มหาภารตะ · อัธยายะ 12.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.125.1
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह ।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे ॥ १२.१२५.१ ॥
ยุธิษฐิระกล่าวว่า ปู่ ท่านได้กล่าวว่าความประพฤติดีเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในมนุษย์ แล้วความหวังเกิดขึ้นได้อย่างไร และความหวังนั้นคืออะไร ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
12.125.2
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह ।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय ॥ १२.१२५.२ ॥
ยุธิษฐิระกล่าวว่า ปู่ ความสงสัยใหญ่หลวงได้เกิดขึ้นในใจข้าพเจ้า ผู้ชนะเมืองของศัตรูเอ๋ย ไม่มีผู้ใดนอกจากท่านที่จะคลี่คลายความสงสัยนี้ได้
12.125.3
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने ।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो ॥ १२.१२५.३ ॥
ยุธิษฐิระกล่าวว่า ปู่ ข้าพเจ้าเคยมีความหวังอันยิ่งใหญ่ในสุโยธน์ แต่เมื่อสงครามมาถึง ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ก็เป็นการสมควรแล้วที่เขาเป็นผู้ก่อให้เกิดสงครามนั้น
12.125.4
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते ।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः ॥ १२.१२५.४ ॥
ความหวังอันยิ่งใหญ่ย่อมเกิดขึ้นในมนุษย์ทุกคน เมื่อความหวังนั้นถูกทำลาย ความตายก็เป็นทุกข์ ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
12.125.5
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना ।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम ॥ १२.१२५.५ ॥
ข้าพเจ้าถูกเขาทำให้หมดหวังและจิตใจวิปริต โดยบุตรของธฤตราษฎร์ผู้มีจิตใจชั่วร้ายนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ โปรดดูความโง่เขลาของจิตใจข้าพเจ้าด้วยเถิด
12.125.6
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात् ।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः ॥ १२.१२५.६ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าความหวังยิ่งใหญ่กว่าภูเขาพร้อมทั้งต้นไม้ของมัน ข้าแต่พระราชา ยิ่งใหญ่กว่าแม้ท้องฟ้า หรือไม่ก็หาที่วัดมิได้
12.125.7
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा ।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः ॥ १२.१२५.७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกุรุ สิ่งนี้คิดได้ยากและหาได้ยากยิ่ง เพราะความหายากนั้น ข้าพเจ้าเห็นว่าสิ่งใดจะหายากกว่านี้อีกเล่า
12.125.8
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे ।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च ॥ १२.१२५.८ ॥
ที่นี่ข้าพเจ้าจะเล่าให้ท่านฟัง ยุธิษฐิระ จงฟังข้าพเจ้าเถิด ประวัติของสุมิตระและของฤษภะ เรื่องราวที่สมบูรณ์แล้ว
12.125.9
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः ।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ॥ १२.१२५.९ ॥
ราชฤๅษีผู้มีนามว่าสุมิตระ เชื้อสายไหหยะ ได้ออกไปล่าสัตว์ เมื่อยิงกวางด้วยลูกศรที่ปลายข้อโค้ง ก็ไล่ตามกวางนั้นไป
12.125.10
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः ।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात् ॥ १२.१२५.१० ॥
กวางนั้นคาบลูกศรไปและวิ่งหนีด้วยความว่องไวอย่างยิ่ง ฝ่ายพระราชาผู้แข็งแรงก็รีบไล่ตามกวางจากที่ใกล้นั้นอย่างรวดเร็ว
12.125.11
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः ।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत् ॥ १२.१२५.११ ॥
จากนั้น กวางผู้ว่องไววิ่งลงไปบนที่ต่ำและที่สูงเสมอกัน ข้าแต่จอมกษัตริย์ มันไปตามทางราบเรียบราวกับเพียงชั่วพริบตาเดียว
12.125.12
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च ।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा ॥ १२.१२५.१२ ॥
ครั้งนั้น พระราชานั้นด้วยความหนุ่มและกำลังของตน ถือทั้งธนูและดาบ ก็ท่องไปดุจหงส์
12.125.13
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च ।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः ॥ १२.१२५.१३ ॥
จากนั้น ข้ามแม่น้ำและลำธาร หนองน้ำและป่าไม้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผู้ท่องป่าเพียงลำพังนั้นก็วิ่งต่อไป
12.125.14
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम् ।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः ॥ १२.१२५.१४ ॥
ข้าแต่พระราชา กวางผู้ว่องไวนั้นเข้าใกล้พระราชาซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วก็กลับมาหาพระองค์อีกครั้งด้วยความเร็วอย่างยิ่ง
12.125.15
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः ।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกษัตริย์ แม้จะถูกลูกศรมากมายของพระองค์ยิงใส่ ผู้ท่องป่านั้นก็กลับมาใกล้อีกครั้งราวกับเล่นสนุก
12.125.16
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः ।
अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१६ ॥
อีกครั้ง กวางจ่าฝูงผู้ว่องไวนั้นใช้ความเร็วของตน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกษัตริย์ มันวิ่งผ่านไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วก็กลับมาใกล้อีกครั้ง
12.125.17
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत् ॥ १२.१२५.१७ ॥
สุมิตระ ผู้ทำลายศัตรู หยิบลูกศรอันประเสริฐที่น่าสะพรึงกลัวและแทงทะลุจุดตายของกวางนั้น แล้วยิงออกจากคันธนู
12.125.18
ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः ।
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव ॥ १२.१२५.१८ ॥
จากนั้น ที่ระยะหนึ่งคาวยูติ จ่าฝูงของฝูงกวางนั้น หลุดพ้นจากวิถีลูกศรของพระราชา แล้วยืนอยู่ราวกับหัวเราะ
12.125.19
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि ।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत् ॥ १२.१२५.१९ ॥
เมื่อลูกศรที่มีแสงเจิดจ้าตกลงสู่พื้นดินแล้ว กวางก็เข้าไปในป่า และพระราชาก็รีบไล่ตามกวางนั้นไปเช่นกัน