได้ศึกษาคำสอนและมีพันธมิตรที่ดีย่อมคงอยู่
12.112.20
असहायवतो ह्यर्था न तिष्ठन्ति कदाचन ।
परीक्षितसहायस्य तिष्ठन्तीह युधिष्ठिर।
सहाययुक्तेन मही कृत्स्ना शक्या प्रशासितुम् ॥ १२.११२.२० ॥
กิจการของผู้ที่ไม่มีพันธมิตรย่อมไม่ดำรงอยู่เลยสักครั้ง แต่กิจการของผู้ที่มีพันธมิตรที่ผ่านการทดสอบแล้วย่อมดำรงอยู่ในโลกนี้ ข้าแต่ยุธิษฐิระ ผู้ที่มีพันธมิตรย่อมสามารถปกครองแผ่นดินทั้งหมดได้
12.112.21
इदं हि सद्भिः कथितं विधिज्ञैः ।
पुरा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः।
मयाऽपि चोक्तं तव शास्त्रदृष्ट्या ।
त्वमप्रमत्तः प्रचरस्व राजन् ॥ १२.११२.२१ ॥
สิ่งนี้ผู้ประเสริฐและผู้รู้ระเบียบวิธีได้กล่าวไว้แต่กาลก่อน ผู้มีอานุภาพเทียบเท่าพระอินทร์ ข้าพเจ้าเองก็ได้กล่าวแก่พระองค์ตามหลักคัมภีร์เช่นกัน ขอพระองค์โปรดดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาท ข้าแต่พระราชา