ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.125.1
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह ।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे ॥ १२.१२५.१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಪಿತಾಮಹರೇ, ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಶೀಲವೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ನೀವು ಹೇಳಿದಿರಿ. ಹಾಗಾದರೆ ಆಶೆ ಹೇಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಯಾವುದು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
12.125.2
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह ।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय ॥ १२.१२५.२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಪಿತಾಮಹರೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯ ಉದಯಿಸಿದೆ. ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರೇ, ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.125.3
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने ।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो ॥ १२.१२५.३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಪಿತಾಮಹರೇ, ಸುಯೋಧನನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಶೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ಬಂದಾಗ, ಪ್ರಭುವೇ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನು ಇವನೇ ಎಂಬುದು ಸರಿಯೇ.
12.125.4
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते ।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः ॥ १२.१२५.४ ॥
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಆಶೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಆಶೆ ನಾಶವಾದಾಗ ಮರಣವು ದುಃಖಕರವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.125.5
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना ।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम ॥ १२.१२५.५ ॥
ನಾನು ಆಶೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ — ಆ ದುರಾತ್ಮ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನನ್ನ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.
12.125.6
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात् ।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः ॥ १२.१२५.६ ॥
ಆಶೆಯನ್ನು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ರಾಜನೇ, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದೆಂದು, ಅಥವಾ ಅಳೆಯಲಾಗದ್ದೆಂದು.
12.125.7
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा ।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः ॥ १२.१२५.७ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಊಹಿಸಲಾಗದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದುದು. ಅದರ ದುರ್ಲಭತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದುರ್ಲಭವಾದುದು ಇನ್ನೇನಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ?
12.125.8
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे ।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च ॥ १२.१२५.८ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸುಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಋಷಭರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
12.125.9
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः ।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ॥ १२.१२५.९ ॥
ಸುಮಿತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ, ಹೈಹಯ ವಂಶದವನು, ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದನು. ಬಾಗಿದ ಗಂಟಿನ ಬಾಣದಿಂದ ಒಂದು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಅದನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದನು.
12.125.10
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः ।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात् ॥ १२.१२५.१० ॥
ಆ ಜಿಂಕೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಅತಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಓಡಿತು. ಆ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹತ್ತಿರದಿಂದಲೇ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದನು.
12.125.11
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः ।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत् ॥ १२.१२५.११ ॥
ಆಗ ಆ ವೇಗದ ಜಿಂಕೆ ತಗ್ಗು-ದಿನ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಿತು. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಅದು ಒಂದು ಕ್ಷಣದಂತೆ ಸಮತಟ್ಟಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು.
12.125.12
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च ।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा ॥ १२.१२५.१२ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಯೌವನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ, ಬಿಲ್ಲು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಂಸದಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
12.125.13
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च ।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः ॥ १२.१२५.१३ ॥
ಆಗ ನದಿಗಳನ್ನು, ಹೊಳೆಗಳನ್ನು, ಕೊಳಗಳನ್ನು, ಕಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ದಾಟಿ, ಆ ಏಕಾಕಿ ವನಚರ ಓಡಿತು.
12.125.14
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम् ।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः ॥ १२.१२५.१४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಜಿಂಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂತು.
12.125.15
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः ।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१५ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಆ ವನಚರ ಜಿಂಕೆ ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
12.125.16
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः ।
अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१६ ॥
ಮತ್ತೆ ವೇಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ವೇಗದ ಮೃಗಯೂಥಪತಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಪದೇ ಪದೇ ಹಾದು ಮತ್ತೆ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
12.125.17
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत् ॥ १२.१२५.१७ ॥
ಅವನ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೀಳುವ ಭಯಂಕರ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಸುಮಿತ್ರನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟನು.
12.125.18
ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः ।
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव ॥ १२.१२५.१८ ॥
ಆಗ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಮೃಗಯೂಥಪತಿಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಆ ಜಿಂಕೆ, ಅವನ ಬಾಣಪಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಗುತ್ತ ನಿಂತಿತು.
12.125.19
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि ।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत् ॥ १२.१२५.१९ ॥
ಉರಿಯುವ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಬಾಣವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಆ ಜಿಂಕೆ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿತು; ರಾಜನೂ ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದನು.