ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.117.1
व्याघ्रश्वोटजमूलस्थस्तृप्तः सुप्तो हतैर्मृगैः ।
नागभागात्तमुद्देशं मत्तो मेघ इवोत्थितः ॥ १२.११७.१ ॥
ಋಷಿಯ ಕುಟೀರದ ಬೇರಿನ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಲಿ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಜಿಂಕೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡು ಮಲಗಿತ್ತು; ಆನೆಯ ಪಾಲಿನಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತವಾಗಿ ಮೇಘದಂತೆ ಎದ್ದಿತು.
12.117.2
प्र…करटः प्रांशुः पद्मी विततकुम्भकः ।
सु…णो महाकायो मेघगम्भीरनिः स्वनः ॥ १२.११७.२ ॥
ಪ್ರ…ಕರಟಃ, ಎತ್ತರದವನು, ಪದ್ಮಧಾರಿ, ವಿಶಾಲ ಕುಂಭಸ್ಥಳದವನು; ಸು…ಣ, ಮಹಾಕಾಯ, ಮೇಘದಂತೆ ಗಂಭೀರ ಘೋಷವುಳ್ಳವನು.
12.117.3
तं दृष्ट्वा कुञ्जरं मत्तमायान्तं बलगर्वितम् ।
व्या हस्तिभयान्त्रस्तस्तमृषिं शरणं ययौ ॥ १२.११७.३ ॥
ಆ ಮದೋನ್ಮತ್ತ, ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಆನೆಯ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಹುಲಿ ಆ ಋಷಿಯ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿತು.
12.117.4
ततोऽनयत्कुञ्जरत्वं व्याघ्रं तमृषिसत्तमः ।
महमेघोपमं दृष्ट्वा स भीतो ह्यभवद्गजः ॥ १२.११७.४ ॥
ಆಗ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಆನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದನು; ಮಹಾ ಮೇಘದಂತಿದ್ದ ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಆನೆ ಭಯಗೊಂಡಿತು.
12.117.5
ततः कमलषण्डानि सल्लकीगहनानि च ।
व्य…रत्स मुदायुक्तः पझरेणुविभूषितः ॥ १२.११७.५ ॥
ಆಗ ಕಮಲಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಕೀ ಮರಗಳ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿ…, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಮಲಧೂಳಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ…
12.117.6
कदचिद्दममाणस्य हस्तिनः संमुखं तदा ।
ऋषेस्तस्योटस्थस्य कालोऽगच्छद्दिवानिशम् ॥ १२.११७.६ ॥
ಒಮ್ಮೆ, ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆನೆಯ ಮುಂದೆ, ಆಗ ಕುಟೀರದ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಋಷಿಯ ಕಾಲ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಿತು.
12.117.7
अथाजगाम तं देशं केसरी केसरारुणः ।
गिन्विन्दरजो भीमः सिंहो नागकुलान्तकः ॥ १२.११७.७ ॥
ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆ ಕೇಸರಿ ಬಂದಿತು; ತನ್ನ ಕೇಸರದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ, ಆನೆಗಳ ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಿಂಹ ಅದು.
12.117.8
तं… सिंहमायान्तं नागः सिंहभयार्दितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानो भयातुरः ॥ १२.११७.८ ॥
ಆ … ಸಿಂಹ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಸಿಂಹಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಆ ಆನೆ ನಡುಗುತ್ತ, ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಋಷಿಯ ಶರಣು ಹೊಂದಿತು.
12.117.9
स त-ः सिंहतां नीतो गजेन्द्रो मुनिना तदा ।
तं च नागणयत्सिंहं तुल्यजातिसमन्वयात् ॥ १२.११७.९ ॥
ಆ … ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಋಷಿ ಆಗ ಸಿಂಹರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು; ಆ ಆನೆ, ಸಮಾನ ಜಾತಿಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಆ ಸಿಂಹವನ್ನು ತನ್ನವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿತು.
12.117.10
दृष्ट्वा च सोऽभवत्सिंहो वन्यो हिंसन्नवाग्बलः ।
स चाश्रपेऽवसत्सिंहस्तस्मिन्नेव सुखी वने ॥ १२.११७.१० ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕಾಡಿನ ಸಿಂಹವಾದನು; ಹೊಸ ಬಲದಿಂದ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತ; ಆ ಸಿಂಹ ಅದೇ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿತು.
