Mahābhārata · Adhyāya 12.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.114.1
विद्वान्मूढप्रगल्भेन मृदुस्तीक्ष्णेन भारत ।
आक्रुश्यमानः सदसि कथं कुर्यादरिंदम् ॥ १२.११४.१ ॥
Oh Bhārata, ¿cómo debe actuar un hombre sabio cuando es insultado en una asamblea por un necio audaz, sea suave o áspero, oh domador de enemigos?
12.114.2
श्रूयतां पृथिवीपाल यथैऽषोर्थोऽवगम्यते ।
सदा सचेताः सहते नरस्येहाल्पचेतसः ॥ १२.११४.२ ॥
Escucha, oh protector de la tierra, cómo se comprende este asunto: el sabio siempre atento soporta aquí al hombre de poco entendimiento.
12.114.3
आक्रुश्य दूष्यमाणश्च सुकृतं तस्य विन्दति ।
दुष्कृतं चात्मनो मर्षी तस्मिन्नेव प्रमार्जति ॥ १२.११४.३ ॥
Aunque insultado y reprochado, obtiene el mérito de aquel, y el paciente borra su propio mal en ese mismo hombre.
12.114.4
गर्हितं तमुपेक्षेत वाश्यमानमिवातुरम् ।
लोके विद्वेषमापन्नो निष्फलं प्रतिपद्यते ॥ १२.११४.४ ॥
Debe desatender al difamador, como se desatienden las palabras de un enfermo; quien cae en el odio en el mundo obtiene un resultado infructuoso.
12.114.5
इति संश्लाघते नित्यं तेन पापेन कर्मणा ।
इदमुक्तो मया कश्चित्सर्वतो जनसंसदि।
स तत्र व्रीडितः शुष्को मृतकल्पोऽवतिष्ठते ॥ १२.११४.५ ॥
Así se jacta siempre de aquella acción perversa; cuando yo dije esto a alguien ante toda la asamblea del pueblo, él permanece allí avergonzado, marchito, casi como un muerto.
12.114.6
श्लाघन्नश्लाघनीयेन कर्मणा निरपत्रपः ।
उपेक्षितव्यो दान्तेन तादृशः पुरुषाधमः ॥ १२.११४.६ ॥
El hombre desvergonzado que se jacta de una acción no digna de elogio, tal hombre vil, debe ser desatendido por quien domina sus sentidos.
12.114.7
यद्यद्ब्रूयादल्पमतिस्तत्तदस्य सहेत्तदा ॥ १२.११४.७ ॥
Lo que sea que diga un hombre de escaso entendimiento, uno debe soportarlo entonces.
12.114.8
प्रकृत्या हि प्रशंसन्वा निन्दन्वा किं करिष्यति ।
वने काक इवाबुद्धिर्वाश्यमानो निरर्थकम् ॥ १२.११४.८ ॥
Ya sea que por naturaleza alabe o censure, ¿qué puede hacer? Como un cuervo en el bosque, el insensato grazna sin propósito.
12.114.9
यदि वाग्भिः प्रयोगः स्यात्प्रयोज्यः पापकर्मणा ।
वागेवार्थो भवेत्तस्य न ह्येवार्थो जिघांसतः ॥ १२.११४.९ ॥
Si un malhechor empleara palabras, entonces las palabras solas serían su propósito; pues, en verdad, ese no es el propósito de quien quiere dañar.
12.114.10
निषेकं वै परस्यासावाचष्टे वृत्तचेष्टया ।
मयूर इव कौपीनं नृत्यं संदर्शयन्निव ॥ १२.११४.१० ॥
Por su conducta declara la falta ajena, como un pavo real que baila mostrando su taparrabos.
12.114.11
यस्यावाच्यं न लोकेऽस्मिन्नाकार्यं चापि किंचन ।
वाचं तेन न संदध्याच्छुचिः संश्लिष्टकर्मणा ॥ १२.११४.११ ॥
Con quien en este mundo nada es inexpresable ni inejecutable, con ese de conducta enredada, el puro no debe entablar palabra.
12.114.12
प्रत्यक्षं गुणवादी यः परोक्षं तु विनिन्दकः ।
स मानवः श्ववल्लोके नष्टलोकपरायणः ॥ १२.११४.१२ ॥
Aquel hombre que alaba en presencia y censura a espaldas es como un perro en el mundo, cuyo fin supremo son los mundos perdidos.
12.114.13
तादृग्दिनशतं चापि यद्ददाति जुहोति च ।
परोक्षेणापवादेन तं नाशयति तत्क्षणात् ॥ १२.११४.१३ ॥
Aunque durante cien días así uno dé dones y ofrezca sacrificios, quien difama a espaldas de otro lo destruye en ese mismo instante.
12.114.14
तस्मात्प्राज्ञो नरः सद्यस्तादृशं पापचेतसम् ।
वर्जयेन्मतिमान्वर्ज्यं सारमेयामिषं यथा ॥ १२.११४.१४ ॥
Por tanto, el hombre sabio debe apartarse de inmediato de quien tiene una mente tan perversa, como se evita la carne de perro.
12.114.15
परिवादं ब्रुवाणो हि दुरात्मा वै महाजने ।
प्रकाशयति दोषान्स्वान्सर्पः फणमिवोन्नतम् ॥ १२.११४.१५ ॥
Cuando un hombre de alma perversa habla difamando entre gente grande, revela sus propias faltas, como la serpiente muestra su capucha erguida.
12.114.16
तं स्वकर्मणि कुर्वाणं प्रतिकर्तुं य इच्छति ।
भस्मकूट इवाबुद्धिः खरो रजसि मज्जति ॥ १२.११४.१६ ॥
Quien quiere tomar represalias contra quien cumple con su propio deber es como el asno necio que se hunde en el polvo al caer en un montón de cenizas.
12.114.17
मनुष्यसालावृकमप्रशान्तं ।
जनापवादे सततं निविष्टम्।
मातङ्गमुन्मत्तमिवोन्नदन्तं ।
त्यजेत तं श्वानमिवातिरौद्रम् ॥ १२.११४.१७ ॥
Quien es un lobo entre los hombres, inquieto, siempre absorto en difamar a la gente, rugiendo como un elefante enloquecido, debe ser abandonado como un perro muy feroz.
12.114.18
अनार्यजुष्टे पथि वर्तमानं ।
दमादपेतं विनयाच्च पापम्।
अरिव्रतं नित्यमभूतिकामं ।
धिगस्तु तं पापमतिं मनुष्यम् ॥ १२.११४.१८ ॥
Vergüenza sobre ese hombre de mente perversa que anda por el camino frecuentado por los innobles, carece de dominio de sí y de disciplina, es pecador, enemigo de los votos y siempre desea su propia ruina.
12.114.19
प्रत्युच्यमानस्त्वथ भूय एव ।
निशाम्य माभूस्त्वमथार्तरूपः।
उच्चस्य नीचेन हि संप्रयोगं ।
विगर्हयन्ति स्थिरबुद्धयो ये ॥ १२.११४.१९ ॥
Aunque alguien te responda de nuevo, no te vuelvas como un afligido al oírlo. Los de intelecto firme censuran la unión del elevado con el bajo.
12.114.20
क्रुद्धो दशेद्वाऽपि च ताडयेद्वा ।
स पांसुभिर्वा विकिरेत्तुषैर्वा।
विवृत्य दन्तांश्च विभीषयेद्वा ।
सिद्धं हि मूढे कुपिते नृशंसे ॥ १२.११४.२० ॥
Airado, puede morder o golpear, o cubrirlo de polvo o esparcir cáscaras sobre él, o mostrar los dientes y asustarlo. Esto, en efecto, está determinado para el necio, el colérico y el cruel.
12.114.21
विगर्हणां नाऽपि दुरात्मना कृतां ।
सहेत यः संसदि दुर्जनानाम्।
पठेदिदं चापि निदर्शनं सदा ।
न वाङ्भयं स लभति किंचिदप्रियम् ॥ १२.११४.२१ ॥
Quien en una asamblea, entre los malvados, soporta incluso el reproche hecho por un hombre de mala mente, y siempre recita este ejemplo, no obtiene nada desagradable nacido de la palabra.