Mahābhārata · Adhyāya 12.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.116.1
न सन्ति कुलजा यत्र सहायाः पार्थिवस्य तु ।
अकुलीनाश्च कर्तव्या न वा भरतसत्तम् ॥ १२.११६.१ ॥
Cuando un rey no tiene ayudantes de noble linaje, ¡oh mejor de los Bhāratas!, ¿deben emplearse hombres de baja cuna, o no?
12.116.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
निदर्शनं परं लोके सज्जनाचरितं सदा ॥ १२.११६.२ ॥
Aquí también recuerdan esta antigua historia, un supremo ejemplo en el mundo, siempre practicado por las buenas personas.
12.116.3
अस्यैवार्थस्य सदृशं यच्छ्रुतं मे तपोवने ।
जामदग्न्यस्य रामस्य यदुक्तमृषिसत्तमैः ॥ १२.११६.३ ॥
Semejante a este mismo asunto es lo que escuché en el bosque de penitencia, lo que los mejores sabios contaron sobre Rāma, hijo de Jamadagni.
12.116.4
वने महति कस्मिंश्चिदमनुष्यनिषेविते ।
ऋषिर्मूलफलाहारो नियतो नियतेन्द्रियः ॥ १२.११६.४ ॥
En un gran bosque, no frecuentado por hombres, vivía un sabio que se alimentaba de raíces y frutos, dueño de sí mismo y con los sentidos dominados.
12.116.5
दीक्षादमपरिश्रान्तः स्वाध्यायपरमः शुचिः ।
उपवासविशुद्धात्मा सततं सत्पथे स्थितः ॥ १२.११६.५ ॥
Fatigado por los votos de iniciación y el dominio de sí, sumamente dedicado al estudio de los Vedas, puro, con el alma purificada por el ayuno, permanecía siempre en el buen camino.
12.116.6
तस्य संदृश्य सद्भावमुपविष्टस्य धीमतः ।
सर्वे सत्वाः समीपस्था भवन्ति वनचारिणः ॥ १२.११६.६ ॥
Al ver la buena disposición de aquel sabio mientras estaba sentado, todas las criaturas que vagaban por el bosque se acercaban y se quedaban junto a él.
12.116.7
सिंहा व्याघ्राः सशरभा मत्ताश्चैव महागजाः ।
द्वीपिनः खङ्गभल्लूका ये चान्ये भीमदर्शनाः ॥ १२.११६.७ ॥
Leones, tigres, śarabhas, grandes elefantes enloquecidos, leopardos, rinocerontes y osos, y otros de aspecto terrible.
12.116.8
ते सुखप्रश्नदाः सर्वे भवन्ति क्षतजाशनाः ।
तस्यर्षेः शिष्यवच्चैव चित्तज्ञाः प्रियकारिणः ॥ १२.११६.८ ॥
Todos ellos se convierten en quienes preguntan amablemente por el bienestar, devoradores de sangre, pero como discípulos del sabio conocen su mente y hacen lo que le agrada.
12.116.9
उक्त्वा च ते सुखप्रश्नं सर्वे यान्ति यथासुखम् ।
ग्राम्यस्त्वेकः पशुस्तत्र नाजहात्स महामुनिम् ॥ १२.११६.९ ॥
Tras decir sus palabras amables, todos se marchan con alegría adonde quieren; pero allí un animal doméstico no abandonó a aquel gran sabio.
12.116.10
भक्तोऽनुरक्तः सततमुपवासकृशोऽबलः ।
फलमूलोत्तराहारः शान्तः शिष्टाकृतिर्यथा ॥ १२.११६.१० ॥
Era devoto y apegado, constantemente demacrado y débil por el ayuno, de alimentarse de frutos y raíces como último alimento, calmado, con la apariencia de un hombre bien educado.
12.116.11
तस्यर्षेरुपविष्टस्य पादमूले महामतेः ।
मनुष्यवद्गतो भावं स्नेहबद्धोऽभवद्भृशम् ॥ १२.११६.११ ॥
Sentado a los pies de aquel sabio de gran mente, adoptó una disposición semejante a la humana y quedó profundamente ligado por el afecto.
12.116.12
ततोऽभ्ययान्महारौद्रो द्वीपी क्षतजभोजनः ।
श्वार्थमत्यर्थमुद्धुष्टः क्रूरः कालइवान्तकः ॥ १२.११६.१२ ॥
Entonces el leopardo, terriblemente feroz y devorador de sangre, rugiendo con fuerza por causa de un perro, cruel como el Tiempo, como la Muerte que todo lo acaba, se abalanzó hacia ellos.
