മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.114.1
विद्वान्मूढप्रगल्भेन मृदुस्तीक्ष्णेन भारत ।
आक्रुश्यमानः सदसि कथं कुर्यादरिंदम् ॥ १२.११४.१ ॥
ഭരതവംശജാ, ജ്ഞാനി മൂഢനും ധൈര്യശാലിയുമായ, മൃദുവും കഠോരവുമായ ഒരാളാൽ സദസ്സിൽ ആക്ഷേപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ എങ്ങനെ പെരുമാറണം, ശത്രുദമനാ?
12.114.2
श्रूयतां पृथिवीपाल यथैऽषोर्थोऽवगम्यते ।
सदा सचेताः सहते नरस्येहाल्पचेतसः ॥ १२.११४.२ ॥
ഭൂമിപാലകാ, ഈ അർത്ഥം എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് കേൾക്കുക. എപ്പോഴും ജാഗ്രതയുള്ള ജ്ഞാനി ഇവിടെ അൽപബുദ്ധിയായ മനുഷ്യനെ സഹിക്കുന്നു.
12.114.3
आक्रुश्य दूष्यमाणश्च सुकृतं तस्य विन्दति ।
दुष्कृतं चात्मनो मर्षी तस्मिन्नेव प्रमार्जति ॥ १२.११४.३ ॥
ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുമ്പോഴും അവൻ അവന്റെ പുണ്യം നേടുന്നു; ക്ഷമാശീലൻ തന്റെ പാപം അവനിൽത്തന്നെ തുടച്ചുകളയുന്നു.
12.114.4
गर्हितं तमुपेक्षेत वाश्यमानमिवातुरम् ।
लोके विद्वेषमापन्नो निष्फलं प्रतिपद्यते ॥ १२.११४.४ ॥
നിന്ദിക്കുന്നവനെ അവൻ അവഗണിക്കണം, രോഗിയുടെ വാക്കുകൾ അവഗണിക്കുന്നതുപോലെ; ലോകത്ത് വിദ്വേഷത്തിൽ വീഴുന്നവൻ ഫലശൂന്യമായതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.114.5
इति संश्लाघते नित्यं तेन पापेन कर्मणा ।
इदमुक्तो मया कश्चित्सर्वतो जनसंसदि।
स तत्र व्रीडितः शुष्को मृतकल्पोऽवतिष्ठते ॥ १२.११४.५ ॥
ഇങ്ങനെ അവൻ ആ പാപകർമ്മത്താൽ എപ്പോഴും സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നു. ജനസദസ്സിൽ ഞാൻ എല്ലാ വശത്തും ആരോടോ ഇത് പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ അവിടെ ലജ്ജിച്ച്, ഉണങ്ങി, മരിച്ചതുപോലെ നിൽക്കുന്നു.
12.114.6
श्लाघन्नश्लाघनीयेन कर्मणा निरपत्रपः ।
उपेक्षितव्यो दान्तेन तादृशः पुरुषाधमः ॥ १२.११४.६ ॥
പ്രശംസയ്ക്ക് അർഹമല്ലാത്ത കർമ്മത്താൽ സ്വയം പുകഴ്ത്തുന്ന ലജ്ജയില്ലാത്തവൻ, അത്തരം അധമപുരുഷനെ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ അവഗണിക്കണം.
12.114.7
यद्यद्ब्रूयादल्पमतिस्तत्तदस्य सहेत्तदा ॥ १२.११४.७ ॥
അല്പബുദ്ധിയായവൻ എന്തെല്ലാം പറഞ്ഞാലും അപ്പോൾ അതെല്ലാം സഹിക്കണം.
12.114.8
प्रकृत्या हि प्रशंसन्वा निन्दन्वा किं करिष्यति ।
वने काक इवाबुद्धिर्वाश्यमानो निरर्थकम् ॥ १२.११४.८ ॥
സ്വഭാവത്താൽ പുകഴ്ത്തിയാലും ഇകഴ്ത്തിയാലും അവൻ എന്തു ചെയ്യും? കാട്ടിലെ കാക്കയെപ്പോലെ, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവൻ വെറുതെ കരയുന്നു.
12.114.9
यदि वाग्भिः प्रयोगः स्यात्प्रयोज्यः पापकर्मणा ।
वागेवार्थो भवेत्तस्य न ह्येवार्थो जिघांसतः ॥ १२.११४.९ ॥
പാപകർമ്മി വാക്കുകൊണ്ട് പ്രയോഗിച്ചാൽ, അവന്റെ ലക്ഷ്യം വാക്കു മാത്രമായിരിക്കും; ഹിംസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ ലക്ഷ്യം അതല്ല.
12.114.10
निषेकं वै परस्यासावाचष्टे वृत्तचेष्टया ।
मयूर इव कौपीनं नृत्यं संदर्शयन्निव ॥ १२.११४.१० ॥
അവൻ തന്റെ നടപ്പുകൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ കുറ്റം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; മയിൽ കൗപീനം കാണിച്ചു നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
12.114.11
यस्यावाच्यं न लोकेऽस्मिन्नाकार्यं चापि किंचन ।
वाचं तेन न संदध्याच्छुचिः संश्लिष्टकर्मणा ॥ १२.११४.११ ॥
ഈ ലോകത്ത് പറയാൻ പാടില്ലാത്തതോ ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തതോ ഒന്നുമില്ലാത്തവനോട്, ശുദ്ധൻ വാക്കുബന്ധം പുലർത്തരുത്.
12.114.12
प्रत्यक्षं गुणवादी यः परोक्षं तु विनिन्दकः ।
स मानवः श्ववल्लोके नष्टलोकपरायणः ॥ १२.११४.१२ ॥
മുന്നിൽ പുകഴ്ത്തി പിന്നിൽ ഇകഴ്ത്തുന്നവനായ ആ മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ നായയെപ്പോലെയാണ്; നശിച്ച ലോകങ്ങളാണ് അവന്റെ ലക്ഷ്യം.
12.114.13
तादृग्दिनशतं चापि यद्ददाति जुहोति च ।
परोक्षेणापवादेन तं नाशयति तत्क्षणात् ॥ १२.११४.१३ ॥
അത്തരം നൂറു ദിവസം ദാനം ചെയ്താലും യജ്ഞം ചെയ്താലും, മറവിൽ അപവാദം പറയുന്നവൻ അതിനെ ആ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
12.114.14
तस्मात्प्राज्ञो नरः सद्यस्तादृशं पापचेतसम् ।
वर्जयेन्मतिमान्वर्ज्यं सारमेयामिषं यथा ॥ १२.११४.१४ ॥
അതുകൊണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ അത്തരം പാപചിത്തനെ ഉടൻ ഒഴിവാക്കണം, നായിറച്ചി ഒഴിവാക്കുന്നതുപോലെ.
12.114.15
परिवादं ब्रुवाणो हि दुरात्मा वै महाजने ।
प्रकाशयति दोषान्स्वान्सर्पः फणमिवोन्नतम् ॥ १२.११४.१५ ॥
ദുരാത്മാവ് മഹാജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അപവാദം പറയുമ്പോൾ, പാമ്പ് ഉയർത്തിയ പത്തി കാട്ടുന്നതുപോലെ സ്വന്തം ദോഷങ്ങൾ തന്നെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
12.114.16
तं स्वकर्मणि कुर्वाणं प्रतिकर्तुं य इच्छति ।
भस्मकूट इवाबुद्धिः खरो रजसि मज्जति ॥ १२.११४.१६ ॥
സ്വകർമ്മം ചെയ്യുന്ന അവനോട് പകരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ചാരക്കൂമ്പാരത്തിൽ വീഴുന്ന ബുദ്ധിയില്ലാത്ത കഴുതയെപ്പോലെ പൊടിയിൽ മുങ്ങുന്നു.
12.114.17
मनुष्यसालावृकमप्रशान्तं ।
जनापवादे सततं निविष्टम्।
मातङ्गमुन्मत्तमिवोन्नदन्तं ।
त्यजेत तं श्वानमिवातिरौद्रम् ॥ १२.११४.१७ ॥
മനുഷ്യരിൽ ചെന്നായ, അശാന്തൻ, ജനങ്ങളുടെ അപവാദത്തിൽ എപ്പോഴും മുഴുകിയവൻ, മദം പിടിച്ച ആനപോലെ ഗർജിക്കുന്നവൻ — അത്യുഗ്രനായ നായയെ എന്നപോലെ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കണം.
12.114.18
अनार्यजुष्टे पथि वर्तमानं ।
दमादपेतं विनयाच्च पापम्।
अरिव्रतं नित्यमभूतिकामं ।
धिगस्तु तं पापमतिं मनुष्यम् ॥ १२.११४.१८ ॥
അനാര്യർ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയിൽ നടക്കുന്നവൻ, ദമവും വിനയവും ഇല്ലാത്തവൻ, പാപി, വ്രതങ്ങളുടെ ശത്രു, എപ്പോഴും സ്വന്തം നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ — ആ പാപബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യന് ധിക്കാരം.
12.114.19
प्रत्युच्यमानस्त्वथ भूय एव ।
निशाम्य माभूस्त्वमथार्तरूपः।
उच्चस्य नीचेन हि संप्रयोगं ।
विगर्हयन्ति स्थिरबुद्धयो ये ॥ १२.११४.१९ ॥
ആരെങ്കിലും നിനക്ക് വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞാലും, അത് കേട്ട് നീ പീഡിതനെപ്പോലെ ആകരുത്. ഉന്നതനും അധമനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സ്ഥിരബുദ്ധികൾ നിന്ദിക്കുന്നു.
12.114.20
क्रुद्धो दशेद्वाऽपि च ताडयेद्वा ।
स पांसुभिर्वा विकिरेत्तुषैर्वा।
विवृत्य दन्तांश्च विभीषयेद्वा ।
सिद्धं हि मूढे कुपिते नृशंसे ॥ १२.११४.२० ॥
കോപിച്ച് അവൻ കടിക്കുകയോ അടിക്കുകയോ ചെയ്തേക്കാം. പൊടികൊണ്ട് മൂടുകയോ ഉമികൊണ്ട് വിതറുകയോ ചെയ്തേക്കാം. പല്ലുകൾ കാട്ടി ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. മൂഢനും കോപിച്ചവനും ക്രൂരനുമായവനോട് ഇത് തീർച്ചയാണ്.
12.114.21
विगर्हणां नाऽपि दुरात्मना कृतां ।
सहेत यः संसदि दुर्जनानाम्।
पठेदिदं चापि निदर्शनं सदा ।
न वाङ्भयं स लभति किंचिदप्रियम् ॥ १२.११४.२१ ॥
ദുരാത്മാവ് പറഞ്ഞ നിന്ദയെപ്പോലും സഭയിൽ ദുർജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സഹിക്കുന്നവൻ, ഈ ഉദാഹരണം എപ്പോഴും പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, വാക്കിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരപ്രിയവും ഒരിക്കലും നേടുന്നില്ല.