మహాభారతం · అధ్యాయం 12.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.117.1
व्याघ्रश्वोटजमूलस्थस्तृप्तः सुप्तो हतैर्मृगैः ।
नागभागात्तमुद्देशं मत्तो मेघ इवोत्थितः ॥ १२.११७.१ ॥
ఋషి గుడిసె మూలంలో నిలిచిన పులి, చంపబడిన జింకలతో తృప్తిపడి నిద్రించింది; ఏనుగు భాగం నుండి ఆ ప్రదేశం నుండి మదించి మేఘంలా లేచింది.
12.117.2
प्र…करटः प्रांशुः पद्मी विततकुम्भकः ।
सु…णो महाकायो मेघगम्भीरनिः स्वनः ॥ १२.११७.२ ॥
ప్ర…కరటః, ఎత్తైనవాడు, పద్మం ధరించినవాడు, విశాలమైన కుంభస్థలం కలవాడు; సు…ణ, మహాకాయుడు, మేఘంలా గంభీరమైన ధ్వని కలవాడు.
12.117.3
तं दृष्ट्वा कुञ्जरं मत्तमायान्तं बलगर्वितम् ।
व्या हस्तिभयान्त्रस्तस्तमृषिं शरणं ययौ ॥ १२.११७.३ ॥
ఆ మదించిన, బలగర్వంతో వస్తున్న ఏనుగును చూసి, ఏనుగు భయంతో వణికిన పులి ఆ ఋషి శరణులో చేరింది.
12.117.4
ततोऽनयत्कुञ्जरत्वं व्याघ्रं तमृषिसत्तमः ।
महमेघोपमं दृष्ट्वा स भीतो ह्यभवद्गजः ॥ १२.११७.४ ॥
అప్పుడు ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడు పులిని ఏనుగు స్థితికి మార్చాడు; మహామేఘంలా ఉన్న దానిని చూసి ఆ ఏనుగు భయపడింది.
12.117.5
ततः कमलषण्डानि सल्लकीगहनानि च ।
व्य…रत्स मुदायुक्तः पझरेणुविभूषितः ॥ १२.११७.५ ॥
అప్పుడు కమల సమూహాలలోనూ, సల్లకీ చెట్ల దట్టమైన అడవులలోనూ, వి…, ఆనందంతో పద్మపరాగంతో అలంకరించబడి…
12.117.6
कदचिद्दममाणस्य हस्तिनः संमुखं तदा ।
ऋषेस्तस्योटस्थस्य कालोऽगच्छद्दिवानिशम् ॥ १२.११७.६ ॥
ఒకప్పుడు, అదుపు చేయబడుతున్న ఏనుగు ఎదురుగా ఉన్నప్పుడు, అప్పుడు గుడిసె వద్ద నిలిచిన ఆ ఋషి కాలం పగలూ రాత్రీ గడిచిపోయింది.
12.117.7
अथाजगाम तं देशं केसरी केसरारुणः ।
गिन्विन्दरजो भीमः सिंहो नागकुलान्तकः ॥ १२.११७.७ ॥
అప్పుడు ఆ ప్రదేశానికి ఆ కేసరి వచ్చింది; తన కేసరాల వల్ల ఎర్రగా ఉన్న, భయంకరమైన, ఏనుగుల వంశాన్ని అంతం చేసే సింహం అది.
12.117.8
तं… सिंहमायान्तं नागः सिंहभयार्दितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानो भयातुरः ॥ १२.११७.८ ॥
ఆ … సింహం వస్తుండగా చూసి, సింహభయంతో పీడితమైన ఆ ఏనుగు వణుకుతూ, భయంతో కుంగి ఋషి శరణు పొందింది.
12.117.9
स त-ः सिंहतां नीतो गजेन्द्रो मुनिना तदा ।
तं च नागणयत्सिंहं तुल्यजातिसमन्वयात् ॥ १२.११७.९ ॥
ఆ … గజేంద్రుడు ఋషిచేత అప్పుడు సింహరూపానికి మార్చబడ్డాడు; ఆ ఏనుగు, సమాన జాతి సంబంధం వల్ల ఆ సింహాన్ని తనవారిగా భావించింది.