12.116.13
लेलिह्यमानस्तृषितः पुच्छास्फोटनतत्परः ।
व्यादितास्यः क्षुधाः भुग्नः प्रार्थयानस्तदामिषम् ॥ १२.११६.१३ ॥
Lamiéndose, sediento, empeñado en agitar la cola, con la boca abierta, atormentado por el hambre y encogido, anhelando esa carne.
12.116.14
दृष्ट्वा तं क्रूरमायान्तं जीवितार्थी नराधिप ।
प्रोवाच श्वा मुनिं तत्र तच्छृणुष्व विशांपते ॥ १२.११६.१४ ॥
Al ver que aquel cruel se acercaba, oh señor de los hombres, el perro que deseaba vivir habló allí al sabio; escúchalo, oh señor del pueblo.
12.116.15
श्वशत्रुर्भगवन्नेष द्वीपी मां हन्तुमिच्छति ।
त्वत्प्रसादाद्भयं न स्यादस्मान्मम महामुने।
तथा कुरु महाबाहो सर्वज्ञस्त्वं न संशयः ॥ १२.११६.१५ ॥
Venerable señor, este leopardo, enemigo de los perros, quiere matarme. Gran sabio, por tu gracia que no tenga miedo de él. Oh de brazos poderosos, hazlo; eres omnisciente, no hay duda.
12.116.16
स मुनिस्तस्य विज्ञाय भावज्ञो भयकारणम् ।
रुतज्ञः सर्वसत्वानां तमैश्वर्यसमन्वितः ॥ १२.११६.१६ ॥
Aquel sabio, comprendiendo su sentir y la causa de su miedo, conocedor del habla de todos los seres y dotado de poder, así lo hizo.
12.116.17
न भयं द्वीपिनः कार्यं मृत्युतस्ते कथंचन ।
एष श्वरूपरहितो द्वीपी भवसि पुत्रक ॥ १२.११६.१७ ॥
Hijo mío, no debes temer en modo alguno a la muerte por parte del leopardo; liberado de la forma de perro, te convertirás en leopardo.
12.116.18
ततः श्वा द्वीपितां नीतो जाम्बूनदनिभाकृति ।
चित्राङ्गो विस्फुरद्दंष्ट्रो वने वसति निर्भयः ॥ १२.११६.१८ ॥
Entonces el perro fue llevado a la condición de leopardo, de forma dorada, de miembros moteados, con colmillos relucientes, y ahora mora sin miedo en el bosque.
12.116.19
तं दृष्ट्वा संमुखे द्वीपी आत्मनः सदृशं पशुम् ।
अविरुद्धस्ततस्तस्य क्षणेन समपद्यत ॥ १२.११६.१९ ॥
Al verlo cara a cara, el leopardo, un animal semejante a sí mismo, sin oposición alguna se volvió a él en un instante.
12.116.20
ततोऽभ्ययान्महारौद्रो व्यादितास्यः क्षुधान्विः ।
द्वीपिनं लेलिहन्वक्रं व्याघ्रो रुधिरलालसः ॥ १२.११६.२० ॥
Entonces el tigre, muy terrible, con la boca abierta, sediento de sangre y acosado por el hambre, se abalanzó sobre el leopardo lamiéndole el hocico.
12.116.21
व्याघ्रं दृष्ट्वा क्षुधा भुग्नं दंष्ट्रिणं वनचारिणम् ।
द्वीपि जीवितरक्षार्थमृषिं शरणमेयिवान् ॥ १२.११६.२१ ॥
Al ver al tigre, debilitado por el hambre, de colmillos afilados y errante por el bosque, el leopardo, para salvar su vida, buscó refugio en el sabio.
12.116.22
ततः संवासजं स्नेहमृषिणा कुर्वता तदा ।
स द्वीपी व्याघ्रतां नीतो रिपुभ्यो बलवत्तरः ॥ १२.११६.२२ ॥
Entonces, mostrando el sabio el afecto nacido de su convivencia, aquel leopardo fue llevado a la condición de tigre, más fuerte que sus enemigos.
12.116.23
ततोऽदृष्ट्वा स शार्दूलो नाभ्यघ्नत्तं विशांपते ।
स तु श्चा व्याघ्रतां प्राप्य बलवान्पिशिताशनः ॥ १२.११६.२३ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, aquel tigre, sin reconocerlo, no lo atacó. Pero el perro, habiendo alcanzado la condición de tigre, se volvió fuerte y comedor de carne.
12.116.24
न मूलफलभोगेषु स्पृहामप्यकरोत्तदा ।
यथा मृगपतिर्नित्यं प्रकाङ्क्षति वनौकसः।
तथैव स महाराज व्याघ्रः समभवत्तदा ॥ १२.११६.२४ ॥
Entonces ni siquiera deseó el disfrute de raíces y frutos. Como el señor de las bestias siempre anhela a los habitantes del bosque, así, oh gran rey, se volvió tigre.