മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.117.1
व्याघ्रश्वोटजमूलस्थस्तृप्तः सुप्तो हतैर्मृगैः ।
नागभागात्तमुद्देशं मत्तो मेघ इवोत्थितः ॥ १२.११७.१ ॥
ഋഷിയുടെ കുടിലിന്റെ വേരിനടുത്ത് നിന്നിരുന്ന കടുവ, കൊന്ന മാനുകളാൽ തൃപ്തനായി ഉറങ്ങിക്കിടന്നു; ആനയുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ആ സ്ഥലത്തുനിന്ന് മദിച്ച് മേഘം പോലെ ഉയർന്നു.
12.117.2
प्र…करटः प्रांशुः पद्मी विततकुम्भकः ।
सु…णो महाकायो मेघगम्भीरनिः स्वनः ॥ १२.११७.२ ॥
പ്ര…കരടഃ, ഉയരമുള്ളവൻ, താമരയുള്ളവൻ, വിസ്തൃത കുംഭസ്ഥലമുള്ളവൻ; സു…ണ, മഹാകായൻ, മേഘം പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദമുള്ളവൻ.
12.117.3
तं दृष्ट्वा कुञ्जरं मत्तमायान्तं बलगर्वितम् ।
व्या हस्तिभयान्त्रस्तस्तमृषिं शरणं ययौ ॥ १२.११७.३ ॥
ആ മദിച്ചു ബലഗർവോടെ വരുന്ന ആനയെ കണ്ട്, ആനയുടെ ഭയത്താൽ വിറച്ച കടുവ ആ ഋഷിയുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
12.117.4
ततोऽनयत्कुञ्जरत्वं व्याघ्रं तमृषिसत्तमः ।
महमेघोपमं दृष्ट्वा स भीतो ह्यभवद्गजः ॥ १२.११७.४ ॥
അപ്പോൾ ആ ഋഷിശ്രേഷ്ഠൻ കടുവയെ ആനയുടെ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റി; മഹാമേഘം പോലുള്ള അതിനെ കണ്ട് ആ ആന ഭയപ്പെട്ടു.
12.117.5
ततः कमलषण्डानि सल्लकीगहनानि च ।
व्य…रत्स मुदायुक्तः पझरेणुविभूषितः ॥ १२.११७.५ ॥
അപ്പോൾ താമരക്കൂട്ടങ്ങളിലും സല്ലകീവൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇടതൂർന്ന കാടുകളിലും, വി…, ആനന്ദത്തോടെ താമരപ്പൊടിയാൽ അലങ്കൃതനായി…
12.117.6
कदचिद्दममाणस्य हस्तिनः संमुखं तदा ।
ऋषेस्तस्योटस्थस्य कालोऽगच्छद्दिवानिशम् ॥ १२.११७.६ ॥
ഒരിക്കൽ, മെരുക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആനയുടെ മുന്നിൽ, അപ്പോൾ കുടിലിനരികെ നിന്നിരുന്ന ആ ഋഷിയുടെ കാലം പകലും രാത്രിയും കഴിഞ്ഞുപോയി.
12.117.7
अथाजगाम तं देशं केसरी केसरारुणः ।
गिन्विन्दरजो भीमः सिंहो नागकुलान्तकः ॥ १२.११७.७ ॥
അപ്പോൾ ആ പ്രദേശത്തേക്ക് ആ കേസരി വന്നെത്തി; ജടയാൽ ചുവന്ന, ഭയങ്കരനായ, ആനക്കുലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന സിംഹം.
12.117.8
तं… सिंहमायान्तं नागः सिंहभयार्दितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानो भयातुरः ॥ १२.११७.८ ॥
ആ … സിംഹം വരുന്നതു കണ്ട്, സിംഹഭയത്താൽ പീഡിതനായ ആ ആന വിറച്ചും ഭയത്താൽ വ്യാകുലനായും ഋഷിയെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
12.117.9
स त-ः सिंहतां नीतो गजेन्द्रो मुनिना तदा ।
तं च नागणयत्सिंहं तुल्यजातिसमन्वयात् ॥ १२.११७.९ ॥
ആ … ഗജേന്ദ്രനെ അന്നു മുനി സിംഹരൂപത്തിലാക്കി; ഒരേ ജാതിയുടെ ബന്ധത്താൽ ആ ആന ആ സിംഹത്തെ തന്റേതെന്നപോലെ കണ്ടു.
