Mahābhārata · Adhyāya 12.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.115.1
पितामह महाप्राज्ञ संशयो मे महानयम् ।
संछेत्तव्यस्त्वया राजन्भवान्कुलकरो हि नः ॥ १२.११५.१ ॥
Abuelo, de gran sabiduría, esta gran duda mía debe ser resuelta por ti, oh rey, pues tú eres el protector de nuestra familia.
12.115.2
पुरुषाणामयं तात दुर्वृत्तानां दुरात्मनाम् ।
कथितो वाक्यसंचारस्ततो विज्ञापयामि ते ॥ १२.११५.२ ॥
Querido, sobre el curso de palabras que se ha referido a los hombres de mala conducta y de mente perversa, te hago esta petición.
12.115.3
यद्धितं राज्यतन्त्रस्य कुलस्य च सुखोदयम् ।
अयत्यां च तदात्वे च क्षेमवृद्धिकरं च तत् ॥ १२.११५.३ ॥
Dime qué es beneficioso para el sistema de gobierno y para la familia, qué trae el auge de la felicidad y qué aumenta la seguridad tanto en el futuro como en el presente.
12.115.4
पुत्रपौत्राभिरामं च राष्ट्रवृद्धिकरं च यत् ।
अन्नपाने शरीरे च हितं यत्तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.११५.४ ॥
Dime qué deleita a los hijos y nietos, qué causa el crecimiento del reino y qué es beneficioso para la comida, la bebida y el cuerpo.
12.115.5
अभिषिक्तो हि यो राजा राज्यस्थो मित्रसंवृत ।
समुहृत्समुपेतो वा स कथं रञ्जयेत्प्रजाः ॥ १२.११५.५ ॥
¿Cómo debe complacer a sus súbditos un rey que ha sido ungido, que está establecido en el reino, rodeado de amigos y acompañado de bienquerientes?
12.115.6
यो ह्यसत्प्रग्रहरतिः स्नेहरागबलात्कृतः ।
इन्द्रियाणामनीशत्वादसज्जनबुभूषकः ॥ १२.११५.६ ॥
Aquel que se deleita en la captación errónea, que es impulsado por la fuerza del afecto y del apego, y que, por carecer de dominio sobre los sentidos, desea servir a hombres perversos:
12.115.7
तस्य भृत्या विमुखतां यान्ति सर्वे कुलोद्गताः ।
न च भृत्यबलैरर्थैः स राजा संप्रयुज्यते ॥ १२.११५.७ ॥
Todos sus servidores de noble linaje se apartan de él, y ese rey no es sostenido ni por el poder de sus servidores ni por la riqueza.
12.115.8
एतन्मे चिन्तयानस्य राजधर्मान्दिवानिशम् ।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या भवाञ्शंसितुमर्हति ॥ १२.११५.८ ॥
Para mí, que día y noche medito sobre los deberes del rey, usted, igual a Bṛhaspati en sabiduría, es digno de declarar esto.
12.115.9
शासता पुरुषव्याघ्र त्वं नः कुलहिते रतः ।
क्षत्ता चैको महाप्राज्ञो यो नः शंसति सर्वदा ॥ १२.११५.९ ॥
Oh, tigre entre los hombres, usted, que se deleita en el bienestar de nuestra familia, y el gran sabio intendente (Vidura), que siempre nos aconseja.
12.115.10
त्वत्तः कुलहितं वाक्यं श्रुत्वा राज्यहितोदयम् ।
अमृतस्याव्ययस्येव तृप्तः स्वप्स्याम्यहं सुखम् ॥ १२.११५.१० ॥
Habiendo oído de usted palabras que traen el bienestar de la familia y el auge del bien del reino, dormiré feliz, como satisfecho con un néctar imperecedero.
12.115.11
कीदृशाः सन्निकर्षस्था भृत्याः सर्वगुणान्विताः ।
कीदृशैः किं कुलीनैर्वा सह यात्रा विधीयते ॥ १२.११५.११ ॥
¿Qué clase de servidores, cercanos y dotados de todas las buenas cualidades? ¿Y con qué clase de hombres de buena cuna se debe disponer la empresa (viaje)?
12.115.12
न ह्येको भृत्यरहितो राजा भवति रक्षिता ।
राज्यं चेदं जनः सर्वस्तत्कुलीनः प्रशासति ॥ १२.११५.१२ ॥
Un rey solo, sin servidores, no llega a ser protector; y este reino y toda su gente son gobernados por los de noble cuna.
12.115.13
न च प्रशास्तुं राज्यं हि शक्यमेकेन भारत ॥ १२.११५.१३ ॥
Oh Bhārata, un solo hombre no puede gobernar un reino.
12.115.14
असहायवता तात नैवार्थाः केचिदप्युत ।
लब्धुं लब्धा ह्यपि सदा रक्षितुं भरतर्षभ ॥ १२.११५.१४ ॥
Querido hijo, quien carece de ayudantes no puede lograr ningún propósito, y aun logrado no puede conservarlo siempre, oh toro de los Bharatas.
12.115.15
यस्य भृत्यजनः सर्वो ज्ञानविज्ञानकोविदः ।
हितैषी कुलजः स्निग्धः स राज्यफलमश्नुते ॥ १२.११५.१५ ॥
Aquel cuyos servidores son todos expertos en el saber y la ciencia, bien intencionados, de buena familia y afectuosos, ese disfruta del fruto del reinado.
12.115.16
मन्त्रिणो यस्य कुलजा असंहार्याः सहोषिताः ।
नृपतेर्मतिमाप्सन्ते सत्पथज्ञानकोविदाः ॥ १२.११५.१६ ॥
Los ministros de un rey que son de buena familia, incorruptibles, que han vivido juntos con él y son expertos en el conocimiento del buen camino, esos obtienen para el rey un juicio acertado.
12.115.17
अनागतविधातारः कालज्ञानविशारदाः ।
अतिक्रान्तमशोचन्तः स राज्यफलमश्नुते ॥ १२.११५.१७ ॥
Aquellos que prevén lo que vendrá, son expertos en conocer el tiempo y no se lamentan por lo pasado, ese disfruta del fruto del reinado.
12.115.18
समदुःखसुखा यस्य सहायाः प्रियकारिणः ।
अर्थचिन्तापराः सभ्याः स राज्यफलमश्नुते ॥ १२.११५.१८ ॥
Aquel cuyos compañeros comparten por igual el dolor y la alegría, hacen lo que le es grato, están atentos a los asuntos del reino y son dignos de la asamblea, ese disfruta del fruto del reinado.
12.115.19
यस्य नार्तो जनपदः सन्निकर्षगतः सदा ।
अक्षुद्रः सत्पथालम्बी स राजा राज्यभाग्भवेत् ॥ १२.११५.१९ ॥
El rey cuyo reino, siempre cercano a él, no sufre, que no es mezquino y se aferra al buen camino, ése se convierte en partícipe del fruto de la realeza.
12.115.20
कोशोऽक्षपटलं यस्य कोशवृद्धिकरैर्नरैः ।
आप्तैस्तुष्टैश्च पृष्टैश्च धार्यते स नृपोत्तमः ॥ १२.११५.२० ॥
El rey cuyo tesoro y registro de cuentas son mantenidos por hombres que incrementan el tesoro, dignos de confianza, satisfechos y examinados, ése es el mejor de los reyes.
12.115.21
कोष्ठागारमसंहार्यैराप्तैः संचयतत्परैः ।
पात्रभूतैरलुब्धैश्च पाल्यमानं गुणी भवेत् ॥ १२.११५.२१ ॥
El rey cuyo granero es custodiado por hombres que no pueden ser sobornados, dignos de confianza, dedicados a acumular, aptos y libres de codicia, se vuelve virtuoso.
12.115.22
व्यवहारश्च नगरे यस्य धर्मफलोदयः ।
दृश्यते शङ्खलिखितः स धर्मफलभाङ् नृपः ॥ १२.११५.२२ ॥
El rey en cuya ciudad los asuntos judiciales se ven seguir la norma de Śaṅkha y Likhita, y en la que brota el fruto del dharma, ése es partícipe del fruto del dharma.
12.115.23
संगृहीतमनुष्यश्च यो राजा राजधर्मवित् ।
षङ्भागं परिगृह्णाति स धर्मफलमश्नुते ॥ १२.११५.२३ ॥
El rey que ha reunido a su pueblo en torno a sí, que conoce el deber de la realeza y toma la sexta parte, ése disfruta del fruto del dharma.