12.117.10
दृष्ट्वा च सोऽभवत्सिंहो वन्यो हिंसन्नवाग्बलः ।
स चाश्रपेऽवसत्सिंहस्तस्मिन्नेव सुखी वने ॥ १२.११७.१० ॥
దానిని చూసి అతను అడవిలో సంచరించే సింహమయ్యాడు; కొత్త బలంతో హింసిస్తూ; ఆ సింహం ఆ అడవిలో, ఆశ్రమంలో సుఖంగా నివసించింది.
12.117.11
न चान्ये क्षुद्रपशवस्तपोवनसमीपतः ।
व्यदृश्यन्त तदा त्रस्ता जीविताकाङ्क्षिणस्तथा ॥ १२.११७.११ ॥
తపోవనం దగ్గర అప్పుడు ఇతర చిన్న జంతువులు కనిపించలేదు; అవి భయపడి, ప్రాణాశతో దాక్కున్నాయి.
12.117.12
कदाचित्कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसकः ।
बलवान्क्षतजाहारो नानासत्वभयंकरः ॥ १२.११७.१२ ॥
ఒకప్పుడు కాలవశాత్తు అతడు అన్ని ప్రాణులను హింసించేవాడుగా, బలవంతుడిగా, రక్తాన్ని ఆహారంగా తీసుకునేవాడుగా, అనేక జీవులకు భయంకరుడుగా మారాడు.
12.117.13
अष्टपादर्ध्वनयनः शरभो वनगोचरः ।
तं सिंहं हन्तुमागच्छन्मुनेस्तस्य निवेशने ॥ १२.११७.१३ ॥
ఎనిమిది కాళ్లు, పైకి చూసే కన్నులు కలిగిన, అడవిలో తిరిగే శరభుడు ఆ సింహాన్ని చంపడానికి ఆ మునియొక్క నివాసానికి వచ్చాడు.
12.117.14
तं दृष्ट्वा शरभं यान्तं सिंहः परभयान्वितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १२.११७.१४ ॥
ఆ శరభుడు వస్తుండటాన్ని చూసి, భయంతో నిండిన ఆ సింహం వణుకుతూ చేతులు జోడించి ఋషి శరణు పొందింది.
12.117.15
सं मुनिः शरभं चक्रे बलोत्कटमरिंदम ।
ततः स शरभो वन्यो मुनेः शरभमग्रतः।
दृष्ट्वा बलिनमत्युग्रं द्रुतं संप्राद्रवद्वनम् ॥ १२.११७.१५ ॥
ఆ మునియే ఆ శరభుడిని అత్యంత బలవంతుడిగా చేశాడు. శత్రుదమనా, అప్పుడు ఆ అడవి శరభుడు మునియొక్క ఎదుట ఉన్న శరభుడు అత్యంత బలవంతుడూ ఉగ్రుడూ అని చూసి వెంటనే అడవిలోకి పారిపోయాడు.
12.117.16
स एवं शरभस्थाने न्यस्तो वै मुनिना तदा ।
मुनेः पार्श्वगतो नित्यं शरभः सुखमाप्तवान् ॥ १२.११७.१६ ॥
ఇలా ఆ మునిచే అప్పుడు శరభుని స్థానంలో ఉంచబడిన అతడు, మునియొక్క సమీపంలో ఎల్లప్పుడూ ఉంటూ సుఖాన్ని పొందాడు.
12.117.17
ततः शरभसंत्रस्ताः सर्वे मृगगणा वनात् ।
दिशः संप्राद्रवत्राजन्भयाज्जीवितकाङ्क्षिणः ॥ १२.११७.१७ ॥
అప్పుడు శరభుని వలన భయపడిన మృగసమూహాలన్నీ అడవి నుండి, ఓ రాజా, ప్రాణం కోరి భయంతో దిక్కులకు పారిపోయాయి.
12.117.18
शरभोऽप्यतिसंहृष्टो नित्यं प्राणिवधे रतः ।
फलमूलाशनं कर्तुं नैच्छत्स पिशिताशनः ॥ १२.११७.१८ ॥
శరభుడూ అత్యంత సంతోషంతో ఎల్లప్పుడూ ప్రాణుల వధలో ఆసక్తితో ఉండేవాడు; మాంసాహారి అయిన అతడు పండ్లు, వేళ్లు తినాలని కోరలేదు.
12.117.19
ततः क्षुद्रसमाचारो बलेन च समन्वितः ।
इयेष तं मुनिं हन्तुमकृतज्ञः कृतान्वयः ॥ १२.११७.१९ ॥
అప్పుడు నీచ ప్రవర్తన గలవాడు, బలంతో కూడినవాడు, కృతఘ్నుడైన అతడు, ఉత్తమ వంశంలో పుట్టినవాడైనా, ఆ ముని్ని చంపాలని కోరాడు.
12.117.20
चिन्तयामास च तदा शरभः श्वानपूर्वकः ॥ १२.११७.२० ॥
అప్పుడు కుక్క రూపంలో ముందున్న శరభుడు ఆలోచించాడు.
12.117.21
अस्य प्रभावात्संप्राप्तो वाङ्भात्रेणैव केवलम् ।
शरभत्वं सुदुष्प्रापं सर्वभूतभयंकरम् ॥ १२.११७.२१ ॥
ఆయన ప్రభావం వల్ల, కేవలం మాట వల్లనే, అత్యంత దుర్లభమైన, సర్వ ప్రాణులకు భయంకరమైన శరభత్వాన్ని పొందాను.
12.117.22
अन्येऽप्यत्र भयत्रस्ताः सन्ति सत्वा भयार्दिताः ।
मुनिमाश्रित्य जीवन्तो मृगाः पक्षिगणास्तथा ॥ १२.११७.२२ ॥
ఇక్కడ భయంతో వణికిపోతూ, భయంతో పీడించబడుతున్న ఇతర ప్రాణులు కూడా ఉన్నాయి; ఆ ముని్ని ఆశ్రయించి మృగాలు, పక్షిగణాలు కూడా జీవిస్తున్నాయి.
12.117.23
तेषामपि कदाचिच्च शरभत्वं प्रयच्छति ।
सर्वसत्वोत्तमं लोके बलं यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११७.२३ ॥
వారికి కూడా కొన్నిసార్లు అతడు శరభత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; లోకంలో సర్వ ప్రాణులలో ఉత్తమమైనదీ, బలం స్థిరంగా ఉన్నదీ అయిన ఆ స్థితిని.
12.117.24
पक्षिणामप्ययं दद्यात्कदाचिद्गारुडं बलम् ॥ १२.११७.२४ ॥
ఈయన కొన్నిసార్లు పక్షులకు కూడా గరుడుని బలాన్ని ప్రసాదించవచ్చు.
12.117.25
यावदन्यस्य संप्रीतः कारुण्यं तु समाश्रितः ।
न ददाति बलं तुष्टः सत्वस्यान्यस्य कस्यचित् ॥ १२.११७.२५ ॥
ఒకడు మరొకనిపై సంతుష్టుడై కరుణను ఆశ్రయించినంత కాలం, తృప్తి చెందినవాడు మరే ప్రాణికీ బలాన్ని ఇవ్వడు.
12.117.26
तावदेनमहं विप्रं वधिष्यामि च शीघ्रतः ।
स्थातुं मया शक्यमिह मुनिघातान्न संशयः ॥ १२.११७.२६ ॥
అప్పుడు నేను ఈ బ్రాహ్మణుని త్వరగా చంపుతాను. ముని వధ కారణంగా ఇక్కడ నేను నిలవగలను అనడంలో సందేహం లేదు.
