ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.112.1
किं पार्थिवेन कर्तव्यं किंच कृत्वा सुखी भवेत् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वधर्मभृतां वर ॥ १२.११२.१ ॥
ರಾಜನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗುವನು? ಸರ್ವಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.
12.112.2
हन्त तेऽहं प्रवक्ष्यामि शृणु कार्यैकनिश्चयम् ।
यथा राज्ञेह कर्तव्यं यच्च कृत्वा सुखी भवेत् ॥ १२.११२.२ ॥
ಸರಿ, ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಒಂದೇ ನಿಶ್ಚಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ನೀನು ಕೇಳು: ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗುವನು.
12.112.3
नचैवं वर्तितव्यं स्म यथेदमनुशुश्रुम् ।
उष्ट्रस्य तु महद्वृत्तं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.११२.३ ॥
ನಾವು ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಒಂಟೆಯ ಮಹತ್ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿ.
12.112.4
जातिस्मरो महानुष्ट्रः प्रजापतिकुलोद्भवः ।
तपः सुमहदातिष्ठदरण्ये संशितव्रतः ॥ १२.११२.४ ॥
ಪೂರ್ವಜನ್ಮ ಸ್ಮರಣೆಯಿದ್ದ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾನ್ ಒಂಟೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು; ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿತ್ತು.
12.112.5
तपसस्तस्य चान्तेऽथ प्रीतिमानभवद्विभुः ।
वरेण च्छन्दयामास ततश्चैनं पितामहः ॥ १२.११२.५ ॥
ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಆ ಸಮರ್ಥ ಪಿತಾಮಹನು ವರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.
12.112.6
भगवंस्त्वत्प्रसादान्मे दीर्घा ग्रीवा भवेदियम् ।
योजनानां शतं साग्रमिच्छेयं चारितुं विभो ॥ १२.११२.६ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಕುತ್ತಿಗೆ ಉದ್ದವಾಗಲಿ. ವಿಭುವೇ, ನೂರು ಯೋಜನಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಸಂಚರಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.112.7
एवमस्विति चोक्तः स वरदेन महात्मना ।
प्रतिलभ्य वरं श्रेष्ठं ययावुष्ट्रः स्वकं वनम् ॥ १२.११२.७ ॥
"ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವರದಾತನು ಹೇಳಲು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಒಂಟೆ ತನ್ನ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಯಿತು.
12.112.8
स चकार तदाऽऽलस्यं वरदानात्सुदुर्मतिः ।
न चैच्छच्चिरतुं गन्तुं दुरात्मा कालमोहितः ॥ १२.११२.८ ॥
ವರದಾನದಿಂದ ಆ ಅತಿದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ತಳೆದನು. ಆ ದುರಾತ್ಮನು ಕಾಲಮೋಹಿತನಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲೂ ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ, ಹೋಗಲೂ ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ.
12.112.9
स कदाचित्प्रसार्यैव तां ग्रीवां शतयोजनाम् ।
चचार श्रान्तहृदयो वातश्चागात्ततो महान् ॥ १२.११२.९ ॥
ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದದ ಆ ಕತ್ತನ್ನು ಚಾಚಿಕೊಂಡೇ ತಿರುಗಿದನು; ದಣಿದ ಹೃದಯದಿಂದ. ಆಗ ದೊಡ್ಡ ಗಾಳಿ ಬಂತು.
12.112.10
स गुहायां शिरोग्रीवां निधाय पशुरात्मनः ।
आस्ते वर्षमथाभ्यागात्सुमहत्प्लावयज्जगत् ॥ १२.११२.१० ॥
ಆ ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತನ್ನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ಆಗ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಳೆ ಬಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಳುಗಿಸತೊಡಗಿತು.
12.112.11
अथ शीतपरीताङ्गो जम्बुकः क्षुच्छ्रमान्वितः ।
सदारस्तां गुहामाशु प्रविवेश जलार्दितः ॥ १२.११२.११ ॥
ಆಗ ಚಳಿಯಿಂದ ದೇಹ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಣಿವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೀರಿನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಒಂದು ನರಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
12.112.12
स दृष्ट्वा मांसजीवी तु सुभृशं क्षुच्छ्रमान्वितः ।
अभक्षयत्ततो ग्रीवामुष्ट्रस्य भरतर्षभ ॥ १२.११२.१२ ॥
ಮಾಂಸದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಆತನು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಣಿವಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಬಳಲಿದವನಾಗಿ, ಒಂಟೆಯ ಕತ್ತನ್ನು ನೋಡಿ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಅದನ್ನು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು.
12.112.13
यदा त्वबुध्यतात्मानं भक्ष्यमाणं स वै पशु ।
तदा संकोचने यत्नमकरोद्भृशदुःखितः ॥ १२.११२.१३ ॥
ತಾನು ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಆ ಪ್ರಾಣಿ ಅರಿತಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.
12.112.14
यावदूर्ध्वमधश्चैव ग्रीवां संक्षिपते पशुः ।
तावत्तेन सदारेण जम्बुकेन स भक्षितः ॥ १२.११२.१४ ॥
ಆ ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗಿದ್ದ ನರಿ ಅದನ್ನು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟಿತು.
12.112.15
स हत्वा भक्षयित्वा च तमुष्ट्रं जम्बुकस्तदा ।
विगते वातवर्पे तु निश्चक्राम गुहोदरात् ॥ १२.११२.१५ ॥
ಆ ನರಿ ಆ ಒಂಟೆಯನ್ನು ಕೊಂದು ತಿಂದ ನಂತರ, ಗಾಳಿ ಮಳೆ ನಿಂತಾಗ ಗುಹೆಯ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು.
12.112.16
एवं दुर्बुद्धिना प्राप्तमुष्ट्रेण निधनं तदा ।
आलस्यस्य क्रमात्पश्य महान्तं दोषमागतम् ॥ १२.११२.१६ ॥
ಹೀಗೆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಆ ಒಂಟೆ ಅಂದು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಆಲಸ್ಯದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಬಂದ ಮಹಾ ದೋಷವನ್ನು ನೋಡು.
12.112.17
त्वमप्येवंविधं हित्वा योगेन नियतेन्द्रियः ।
वर्तस्व बुद्धिमूलं तु विजयं मनुरब्रवीत् ॥ १२.११२.१७ ॥
ನೀನೂ ಇಂತಹ ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯೋಗದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ನಡೆದುಕೊ. ಜಯವು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಮೂಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಮನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
12.112.18
बुद्धिश्रेष्ठानि कर्माणि बाहुमध्यानि भारत ।
तानि जङ्घाजघन्यानि भारप्रत्यवराणि च ॥ १२.११२.१८ ॥
ಓ ಭರತನೇ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕರ್ಮಗಳು ತೋಳುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿವೆ; ತೊಡೆಗಳ ಕೆಳಗಿರುವವು ಭಾರದಲ್ಲಿ ಕೀಳಾದವು.
12.112.19
राज्यं तिष्ठति दक्षस्य संगृहीतेन्द्रियस्य च ।
आर्तस्य बुद्धिमूलं हि विजयं मनुरब्रवीत्।
गुप्तं मन्त्रं श्रुतवतः सुसहायस्य चानघ ॥ १२.११२.१९ ॥
ಸಮರ್ಥನೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನೂ ಆದವನ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೀಡಿತನಿಗೆ ವಿಜಯದ ಮೂಲ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಎಂದು ಮನು ಹೇಳಿದನು. ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತವನಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಸಹಾಯಕರಿರುವವನಿಗೂ ಮಂತ್ರ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
12.112.20
असहायवतो ह्यर्था न तिष्ठन्ति कदाचन ।
परीक्षितसहायस्य तिष्ठन्तीह युधिष्ठिर।
सहाययुक्तेन मही कृत्स्ना शक्या प्रशासितुम् ॥ १२.११२.२० ॥
ಸಹಾಯಕರಿಲ್ಲದವನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷಿತ ಸಹಾಯಕರಿರುವವನ ಕಾರ್ಯಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಸಹಾಯಕರಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
12.112.21
इदं हि सद्भिः कथितं विधिज्ञैः ।
पुरा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः।
मयाऽपि चोक्तं तव शास्त्रदृष्ट्या ।
त्वमप्रमत्तः प्रचरस्व राजन् ॥ १२.११२.२१ ॥
ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜನರೂ ವಿಧಿ ತಿಳಿದವರೂ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದರು; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಭಾವದವರೂ ಹೇಳಿದ್ದರು. ನಾನೂ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಡೆದುಕೋ.