Mahābhārata · Adhyāya 12.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.117.1
व्याघ्रश्वोटजमूलस्थस्तृप्तः सुप्तो हतैर्मृगैः ।
नागभागात्तमुद्देशं मत्तो मेघ इवोत्थितः ॥ १२.११७.१ ॥
Un tigre, de pie junto a la raíz de la cabaña del ermitaño, dormía saciado con los ciervos abatidos; luego, enloquecido desde aquel lugar por la porción del elefante, se alzó como una nube.
12.117.2
प्र…करटः प्रांशुः पद्मी विततकुम्भकः ।
सु…णो महाकायो मेघगम्भीरनिः स्वनः ॥ १२.११७.२ ॥
[Lacuna]karaṭaḥ, alto, portador de loto, de sienes anchas; [lacuna], de cuerpo grande, con un bramido profundo como una nube.
12.117.3
तं दृष्ट्वा कुञ्जरं मत्तमायान्तं बलगर्वितम् ।
व्या हस्तिभयान्त्रस्तस्तमृषिं शरणं ययौ ॥ १२.११७.३ ॥
Al ver venir al elefante enloquecido, orgulloso de su fuerza, el tigre, aterrorizado por el miedo al elefante, buscó refugio en aquel sabio.
12.117.4
ततोऽनयत्कुञ्जरत्वं व्याघ्रं तमृषिसत्तमः ।
महमेघोपमं दृष्ट्वा स भीतो ह्यभवद्गजः ॥ १२.११७.४ ॥
Entonces aquel mejor de los sabios transformó al tigre en la forma de un elefante; al verlo como una gran nube, aquel elefante se asustó.
12.117.5
ततः कमलषण्डानि सल्लकीगहनानि च ।
व्य…रत्स मुदायुक्तः पझरेणुविभूषितः ॥ १२.११७.५ ॥
Luego, entre grupos de lotos y densos matorrales de árboles sallakī, […] encantado, adornado con polen de loto…
12.117.6
कदचिद्दममाणस्य हस्तिनः संमुखं तदा ।
ऋषेस्तस्योटस्थस्य कालोऽगच्छद्दिवानिशम् ॥ १२.११७.६ ॥
En cierto momento, mientras el elefante era domado frente a él, el tiempo de aquel sabio que estaba junto a la cabaña transcurrió día y noche.
12.117.7
अथाजगाम तं देशं केसरी केसरारुणः ।
गिन्विन्दरजो भीमः सिंहो नागकुलान्तकः ॥ १२.११७.७ ॥
Entonces llegó a aquella región el león melenudo, rojizo por su melena, terrible, exterminador de la estirpe de los elefantes.
12.117.8
तं… सिंहमायान्तं नागः सिंहभयार्दितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानो भयातुरः ॥ १२.११७.८ ॥
Al ver avanzar al … león, el elefante, atormentado por el miedo al león, temblando y aterrado, buscó refugio junto al sabio.
12.117.9
स त-ः सिंहतां नीतो गजेन्द्रो मुनिना तदा ।
तं च नागणयत्सिंहं तुल्यजातिसमन्वयात् ॥ १२.११७.९ ॥
Aquel … señor de los elefantes fue entonces transformado en león por el sabio; y el elefante, por el vínculo de una misma especie, tomó a aquel león por uno de los suyos.
12.117.10
दृष्ट्वा च सोऽभवत्सिंहो वन्यो हिंसन्नवाग्बलः ।
स चाश्रपेऽवसत्सिंहस्तस्मिन्नेव सुखी वने ॥ १२.११७.१० ॥
Al verlo, se convirtió en un león salvaje, dañando con su nueva fuerza; y aquel león vivió feliz en ese mismo bosque, junto al ermitaño.
12.117.11
न चान्ये क्षुद्रपशवस्तपोवनसमीपतः ।
व्यदृश्यन्त तदा त्रस्ता जीविताकाङ्क्षिणस्तथा ॥ १२.११७.११ ॥
Cerca del bosque de austeridad no se veían entonces otros animalillos; estaban aterrados, deseosos de salvar la vida, y se habían escondido.
12.117.12
कदाचित्कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसकः ।
बलवान्क्षतजाहारो नानासत्वभयंकरः ॥ १२.११७.१२ ॥
En cierto momento, por el curso del tiempo, se volvió poderoso, dañino para todos los seres vivos, alimentándose de sangre, terror de seres de muchas clases.
12.117.13
अष्टपादर्ध्वनयनः शरभो वनगोचरः ।
तं सिंहं हन्तुमागच्छन्मुनेस्तस्य निवेशने ॥ १२.११७.१३ ॥
El śarabha de ocho patas y ojos vueltos hacia arriba, que vagaba por el bosque, llegó a la morada del sabio para matar a aquel león.
12.117.14
तं दृष्ट्वा शरभं यान्तं सिंहः परभयान्वितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १२.११७.१४ ॥
Al ver que el śarabha se acercaba, el león, lleno de miedo a otro, tembloroso y con las manos juntas, buscó refugio en el sabio.
12.117.15
सं मुनिः शरभं चक्रे बलोत्कटमरिंदम ।
ततः स शरभो वन्यो मुनेः शरभमग्रतः।
दृष्ट्वा बलिनमत्युग्रं द्रुतं संप्राद्रवद्वनम् ॥ १२.११७.१५ ॥
El sabio hizo al śarabha extraordinariamente fuerte, oh domador de enemigos. Entonces el śarabha salvaje, al ver ante el sabio a uno tan poderoso y feroz, huyó rápidamente hacia el bosque.
12.117.16
स एवं शरभस्थाने न्यस्तो वै मुनिना तदा ।
मुनेः पार्श्वगतो नित्यं शरभः सुखमाप्तवान् ॥ १२.११७.१६ ॥
Así colocado en el lugar del śarabha por el sabio, siempre permaneció junto al sabio y alcanzó la felicidad.
12.117.17
ततः शरभसंत्रस्ताः सर्वे मृगगणा वनात् ।
दिशः संप्राद्रवत्राजन्भयाज्जीवितकाङ्क्षिणः ॥ १२.११७.१७ ॥
Entonces todas las manadas de ciervos, aterrorizadas por el śarabha y deseosas de vivir, huyeron del bosque en todas direcciones por miedo, oh rey.
12.117.18
शरभोऽप्यतिसंहृष्टो नित्यं प्राणिवधे रतः ।
फलमूलाशनं कर्तुं नैच्छत्स पिशिताशनः ॥ १२.११७.१८ ॥
El śarabha, también muy exultante, se complacía constantemente en matar seres vivos; siendo carnívoro, no quería comer frutos ni raíces.
12.117.19
ततः क्षुद्रसमाचारो बलेन च समन्वितः ।
इयेष तं मुनिं हन्तुमकृतज्ञः कृतान्वयः ॥ १२.११७.१९ ॥
Entonces él, de conducta vil y dotado de fuerza, desagradecido aunque de linaje noble, quiso matar a aquel sabio.
12.117.20
चिन्तयामास च तदा शरभः श्वानपूर्वकः ॥ १२.११७.२० ॥
Entonces el śarabha, que antes había sido un perro, comenzó a reflexionar.
12.117.21
अस्य प्रभावात्संप्राप्तो वाङ्भात्रेणैव केवलम् ।
शरभत्वं सुदुष्प्रापं सर्वभूतभयंकरम् ॥ १२.११७.२१ ॥
Por su poder, solo con palabras, alcancé la condición de śarabha, muy difícil de obtener y temible para todos los seres.
12.117.22
अन्येऽप्यत्र भयत्रस्ताः सन्ति सत्वा भयार्दिताः ।
मुनिमाश्रित्य जीवन्तो मृगाः पक्षिगणास्तथा ॥ १२.११७.२२ ॥
Aquí hay otros seres, aterrorizados y afligidos por el miedo, que viven acogiéndose a aquel sabio: ciervos y bandadas de aves también.
12.117.23
तेषामपि कदाचिच्च शरभत्वं प्रयच्छति ।
सर्वसत्वोत्तमं लोके बलं यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११७.२३ ॥
A veces también les concede la condición de śarabha, la más excelsa de todos los seres del mundo, en la que reside la fuerza.
12.117.24
पक्षिणामप्ययं दद्यात्कदाचिद्गारुडं बलम् ॥ १२.११७.२४ ॥
A veces también puede conceder a las aves la fuerza de Garuḍa.
12.117.25
यावदन्यस्य संप्रीतः कारुण्यं तु समाश्रितः ।
न ददाति बलं तुष्टः सत्वस्यान्यस्य कस्यचित् ॥ १२.११७.२५ ॥
Mientras uno, complacido con otro, se acoge a la compasión, el que está satisfecho no da fuerza a ninguna otra criatura.
12.117.26
तावदेनमहं विप्रं वधिष्यामि च शीघ्रतः ।
स्थातुं मया शक्यमिह मुनिघातान्न संशयः ॥ १२.११७.२६ ॥
Entonces mataré pronto a este brahmán; al matar a un sabio podré permanecer aquí, sin duda.
12.117.27
ततस्तेन तपःशक्त्या विदितो ज्ञानचक्षुषा ।
विज्ञाय च मुनिः प्राज्ञस्ततः शापं प्रयुक्तवान् ॥ १२.११७.२७ ॥
Entonces el sabio, habiéndolo percibido con el poder de su ascetismo a través del ojo del conocimiento y comprendiéndolo, pronunció una maldición.
12.117.28
अहमग्निप्रभो नाम मुनिर्भृगुकुलान्वयः ।
मनसा निर्दहेयं च जगत्संधारयामि च ॥ १२.११७.२८ ॥
Soy el sabio llamado Agniprabha, nacido en el linaje de los Bhṛgus. Con la mente sola podría quemar, y sostengo el mundo.
12.117.29
मम वश्यं जगत्सर्वं देवा यच्च चराचरम् ।
सन्ति देवाश्च ये भीताः स्वधर्मं न त्यजन्ति ये।
स्वधर्माच्चलितान्सर्वान्वाङ्भात्रेणापि निर्दहे ॥ १२.११७.२९ ॥
Todo el mundo está bajo mi control, los dioses y cuanto se mueve y no se mueve. Incluso los dioses temerosos no abandonan su propio deber; a todos los que se apartan de su deber puedo quemarlos con una sola palabra.
12.117.30
किमङ्ग त्वं मया नीतः शरभत्वमनामयम् ।
क्रूरः स सर्वभूतेषु हीनश्चाशुचिरेव च ॥ १२.११७.३० ॥
Amigo, ¿por qué te llevé al estado sin mal de un śarabha? Él es cruel con todos los seres, vil y, en verdad, impuro.
12.117.31
श्वा त्वं द्वीपित्वमापन्नो द्वीपी व्याघ्रत्वमागतः ।
व्याघ्रान्नागो मदपटुर्नागः सिंहत्वमागतः ॥ १२.११७.३१ ॥
Tú, de perro, alcanzaste la condición de leopardo; el leopardo llegó a la condición de tigre; del tigre, un elefante diestro en el celo, y ese elefante alcanzó la condición de león.
12.117.32
सिंहस्त्वं बलमापन्नो भूयः शरभतां गतः ।
मया स्नेहपरीतेन विसृष्टो न कुलान्वयः ॥ १२.११७.३२ ॥
Te volviste león y alcanzaste la fuerza; luego volviste a la condición de śarabha; vencido por el afecto, te dejé libre sin mirar linaje ni estirpe.
12.117.33
यस्मादेवमपापं मां पाप हिंसितुमिच्छसि ।
तस्मात्स्वयोनिमापन्नः पुनः श्वानो भविष्यसि ॥ १२.११७.३३ ॥
Puesto que deseas dañarme así, a mí que soy sin pecado, oh pecador, por eso, habiendo vuelto a tu propio origen de nacimiento, volverás a ser perro.
12.117.34
ततो मुनिजनद्वेष्टा दुष्टात्मा प्राकृतोऽबुधः ।
ऋषिणा शरभः शप्तस्तद्रूपं पुनराप्तवान् ॥ १२.११७.३४ ॥
Entonces aquel enemigo de los sabios, de mente perversa, vil y necio, maldecido por el sabio a ser śarabha, recuperó de nuevo esa misma forma.