12.117.27
ततस्तेन तपःशक्त्या विदितो ज्ञानचक्षुषा ।
विज्ञाय च मुनिः प्राज्ञस्ततः शापं प्रयुक्तवान् ॥ १२.११७.२७ ॥
అప్పుడు తపశ్శక్తితో, జ్ఞానచక్షువుతో అతన్ని గ్రహించి తెలుసుకున్న ఆ ప్రాజ్ఞుడైన ముని శాపం ప్రయోగించాడు.
12.117.28
अहमग्निप्रभो नाम मुनिर्भृगुकुलान्वयः ।
मनसा निर्दहेयं च जगत्संधारयामि च ॥ १२.११७.२८ ॥
నేను అగ్నిప్రభ అనే పేరుగల మునిని; భృగు కులంలో జన్మించినవాడను. మనసుతోనే దహించగలను, జగత్తును ధరిస్తాను కూడా.
12.117.29
मम वश्यं जगत्सर्वं देवा यच्च चराचरम् ।
सन्ति देवाश्च ये भीताः स्वधर्मं न त्यजन्ति ये।
स्वधर्माच्चलितान्सर्वान्वाङ्भात्रेणापि निर्दहे ॥ १२.११७.२९ ॥
ఈ జగత్తంతా, దేవతలు, చరాచరాలు అన్నీ నా వశంలో ఉన్నాయి. భయపడిన దేవతలు కూడా తమ ధర్మాన్ని వదలరు; తమ ధర్మం నుండి తప్పినవారిని మాటమాత్రంగానే నేను దహించగలను.
12.117.30
किमङ्ग त्वं मया नीतः शरभत्वमनामयम् ।
क्रूरः स सर्वभूतेषु हीनश्चाशुचिरेव च ॥ १२.११७.३० ॥
ఓ మిత్రమా, నిరామయమైన శరభత్వానికి నిన్ను నేను ఎందుకు తీసుకెళ్లాను? అతడు సర్వ ప్రాణులపట్ల క్రూరుడు, హీనుడు, నిజంగా అశుచి.
12.117.31
श्वा त्वं द्वीपित्वमापन्नो द्वीपी व्याघ्रत्वमागतः ।
व्याघ्रान्नागो मदपटुर्नागः सिंहत्वमागतः ॥ १२.११७.३१ ॥
నీవు కుక్క నుండి చిరుత స్థితిని పొందావు; చిరుత పులి స్థితికి వచ్చింది; పులి నుండి మదజలం చిందే ఏనుగు, ఆ ఏనుగు సింహ స్థితిని పొందింది.
12.117.32
सिंहस्त्वं बलमापन्नो भूयः शरभतां गतः ।
मया स्नेहपरीतेन विसृष्टो न कुलान्वयः ॥ १२.११७.३२ ॥
నీవు సింహమై బలాన్ని పొందావు, మళ్లీ శరభ స్థితికి వెళ్లావు; స్నేహంతో ఆవరించబడిన నేను నిన్ను విడిచిపెట్టాను — కులాన్ని, వంశాన్ని లెక్కచేయకుండా.
12.117.33
यस्मादेवमपापं मां पाप हिंसितुमिच्छसि ।
तस्मात्स्वयोनिमापन्नः पुनः श्वानो भविष्यसि ॥ १२.११७.३३ ॥
పాపము లేని నన్ను ఇలా చంపాలని నీవు కోరుతున్నావు, ఓ పాపీ; కాబట్టి నీ స్వీయ యోనిని పొంది మళ్లీ కుక్కలు అవుతావు.
12.117.34
ततो मुनिजनद्वेष्टा दुष्टात्मा प्राकृतोऽबुधः ।
ऋषिणा शरभः शप्तस्तद्रूपं पुनराप्तवान् ॥ १२.११७.३४ ॥
అప్పుడు మునిజనులను ద్వేషించిన, దుష్టచిత్తుడైన, నీచుడు, అవివేకి అయిన అతడు ఋషిచే శరభుడుగా శపించబడి మళ్లీ ఆ రూపాన్ని పొందాడు.