ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.113.1
राजा राज्यमनुप्राप्य दुर्बलो भरतर्षभ ।
अमित्रस्यातिवृद्धस्य कथं तिष्ठेदसाधनः ॥ १२.११३.१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ರಾಜನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದೂ ದುರ್ಬಲನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಸಾಧನಗಳಿಲ್ಲದವನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ?
12.113.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सरितां चैव संवादं सागरस्य च भारत ॥ १२.११३.२ ॥
ಭಾರತನೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದ ಅದು.
12.113.3
सुरारिनिलयः शश्वत्सागरः सरितां पतिः ।
पप्रच्छ सरितः सर्वाः संशयं जातमात्मनः ॥ १२.११३.३ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ನೆಲೆಯಾದ, ನದಿಗಳ ಸದಾ ಒಡೆಯನಾದ ಸಾಗರನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸಂಶಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
12.113.4
समूलशाखान्पश्यामि निहतान्क्वापि नो द्रुमान् ।
युष्माभिरिह पूर्णाभिरन्यांस्तत्र न वेतसान् ॥ १२.११३.४ ॥
ಬೇರು ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದ ಮರಗಳನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ನೀವು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಬೆತ್ತಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
12.113.5
अ-पकायश्चाल्पसारो वेतसः कूलजश्च यः ।
अज्ञया वा नानीतः किं च वा तेन वः कृतम् ॥ १२.११३.५ ॥
ಸಾರ ಕಡಿಮೆಯಾದ, ದಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಬೆತ್ತ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ತರದೆಯೋ... ಅದು ನಿಮಗೆ ಏನು ಮಾಡಿತು?
12.113.6
तदहं श्रोतुमिच्छामि सर्वासामेव वो मतम् ।
यथा चेमानि कूलानि हित्वा नायाति वेतसः ॥ १२.११३.६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ದಡಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಬೆತ್ತ ಏಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ?
12.113.7
तत्र प्राह नदी गङ्गा वाक्यमुत्तरमर्थवत् ।
हेतुमद्ग्राहकं चैव सागरं सरितां पतिम् ॥ १२.११३.७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಸಾಗರನಿಗೆ ಗಂಗಾ ನದಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ, ತರ್ಕಯುಕ್ತವಾದ, ಮನವೊಲಿಸುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ನುಡಿದಳು.
12.113.8
गङ्गोवाच ।
तिष्ठन्त्येते यथास्थानं नगा ह्येकनिकेतनाः।
ततस्त्यजन्ति तत्स्थानं प्रातिलोम्यान्न वेतसः ॥ १२.११३.८ ॥
ಈ ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದೇ ನೆಲೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಬಿದಿರು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.113.9
वेतसो वेगमायान्तं दृष्ट्वा नमति नापरे ।
स च वेगे ह्यतिक्रान्ते स्थानमापद्यते पुनः ॥ १२.११३.९ ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಬರುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಕಂಡು ಬಿದಿರು ಬಾಗುತ್ತದೆ; ಇತರ ಮರಗಳು ಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ವೇಗ ಕಳೆದ ನಂತರ ಅದು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
12.113.10
कालज्ञः समयज्ञश्च सदावश्यश्च नो द्रुमः ।
अनुलोमवृत्तितस्तब्धस्तेन त्वां नैति वेतसः ॥ १२.११३.१० ॥
ಆ ಮರ ಕಾಲವನ್ನೂ ಸಮಯವನ್ನೂ ಬಲ್ಲದು; ಸದಾ ನಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅನುಕೂಲವಾದ ನಡೆಯಿಂದ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿದಿರು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
12.113.11
मारुतोदकवेगेन ये नमन्त्युन्नमन्ति च ।
ओषध्यः पादपा गुल्मा न ते यान्ति पराभवम् ॥ १२.११३.११ ॥
ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಬಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಓಷಧಿಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ಸೋಲನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
12.113.12
यो हि शत्रोर्विवृद्धस्य प्रभोर्बन्धविनाशने ।
पूर्वं न सहते वेगं क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ १२.११३.१२ ॥
ಬೆಳೆದ ಶತ್ರು ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥ ಒಡೆಯನ ಬಂಧನ-ನಾಶದ ವೇಗವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸಹಿಸದವನು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.113.13
सारासारं बलं वीर्यमात्मनो द्विषतश्च यः ।
जानन्विचरति प्राज्ञो न स याति पराभवम् ॥ १२.११३.१३ ॥
ತನ್ನ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವಿನ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದ ಸಾರಾಸಾರವನ್ನು ಅರಿತು ನಡೆಯುವ ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಪರಾಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.113.14
एवमेव यदा विद्वान्मन्यते विपुलं बलम् ।
संश्रयेद्वैतसीं वृत्तिमेतत्प्रज्ञानलक्षणम् ॥ १२.११३.१४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ವಿದ್ವಾಂಸನು ತನಗೆ ಅಪಾರ ಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗಲೂ ಬಿದಿರಿನಂತೆ ವಿನಯದ ನಡೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು; ಇದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಲಕ್ಷಣ.