12.117.11
न चान्ये क्षुद्रपशवस्तपोवनसमीपतः ।
व्यदृश्यन्त तदा त्रस्ता जीविताकाङ्क्षिणस्तथा ॥ १२.११७.११ ॥
ತಪೋವನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆಗ ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವು ಭಯಭೀತವಾಗಿ, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅಡಗಿದ್ದವು.
12.117.12
कदाचित्कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसकः ।
बलवान्क्षतजाहारो नानासत्वभयंकरः ॥ १२.११७.१२ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವವನು, ಬಲಶಾಲಿ, ರಕ್ತವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿಸುವವನು, ನಾನಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದನು.
12.117.13
अष्टपादर्ध्वनयनः शरभो वनगोचरः ।
तं सिंहं हन्तुमागच्छन्मुनेस्तस्य निवेशने ॥ १२.११७.१३ ॥
ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳು, ಮೇಲ್ಮುಖ ನೋಟದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಶರಭನು ಆ ಸಿಂಹವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುನಿಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
12.117.14
तं दृष्ट्वा शरभं यान्तं सिंहः परभयान्वितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १२.११७.१४ ॥
ಆ ಶರಭನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸಿಂಹ ನಡುಗುತ್ತಾ ಕೈಮುಗಿದು ಋಷಿಯ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿತು.
12.117.15
सं मुनिः शरभं चक्रे बलोत्कटमरिंदम ।
ततः स शरभो वन्यो मुनेः शरभमग्रतः।
दृष्ट्वा बलिनमत्युग्रं द्रुतं संप्राद्रवद्वनम् ॥ १२.११७.१५ ॥
ಆ ಮುನಿ ಆ ಶರಭನನ್ನು ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಆಗ ಆ ಕಾಡಿನ ಶರಭನು ಮುನಿಯ ಮುಂದಿದ್ದ ಶರಭನು ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಉಗ್ರನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಓಡಿಹೋದನು.
12.117.16
स एवं शरभस्थाने न्यस्तो वै मुनिना तदा ।
मुनेः पार्श्वगतो नित्यं शरभः सुखमाप्तवान् ॥ १२.११७.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಮುನಿಯಿಂದ ಆಗ ಶರಭನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು, ಮುನಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇದ್ದು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು.
12.117.17
ततः शरभसंत्रस्ताः सर्वे मृगगणा वनात् ।
दिशः संप्राद्रवत्राजन्भयाज्जीवितकाङ्क्षिणः ॥ १२.११७.१७ ॥
ಆಗ ಶರಭನಿಂದ ಭಯಭೀತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಸಮೂಹಗಳೂ ಕಾಡಿನಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಭಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿಹೋದವು.
12.117.18
शरभोऽप्यतिसंहृष्टो नित्यं प्राणिवधे रतः ।
फलमूलाशनं कर्तुं नैच्छत्स पिशिताशनः ॥ १२.११७.१८ ॥
ಶರಭನೂ ಅತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು; ಮಾಂಸಾಹಾರಿಯಾದ ಅವನು ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
12.117.19
ततः क्षुद्रसमाचारो बलेन च समन्वितः ।
इयेष तं मुनिं हन्तुमकृतज्ञः कृतान्वयः ॥ १२.११७.१९ ॥
ಆಗ ಕೀಳು ನಡತೆಯುಳ್ಳ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಕೃತಘ್ನನಾದ ಅವನು, ಉತ್ತಮ ವಂಶದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನು.
12.117.20
चिन्तयामास च तदा शरभः श्वानपूर्वकः ॥ १२.११७.२० ॥
ಆಗ ಮೊದಲು ನಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಶರಭನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
12.117.21
अस्य प्रभावात्संप्राप्तो वाङ्भात्रेणैव केवलम् ।
शरभत्वं सुदुष्प्रापं सर्वभूतभयंकरम् ॥ १२.११७.२१ ॥
ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಕೇವಲ ವಾಕ್ಯಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಶರಭತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದೆ.
12.117.22
अन्येऽप्यत्र भयत्रस्ताः सन्ति सत्वा भयार्दिताः ।
मुनिमाश्रित्य जीवन्तो मृगाः पक्षिगणास्तथा ॥ १२.११७.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿರುವ, ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಇತರ ಜೀವಿಗಳೂ ಇವೆ; ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳೂ ಬದುಕುತ್ತಿವೆ.
12.117.23
तेषामपि कदाचिच्च शरभत्वं प्रयच्छति ।
सर्वसत्वोत्तमं लोके बलं यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११७.२३ ॥
ಅವರಿಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆತನು ಶರಭತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ, ಬಲವು ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು.
12.117.24
पक्षिणामप्ययं दद्यात्कदाचिद्गारुडं बलम् ॥ १२.११७.२४ ॥
ಇವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಗರುಡನ ಬಲವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲನು.
12.117.25
यावदन्यस्य संप्रीतः कारुण्यं तु समाश्रितः ।
न ददाति बलं तुष्टः सत्वस्यान्यस्य कस्यचित् ॥ १२.११७.२५ ॥
ಒಬ್ಬನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಾಗ, ತೃಪ್ತನಾದವನು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಜೀವಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.117.26
तावदेनमहं विप्रं वधिष्यामि च शीघ्रतः ।
स्थातुं मया शक्यमिह मुनिघातान्न संशयः ॥ १२.११७.२६ ॥
ಆಗ ನಾನು ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವೆನು. ಮುನಿಯ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನೆಲೆನಿಲ್ಲಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
12.117.27
ततस्तेन तपःशक्त्या विदितो ज्ञानचक्षुषा ।
विज्ञाय च मुनिः प्राज्ञस्ततः शापं प्रयुक्तवान् ॥ १२.११७.२७ ॥
ಆಗ ತಪಃಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿಳಿದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಆ ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮುನಿ ಶಾಪವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
12.117.28
अहमग्निप्रभो नाम मुनिर्भृगुकुलान्वयः ।
मनसा निर्दहेयं च जगत्संधारयामि च ॥ १२.११७.२८ ॥
ನಾನು ಅಗ್ನಿಪ್ರಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮುನಿ; ಭೃಗು ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ದಹಿಸಬಲ್ಲೆ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸಿಯೂ ಇದ್ದೇನೆ.
12.117.29
मम वश्यं जगत्सर्वं देवा यच्च चराचरम् ।
सन्ति देवाश्च ये भीताः स्वधर्मं न त्यजन्ति ये।
स्वधर्माच्चलितान्सर्वान्वाङ्भात्रेणापि निर्दहे ॥ १२.११७.२९ ॥
ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿವೆ. ಭಯಭೀತರಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾದವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಾನು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ದಹಿಸಬಲ್ಲೆ.
12.117.30
किमङ्ग त्वं मया नीतः शरभत्वमनामयम् ।
क्रूरः स सर्वभूतेषु हीनश्चाशुचिरेव च ॥ १२.११७.३० ॥
ಗೆಳೆಯನೇ, ನಿರಾಮಯವಾದ ಶರಭತ್ವಕ್ಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಏಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದೆ? ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರೂರ, ಹೀನ ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಶುಚಿ.
12.117.31
श्वा त्वं द्वीपित्वमापन्नो द्वीपी व्याघ्रत्वमागतः ।
व्याघ्रान्नागो मदपटुर्नागः सिंहत्वमागतः ॥ १२.११७.३१ ॥
ನೀನು ನಾಯಿಯಿಂದ ಚಿರತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆ; ಚಿರತೆ ಹುಲಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತು; ಹುಲಿಯಿಂದ ಮದದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣವಾದ ಆನೆ, ಆ ಆನೆ ಸಿಂಹದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
12.117.32
सिंहस्त्वं बलमापन्नो भूयः शरभतां गतः ।
मया स्नेहपरीतेन विसृष्टो न कुलान्वयः ॥ १२.११७.३२ ॥
ನೀನು ಸಿಂಹನಾಗಿ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದೆ, ಮತ್ತೆ ಶರಭನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋದೆ; ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟೆ — ಕುಲವನ್ನೂ ವಂಶವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ.
12.117.33
यस्मादेवमपापं मां पाप हिंसितुमिच्छसि ।
तस्मात्स्वयोनिमापन्नः पुनः श्वानो भविष्यसि ॥ १२.११७.३३ ॥
ನಿಷ್ಪಾಪನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೊಲ್ಲಲು ನೀನು ಬಯಸುತ್ತೀ, ಓ ಪಾಪಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ನಾಯಿಗಳಾಗುವೆ.
12.117.34
ततो मुनिजनद्वेष्टा दुष्टात्मा प्राकृतोऽबुधः ।
ऋषिणा शरभः शप्तस्तद्रूपं पुनराप्तवान् ॥ १२.११७.३४ ॥
ಆಗ ಮುನಿಜನರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ, ಕೀಳು, ಮೂರ್ಖನಾದ ಅವನು ಋಷಿಯಿಂದ ಶರಭನಾಗಿ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು.