ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.114.1
विद्वान्मूढप्रगल्भेन मृदुस्तीक्ष्णेन भारत ।
आक्रुश्यमानः सदसि कथं कुर्यादरिंदम् ॥ १२.११४.१ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಮೂಢನೂ ಧೈರ್ಯವಂತನೂ ಆದ, ಮೃದುವೂ ಕಠೋರವೂ ಆದ ಒಬ್ಬನಿಂದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಶತ್ರುದಮನನೇ?
12.114.2
श्रूयतां पृथिवीपाल यथैऽषोर्थोऽवगम्यते ।
सदा सचेताः सहते नरस्येहाल्पचेतसः ॥ १२.११४.२ ॥
ಪೃಥ್ವೀಪಾಲನೇ, ಈ ಅರ್ಥವು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.114.3
आक्रुश्य दूष्यमाणश्च सुकृतं तस्य विन्दति ।
दुष्कृतं चात्मनो मर्षी तस्मिन्नेव प्रमार्जति ॥ १२.११४.३ ॥
ನಿಂದಿಸಿ ದೋಷಾರೋಪ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೂ ಅವನು ಅವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸಹನಶೀಲನು ತನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
12.114.4
गर्हितं तमुपेक्षेत वाश्यमानमिवातुरम् ।
लोके विद्वेषमापन्नो निष्फलं प्रतिपद्यते ॥ १२.११४.४ ॥
ನಿಂದಿಸುವವನನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ರೋಗಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವವನು ನಿಷ್ಫಲವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.114.5
इति संश्लाघते नित्यं तेन पापेन कर्मणा ।
इदमुक्तो मया कश्चित्सर्वतो जनसंसदि।
स तत्र व्रीडितः शुष्को मृतकल्पोऽवतिष्ठते ॥ १२.११४.५ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಆ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಸದಾ ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಾರಿಗೋ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನಾಚಿ, ಒಣಗಿ, ಸತ್ತಂತೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
12.114.6
श्लाघन्नश्लाघनीयेन कर्मणा निरपत्रपः ।
उपेक्षितव्यो दान्तेन तादृशः पुरुषाधमः ॥ १२.११४.६ ॥
ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಕರ್ಮದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಚಿಕೆಗೆಟ್ಟವನು, ಅಂತಹ ಅಧಮ ಪುರುಷನು, ದಾಂತನಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
12.114.7
यद्यद्ब्रूयादल्पमतिस्तत्तदस्य सहेत्तदा ॥ १२.११४.७ ॥
ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವನು ಏನೇನು ಹೇಳಿದರೂ ಆಗ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು.
12.114.8
प्रकृत्या हि प्रशंसन्वा निन्दन्वा किं करिष्यति ।
वने काक इवाबुद्धिर्वाश्यमानो निरर्थकम् ॥ १२.११४.८ ॥
ಸ್ವಭಾವತಃ ಹೊಗಳಲಿ ಅಥವಾ ತೆಗಳಲಿ, ಅವನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲ? ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗೆಯಂತೆ, ಬುದ್ಧಿಹೀನನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ.
12.114.9
यदि वाग्भिः प्रयोगः स्यात्प्रयोज्यः पापकर्मणा ।
वागेवार्थो भवेत्तस्य न ह्येवार्थो जिघांसतः ॥ १२.११४.९ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೆ, ಅವನ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಮಾತೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಹಾನಿ ಮಾಡಬಯಸುವವನ ಉದ್ದೇಶ ನಿಜವಾಗಿ ಅದಲ್ಲ.
12.114.10
निषेकं वै परस्यासावाचष्टे वृत्तचेष्टया ।
मयूर इव कौपीनं नृत्यं संदर्शयन्निव ॥ १२.११४.१० ॥
ಅವನು ತನ್ನ ನಡತೆಯಿಂದ ಇತರರ ದೋಷವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ನವಿಲು ಕೌಪೀನ ತೋರಿಸಿ ಕುಣಿಯುವಂತೆ.
12.114.11
यस्यावाच्यं न लोकेऽस्मिन्नाकार्यं चापि किंचन ।
वाचं तेन न संदध्याच्छुचिः संश्लिष्टकर्मणा ॥ १२.११४.११ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗದ್ದೂ ಮಾಡಲಾಗದ್ದೂ ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನೊಂದಿಗೆ, ಶುದ್ಧನಾದವನು ಮಾತಿನ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬಾರದು.
12.114.12
प्रत्यक्षं गुणवादी यः परोक्षं तु विनिन्दकः ।
स मानवः श्ववल्लोके नष्टलोकपरायणः ॥ १२.११४.१२ ॥
ಮುಂದೆ ಹೊಗಳಿ ಹಿಂದೆ ನಿಂದಿಸುವವನು ಆ ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯಂತೆ; ನಾಶವಾದ ಲೋಕಗಳೇ ಅವನ ಗುರಿ.
12.114.13
तादृग्दिनशतं चापि यद्ददाति जुहोति च ।
परोक्षेणापवादेन तं नाशयति तत्क्षणात् ॥ १२.११४.१३ ॥
ಅಂತಹ ನೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೂ, ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅಪವಾದ ಹೇಳುವವನು ಅದನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.114.14
तस्मात्प्राज्ञो नरः सद्यस्तादृशं पापचेतसम् ।
वर्जयेन्मतिमान्वर्ज्यं सारमेयामिषं यथा ॥ १२.११४.१४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನು ಅಂತಹ ಪಾಪಚಿತ್ತನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ನಾಯಿಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ.
12.114.15
परिवादं ब्रुवाणो हि दुरात्मा वै महाजने ।
प्रकाशयति दोषान्स्वान्सर्पः फणमिवोन्नतम् ॥ १२.११४.१५ ॥
ದುರಾತ್ಮನು ಮಹಾಜನರ ನಡುವೆ ಅಪವಾದ ಹೇಳುವಾಗ, ಹಾವು ಎತ್ತಿದ ಹೆಡೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ತನ್ನದೇ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.114.16
तं स्वकर्मणि कुर्वाणं प्रतिकर्तुं य इच्छति ।
भस्मकूट इवाबुद्धिः खरो रजसि मज्जति ॥ १२.११४.१६ ॥
ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವವನು, ಬೂದಿ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಮೂರ್ಖ ಕತ್ತೆಯಂತೆ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.
12.114.17
मनुष्यसालावृकमप्रशान्तं ।
जनापवादे सततं निविष्टम्।
मातङ्गमुन्मत्तमिवोन्नदन्तं ।
त्यजेत तं श्वानमिवातिरौद्रम् ॥ १२.११४.१७ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ತೋಳದಂತಿರುವವನು, ಅಶಾಂತನು, ಜನರ ನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿರುವವನು, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವವನು — ಅತಿ ಭಯಂಕರ ನಾಯಿಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.114.18
अनार्यजुष्टे पथि वर्तमानं ।
दमादपेतं विनयाच्च पापम्।
अरिव्रतं नित्यमभूतिकामं ।
धिगस्तु तं पापमतिं मनुष्यम् ॥ १२.११४.१८ ॥
ಅನಾರ್ಯರು ಸೇವಿಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು, ದಮ ಮತ್ತು ವಿನಯವಿಲ್ಲದವನು, ಪಾಪಿ, ವ್ರತಗಳ ವೈರಿ, ಸದಾ ತನ್ನ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುವವನು — ಆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ.
12.114.19
प्रत्युच्यमानस्त्वथ भूय एव ।
निशाम्य माभूस्त्वमथार्तरूपः।
उच्चस्य नीचेन हि संप्रयोगं ।
विगर्हयन्ति स्थिरबुद्धयो ये ॥ १२.११४.१९ ॥
ಯಾರಾದರೂ ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ಪೀಡಿತನಂತೆ ಆಗಬೇಡ. ಉನ್ನತರಿಗೂ ಕೀಳರಿಗೂ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.114.20
क्रुद्धो दशेद्वाऽपि च ताडयेद्वा ।
स पांसुभिर्वा विकिरेत्तुषैर्वा।
विवृत्य दन्तांश्च विभीषयेद्वा ।
सिद्धं हि मूढे कुपिते नृशंसे ॥ १२.११४.२० ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಕಚ್ಚಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೊಡೆಯಬಹುದು. ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಚೆಲ್ಲಬಹುದು. ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸಿ ಹೆದರಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಮೂರ್ಖ, ಕೋಪಿಷ್ಠ, ಕ್ರೂರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಖಚಿತ.
12.114.21
विगर्हणां नाऽपि दुरात्मना कृतां ।
सहेत यः संसदि दुर्जनानाम्।
पठेदिदं चापि निदर्शनं सदा ।
न वाङ्भयं स लभति किंचिदप्रियम् ॥ १२.११४.२१ ॥
ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಮಾಡಿದ ನಿಂದನೆಯನ್ನೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಜನರ ನಡುವೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಈ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಸದಾ ಓದುವವನು, ಮಾತಿನಿಂದ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಅಪ್ರಿಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.