مهابهاراتا · أدهيايا 12.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.114.1
विद्वान्मूढप्रगल्भेन मृदुस्तीक्ष्णेन भारत ।
आक्रुश्यमानः सदसि कथं कुर्यादरिंदम् ॥ १२.११४.१ ॥
يا سليل بهارata، كيف ينبغي للعالم أن يتصرف حين يُشتم في المجلس من رجل أحمق جريء، لين أو قاسٍ، يا قاهر الأعداء؟
12.114.2
श्रूयतां पृथिवीपाल यथैऽषोर्थोऽवगम्यते ।
सदा सचेताः सहते नरस्येहाल्पचेतसः ॥ १२.११४.२ ॥
اسمع يا حامي الأرض كيف يُفهم هذا الأمر: الحكيم المتيقظ دائمًا يتحمل هنا الإنسان قليل العقل.
12.114.3
आक्रुश्य दूष्यमाणश्च सुकृतं तस्य विन्दति ।
दुष्कृतं चात्मनो मर्षी तस्मिन्नेव प्रमार्जति ॥ १२.११४.३ ॥
وإن شُتم وعيب، فإنه ينال حسنة ذلك الرجل، والصبور يمحو سيئته الخاصة فيه هو نفسه.
12.114.4
गर्हितं तमुपेक्षेत वाश्यमानमिवातुरम् ।
लोके विद्वेषमापन्नो निष्फलं प्रतिपद्यते ॥ १२.११४.४ ॥
ينبغي له أن يتجاهل المفتري كما يُتجاهل كلام المريض؛ ومن يقع في البغضاء في العالم ينال نتيجة عقيمة.
12.114.5
इति संश्लाघते नित्यं तेन पापेन कर्मणा ।
इदमुक्तो मया कश्चित्सर्वतो जनसंसदि।
स तत्र व्रीडितः शुष्को मृतकल्पोऽवतिष्ठते ॥ १२.११४.५ ॥
هكذا يفتخر دائمًا بذلك الفعل الشرير؛ وحين قلتُ هذا لأحدهم أمام جمع الناس من كل جانب، وقف هناك خجلًا، ذابلًا، كأنه ميت تقريبًا.
12.114.6
श्लाघन्नश्लाघनीयेन कर्मणा निरपत्रपः ।
उपेक्षितव्यो दान्तेन तादृशः पुरुषाधमः ॥ १२.११४.६ ॥
يجب على الضابط لنفسه أن يتجاهل الرجل الوقح الذي يفتخر بعمل لا يستحق الثناء، وهو أدنى الرجال.
12.114.7
यद्यद्ब्रूयादल्पमतिस्तत्तदस्य सहेत्तदा ॥ १२.११४.७ ॥
ما يقوله ضعيف الفهم، فعلى المرء حينئذ أن يحتمله.
12.114.8
प्रकृत्या हि प्रशंसन्वा निन्दन्वा किं करिष्यति ।
वने काक इवाबुद्धिर्वाश्यमानो निरर्थकम् ॥ १२.११४.८ ॥
سواء مدح بطبعه أو ذم، فماذا يفعل؟ كالغراب في الغابة، ينعق الجاهل عبثاً.
12.114.9
यदि वाग्भिः प्रयोगः स्यात्प्रयोज्यः पापकर्मणा ।
वागेवार्थो भवेत्तस्य न ह्येवार्थो जिघांसतः ॥ १२.११४.९ ॥
إن استعمل الفاعل للشر الكلام، فلا يكون غرضه إلا الكلام؛ فإن غرض من يريد الأذى ليس هذا حقاً.
12.114.10
निषेकं वै परस्यासावाचष्टे वृत्तचेष्टया ।
मयूर इव कौपीनं नृत्यं संदर्शयन्निव ॥ १२.११४.१० ॥
يعلن عيب غيره بسلوكه، كطاووس يرقص مبيّناً مئزره.
12.114.11
यस्यावाच्यं न लोकेऽस्मिन्नाकार्यं चापि किंचन ।
वाचं तेन न संदध्याच्छुचिः संश्लिष्टकर्मणा ॥ १२.११४.११ ॥
من لا شيء في هذا العالم عنده مما لا يُقال أو لا يُفعل، وكان سلوكه متشابكاً، فلا يصل الطاهر كلامه بكلامه.
12.114.12
प्रत्यक्षं गुणवादी यः परोक्षं तु विनिन्दकः ।
स मानवः श्ववल्लोके नष्टलोकपरायणः ॥ १२.११४.१२ ॥
ذلك الإنسان الذي يمدح في الوجه ويذم في الغيب، هو في العالم كالكلب، وغايته العوالم الهالكة.
12.114.13
तादृग्दिनशतं चापि यद्ददाति जुहोति च ।
परोक्षेणापवादेन तं नाशयति तत्क्षणात् ॥ १२.११४.१३ ॥
حتى لو وهب الإنسان وقدّم القرابين مائة يوم من هذا القبيل، فإن من يفتري غيابيا يهلكها كلها في تلك اللحظة.
12.114.14
तस्मात्प्राज्ञो नरः सद्यस्तादृशं पापचेतसम् ।
वर्जयेन्मतिमान्वर्ज्यं सारमेयामिषं यथा ॥ १२.११४.१४ ॥
لذلك ينبغي للعاقل أن يجتنب فورا من كان بهذا القلب الشرير، كما يُجتنب لحم الكلب.
12.114.15
परिवादं ब्रुवाणो हि दुरात्मा वै महाजने ।
प्रकाशयति दोषान्स्वान्सर्पः फणमिवोन्नतम् ॥ १२.११४.१५ ॥
حين يتكلم الشرير بالافتراء بين الكبار، فإنه يكشف عيوبه هو، كما تُظهر الحية قلنسوتها المرفوعة.
12.114.16
तं स्वकर्मणि कुर्वाणं प्रतिकर्तुं य इच्छति ।
भस्मकूट इवाबुद्धिः खरो रजसि मज्जति ॥ १२.११४.१६ ॥
من يريد الانتقام ممن يقوم بواجبه، فهو كالحمار الأحمق الذي يغوص في التراب إذ يسقط في كومة رماد.
12.114.17
मनुष्यसालावृकमप्रशान्तं ।
जनापवादे सततं निविष्टम्।
मातङ्गमुन्मत्तमिवोन्नदन्तं ।
त्यजेत तं श्वानमिवातिरौद्रम् ॥ १२.११४.१७ ॥
من كان كالذئب بين الناس، مضطربا، منهمكا دائما في الطعن في الناس، يزمجر كالفيل الهائج، ينبغي أن يُترك كما يُترك الكلب الشديد الضراوة.
12.114.18
अनार्यजुष्टे पथि वर्तमानं ।
दमादपेतं विनयाच्च पापम्।
अरिव्रतं नित्यमभूतिकामं ।
धिगस्तु तं पापमतिं मनुष्यम् ॥ १२.११४.१८ ॥
العار على ذلك الإنسان الشرير القلب، الذي يسير على الطريق الذي يسلكه الأدنياء، ويفتقر إلى ضبط النفس والأدب، وهو آثم، عدو للنذور، يتمنى دائما هلاك نفسه.
12.114.19
प्रत्युच्यमानस्त्वथ भूय एव ।
निशाम्य माभूस्त्वमथार्तरूपः।
उच्चस्य नीचेन हि संप्रयोगं ।
विगर्हयन्ति स्थिरबुद्धयो ये ॥ १२.११४.१९ ॥
وإن أجابك أحد مرة أخرى، فلا تصر بعد سماعه كمن أصابه الألم. أما ذوو العقول الراسخة فيذمّون اختلاط الرفيع بالوضيع.
12.114.20
क्रुद्धो दशेद्वाऽपि च ताडयेद्वा ।
स पांसुभिर्वा विकिरेत्तुषैर्वा।
विवृत्य दन्तांश्च विभीषयेद्वा ।
सिद्धं हि मूढे कुपिते नृशंसे ॥ १२.११४.२० ॥
وقد يعضّ الغاضب أو يضرب، أو يغطيه بالغبار أو ينثر عليه القشور، أو يكشف أسنانه ويخيفه. وهذا أمر محقق للأحمق المغتاظ القاسي.
12.114.21
विगर्हणां नाऽपि दुरात्मना कृतां ।
सहेत यः संसदि दुर्जनानाम्।
पठेदिदं चापि निदर्शनं सदा ।
न वाङ्भयं स लभति किंचिदप्रियम् ॥ १२.११४.२१ ॥
من يحتمل في المجلس بين الأشرار حتى اللوم الذي يوجهه الخبيث، ويتلو هذا المثل دائماً، لا ينال شيئاً غير مستحب مولود من الكلام.