Mahābhārata · Adhyāya 12.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.125.1
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह ।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे ॥ १२.१२५.१ ॥
Yudhiṣṭhira dijo: Abuelo, has declarado que en el hombre el carácter es lo principal. ¿Cómo surge entonces la esperanza, y qué es? Dímelo.
12.125.2
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह ।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय ॥ १२.१२५.२ ॥
Yudhiṣṭhira dijo: Abuelo, en mí ha surgido esta gran duda. Oh conquistador de ciudades enemigas, no hay nadie más que tú que pueda resolverla.
12.125.3
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने ।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो ॥ १२.१२५.३ ॥
Yudhiṣṭhira dijo: Abuelo, mi esperanza en Suyodhana era grande. Pero cuando llegó la guerra, oh señor, es justo que él sea su autor.
12.125.4
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते ।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः ॥ १२.१२५.४ ॥
En todo hombre surge una esperanza muy grande. Cuando esa esperanza es destruida, la muerte es dolorosa; de esto no hay duda.
12.125.5
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना ।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम ॥ १२.१२५.५ ॥
He sido dejado sin esperanza y con mal juicio por él, aquel de alma perversa, hijo de Dhṛtarāṣṭra. Oh rey de reyes, mira la torpeza de mi mente.
12.125.6
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात् ।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः ॥ १२.१२५.६ ॥
Considero la esperanza mayor que una montaña con sus árboles, oh rey, mayor incluso que el cielo, o bien inconmensurable.
12.125.7
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा ।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः ॥ १२.१२५.७ ॥
Oh, mejor de los Kurus, esto es difícil de concebir y muy difícil de obtener. Por su rareza, ¿qué otra cosa veo más rara que eso?
12.125.8
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे ।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च ॥ १२.१२५.८ ॥
Aquí te relataré, Yudhiṣṭhira, la historia completa de Sumitra y de Ṛṣabha; escúchame.
12.125.9
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः ।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ॥ १२.१२५.९ ॥
El rey sabio llamado Sumitra, del linaje de los Haihaya, salió de caza. Tras herir a un ciervo con una flecha de nudos curvados, lo persiguió.
12.125.10
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः ।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात् ॥ १२.१२५.१० ॥
Aquel ciervo, llevándose la flecha, huyó con extrema rapidez; y aquel rey poderoso lo persiguió de cerca y sin demora.
12.125.11
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः ।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत् ॥ १२.१२५.११ ॥
Entonces el veloz ciervo corrió por tierra baja y alta por igual; oh señor de reyes, avanzó por el camino llano como en un instante.
12.125.12
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च ।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा ॥ १२.१२५.१२ ॥
Entonces aquel rey, por su juventud y su fuerza, portando arco y espada, vagaba como un cisne.
12.125.13
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च ।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः ॥ १२.१२५.१३ ॥
Entonces, cruzando ríos y arroyos, estanques y bosques, una y otra vez, el solitario morador del bosque siguió corriendo.
12.125.14
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम् ।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः ॥ १२.१२५.१४ ॥
Oh rey, aquel ciervo veloz, acercándose al rey una y otra vez, volvía hacia él de nuevo con gran velocidad.
12.125.15
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः ।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१५ ॥
Oh mejor de los reyes, aunque acosado por sus muchas flechas, el morador del bosque volvía a acercarse como si jugara.
12.125.16
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः ।
अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१६ ॥
De nuevo, recurriendo a la velocidad, aquel veloz jefe de la manada de ciervos, oh mejor de los reyes, pasaba una y otra vez y se acercaba de nuevo.
12.125.17
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत् ॥ १२.१२५.१७ ॥
Sumitra, azote de enemigos, tomó una flecha excelente, terrible, que atravesaba el punto vital, y la soltó desde el arco.
12.125.18
ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः ।
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव ॥ १२.१२५.१८ ॥
Entonces, a la distancia de un gavyūti, aquel señor de los señores de las manadas de ciervos, abandonando el camino de su flecha, se detuvo como si riera.
12.125.19
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि ।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत् ॥ १२.१२५.१९ ॥
Cuando aquella flecha de brillo ardiente cayó al suelo, el ciervo entró en el bosque, y el rey también corrió tras el ciervo.