12.117.10
दृष्ट्वा च सोऽभवत्सिंहो वन्यो हिंसन्नवाग्बलः ।
स चाश्रपेऽवसत्सिंहस्तस्मिन्नेव सुखी वने ॥ १२.११७.१० ॥
അതു കണ്ട് അവൻ കാട്ടിലെ സിംഹമായി; പുതിയ ബലത്താൽ ഹിംസ ചെയ്തുകൊണ്ട്; ആ സിംഹം ആ കാട്ടിൽത്തന്നെ ആശ്രമത്തിൽ സുഖമായി വസിച്ചു.
12.117.11
न चान्ये क्षुद्रपशवस्तपोवनसमीपतः ।
व्यदृश्यन्त तदा त्रस्ता जीविताकाङ्क्षिणस्तथा ॥ १२.११७.११ ॥
തപോവനത്തിനടുത്ത് അപ്പോൾ മറ്റു ചെറിയ മൃഗങ്ങളെ കണ്ടില്ല; അവ ഭയന്ന് ജീവൻ കാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഒളിച്ചിരുന്നു.
12.117.12
कदाचित्कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसकः ।
बलवान्क्षतजाहारो नानासत्वभयंकरः ॥ १२.११७.१२ ॥
ഒരിക്കൽ കാലഗതിയാൽ അവൻ എല്ലാ ജീവികളെയും ഹിംസിക്കുന്നവനും, ബലവാനും, രക്തം ആഹാരമാക്കുന്നവനും, പലതരം ജീവികൾക്കു ഭയങ്കരനുമായി.
12.117.13
अष्टपादर्ध्वनयनः शरभो वनगोचरः ।
तं सिंहं हन्तुमागच्छन्मुनेस्तस्य निवेशने ॥ १२.११७.१३ ॥
എട്ടുകാലുകളും മുകളിലേക്കു നോക്കുന്ന കണ്ണുകളുമുള്ള, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശരഭൻ ആ സിംഹത്തെ കൊല്ലാൻ മുനിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്കു വന്നു.
12.117.14
तं दृष्ट्वा शरभं यान्तं सिंहः परभयान्वितः ।
ऋषिं शरणमापेदे वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १२.११७.१४ ॥
ആ ശരഭൻ വരുന്നതു കണ്ട്, മറ്റൊരാളുടെ ഭയം നിറഞ്ഞ ആ സിംഹം വിറച്ചുകൊണ്ട് കൈകൂപ്പി ഋഷിയുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
12.117.15
सं मुनिः शरभं चक्रे बलोत्कटमरिंदम ।
ततः स शरभो वन्यो मुनेः शरभमग्रतः।
दृष्ट्वा बलिनमत्युग्रं द्रुतं संप्राद्रवद्वनम् ॥ १२.११७.१५ ॥
മുനി ആ ശരഭനെ അത്യന്തം ബലവാനാക്കി. ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, അപ്പോൾ ആ വനശരഭൻ മുനിയുടെ മുന്നിലുള്ള ശരഭൻ അത്യന്തം ബലവാനും ഉഗ്രനുമായതു കണ്ട് വേഗത്തിൽ കാട്ടിലേക്ക് ഓടി.
12.117.16
स एवं शरभस्थाने न्यस्तो वै मुनिना तदा ।
मुनेः पार्श्वगतो नित्यं शरभः सुखमाप्तवान् ॥ १२.११७.१६ ॥
ഇങ്ങനെ അന്ന് മുനിയാൽ ശരഭന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിർത്തപ്പെട്ട അവൻ, മുനിയുടെ അരികിൽ എപ്പോഴും കഴിഞ്ഞ് സുഖം നേടി.
12.117.17
ततः शरभसंत्रस्ताः सर्वे मृगगणा वनात् ।
दिशः संप्राद्रवत्राजन्भयाज्जीवितकाङ्क्षिणः ॥ १२.११७.१७ ॥
അപ്പോൾ ശരഭനെ ഭയന്ന എല്ലാ മൃഗക്കൂട്ടങ്ങളും, രാജാവേ, ജീവൻ കാംക്ഷിച്ച് ഭയത്താൽ കാട്ടിൽനിന്ന് ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.
12.117.18
शरभोऽप्यतिसंहृष्टो नित्यं प्राणिवधे रतः ।
फलमूलाशनं कर्तुं नैच्छत्स पिशिताशनः ॥ १२.११७.१८ ॥
ശരഭനും അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ എപ്പോഴും ജീവികളെ വധിക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയിരുന്നു; മാംസഭോജിയായ അവൻ പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
12.117.19
ततः क्षुद्रसमाचारो बलेन च समन्वितः ।
इयेष तं मुनिं हन्तुमकृतज्ञः कृतान्वयः ॥ १२.११७.१९ ॥
അപ്പോൾ നീചമായ പെരുമാറ്റവും ബലവുമുള്ള, കൃതഘ്നനായ അവൻ, ഉത്തമവംശജനായിരുന്നിട്ടും, ആ മുനിയെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
12.117.20
चिन्तयामास च तदा शरभः श्वानपूर्वकः ॥ १२.११७.२० ॥
അപ്പോൾ മുമ്പ് നായയായിരുന്ന ശരഭൻ ചിന്തിച്ചു.
12.117.21
अस्य प्रभावात्संप्राप्तो वाङ्भात्रेणैव केवलम् ।
शरभत्वं सुदुष्प्रापं सर्वभूतभयंकरम् ॥ १२.११७.२१ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ, വെറും വാക്കുകൊണ്ടുമാത്രം, അതിദുർലഭവും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഭയങ്കരവുമായ ശരഭത്വം ഞാൻ നേടി.
12.117.22
अन्येऽप्यत्र भयत्रस्ताः सन्ति सत्वा भयार्दिताः ।
मुनिमाश्रित्य जीवन्तो मृगाः पक्षिगणास्तथा ॥ १२.११७.२२ ॥
ഇവിടെ ഭയത്താൽ വിറച്ചും ഭയം പീഡിപ്പിച്ചും കഴിയുന്ന മറ്റു ജീവികളുമുണ്ട്; ആ മുനിയെ ആശ്രയിച്ച് മാനുകളും പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളും ജീവിക്കുന്നു.
12.117.23
तेषामपि कदाचिच्च शरभत्वं प्रयच्छति ।
सर्वसत्वोत्तमं लोके बलं यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११७.२३ ॥
അവർക്കും ചിലപ്പോൾ അദ്ദേഹം ശരഭത്വം നൽകുന്നു; ലോകത്തിൽ എല്ലാ ജീവികളിലും ഉത്തമവും ബലം പ്രതിഷ്ഠിതവുമായ ആ അവസ്ഥ.
12.117.24
पक्षिणामप्ययं दद्यात्कदाचिद्गारुडं बलम् ॥ १२.११७.२४ ॥
ഇദ്ദേഹം ചിലപ്പോൾ പക്ഷികൾക്കും ഗരുഡന്റെ ബലം നൽകിയേക്കാം.
12.117.25
यावदन्यस्य संप्रीतः कारुण्यं तु समाश्रितः ।
न ददाति बलं तुष्टः सत्वस्यान्यस्य कस्यचित् ॥ १२.११७.२५ ॥
ഒരാൾ മറ്റൊരാളിൽ പ്രസാദിച്ച് കാരുണ്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നിടത്തോളം, സംതൃപ്തനായവൻ മറ്റേതെങ്കിലും ജീവിക്ക് ബലം നൽകുന്നില്ല.
12.117.26
तावदेनमहं विप्रं वधिष्यामि च शीघ्रतः ।
स्थातुं मया शक्यमिह मुनिघातान्न संशयः ॥ १२.११७.२६ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ ഈ ബ്രാഹ്മണനെ വേഗം കൊല്ലും. മുനിഹത്യയാൽ ഇവിടെ എനിക്ക് നിലനിൽക്കാനാകും, സംശയമില്ല.
12.117.27
ततस्तेन तपःशक्त्या विदितो ज्ञानचक्षुषा ।
विज्ञाय च मुनिः प्राज्ञस्ततः शापं प्रयुक्तवान् ॥ १२.११७.२७ ॥
പിന്നീട് തപശ്ശക്തിയാൽ, ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സാൽ അവനെ അറിഞ്ഞ ആ ജ്ഞാനിയായ മുനി ശാപം പ്രയോഗിച്ചു.
12.117.28
अहमग्निप्रभो नाम मुनिर्भृगुकुलान्वयः ।
मनसा निर्दहेयं च जगत्संधारयामि च ॥ १२.११७.२८ ॥
ഞാൻ അഗ്നിപ്രഭ എന്ന പേരുള്ള മുനിയാണ്; ഭൃഗുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ. മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കാം, ലോകത്തെ താങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.117.29
मम वश्यं जगत्सर्वं देवा यच्च चराचरम् ।
सन्ति देवाश्च ये भीताः स्वधर्मं न त्यजन्ति ये।
स्वधर्माच्चलितान्सर्वान्वाङ्भात्रेणापि निर्दहे ॥ १२.११७.२९ ॥
ലോകമൊക്കെയും, ദേവന്മാരും ചരാചരങ്ങളും എന്റെ വശത്താണ്. ഭയന്ന ദേവന്മാരും സ്വധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല; സ്വധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വ്യതിചലിച്ചവരെ വാക്കുകൊണ്ടുപോലും ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും.
12.117.30
किमङ्ग त्वं मया नीतः शरभत्वमनामयम् ।
क्रूरः स सर्वभूतेषु हीनश्चाशुचिरेव च ॥ १२.११७.३० ॥
സുഹൃത്തേ, നിന്നെ ഞാൻ ആരോഗ്യകരമല്ലാത്ത ശരഭത്വത്തിലേക്ക് എന്തിന് കൊണ്ടുപോയി? അവൻ എല്ലാ ജീവികളോടും ക്രൂരനും, അധമനും, സത്യത്തിൽ അശുദ്ധനുമാണ്.
12.117.31
श्वा त्वं द्वीपित्वमापन्नो द्वीपी व्याघ्रत्वमागतः ।
व्याघ्रान्नागो मदपटुर्नागः सिंहत्वमागतः ॥ १२.११७.३१ ॥
നീ നായയിൽനിന്ന് പുള്ളിപ്പുലിയുടെ അവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു; പുള്ളിപ്പുലി കടുവയുടെ അവസ്ഥയിലെത്തി; കടുവയിൽനിന്ന് മദത്തിൽ സമർഥനായ ആന, ആ ആന സിംഹത്തിന്റെ അവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു.
12.117.32
सिंहस्त्वं बलमापन्नो भूयः शरभतां गतः ।
मया स्नेहपरीतेन विसृष्टो न कुलान्वयः ॥ १२.११७.३२ ॥
നീ സിംഹമായി ബലം പ്രാപിച്ചു, വീണ്ടും ശരഭത്തിന്റെ അവസ്ഥയിലേക്ക് പോയി; സ്നേഹത്താൽ വശപ്പെട്ട ഞാൻ നിന്നെ വിട്ടയച്ചു — കുലവും വംശവും നോക്കാതെ.
12.117.33
यस्मादेवमपापं मां पाप हिंसितुमिच्छसि ।
तस्मात्स्वयोनिमापन्नः पुनः श्वानो भविष्यसि ॥ १२.११७.३३ ॥
പാപമില്ലാത്ത എന്നെ ഇങ്ങനെ കൊല്ലാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഹേ പാപീ; അതിനാൽ നിന്റെ സ്വന്തം യോനിയിൽ എത്തി നീ വീണ്ടും നായ്ക്കളാകും.
12.117.34
ततो मुनिजनद्वेष्टा दुष्टात्मा प्राकृतोऽबुधः ।
ऋषिणा शरभः शप्तस्तद्रूपं पुनराप्तवान् ॥ १२.११७.३४ ॥
അപ്പോൾ മുനിജനങ്ങളെ വെറുക്കുന്ന, ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള, അധമനും അവിവേകിയുമായ അവൻ ഋഷിയാൽ ശരഭനായി ശപിക്കപ്പെട്ട് വീണ്ടും ആ രൂപം പ്രാപിച്ചു.