മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.125.1
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह ।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे ॥ १२.१२५.१ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹാ, മനുഷ്യനിൽ ശീലമാണ് പ്രധാനമെന്ന് അങ്ങ് പറഞ്ഞു. എങ്കിൽ ആശ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു, അതെന്താണ്? അത് എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
12.125.2
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह ।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय ॥ १२.१२५.२ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹാ, എന്നിൽ ഈ വലിയ സംശയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ചവനേ, അത് തീർക്കാൻ അങ്ങയല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല.
12.125.3
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने ।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो ॥ १२.१२५.३ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹാ, സുയോധനനിൽ എനിക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം വന്നപ്പോൾ, പ്രഭോ, അതിന് കാരണക്കാരൻ ഇവനാണെന്നത് ഉചിതം തന്നെ.
12.125.4
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते ।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः ॥ १२.१२५.४ ॥
ഏതൊരു മനുഷ്യനിലും വലിയ ആശ ഉണ്ടാകുന്നു. ആ ആശ നശിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മരണം ദുഃഖകരമാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.125.5
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना ।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम ॥ १२.१२५.५ ॥
ഞാൻ പ്രതീക്ഷയറ്റവനും ദുർബുദ്ധിയുള്ളവനുമായി തീർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — ആ ദുരാത്മാവായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനാൽ. രാജേന്ദ്രാ, എന്റെ മന്ദബുദ്ധി കാണുക.
12.125.6
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात् ।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः ॥ १२.१२५.६ ॥
ആശയെ മരങ്ങളോടുകൂടിയ പർവതത്തെക്കാളും വലുതായി ഞാൻ കരുതുന്നു; രാജാവേ, ആകാശത്തെക്കാളും, അല്ലെങ്കിൽ അളവറ്റതായും.
12.125.7
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा ।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः ॥ १२.१२५.७ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഇത് ചിന്തിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും അതിദുർലഭവുമാണ്. അതിന്റെ ദുർലഭതകൊണ്ട്, അതിനേക്കാൾ ദുർലഭമായി മറ്റെന്താണുള്ളതെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു?
12.125.8
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे ।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च ॥ १२.१२५.८ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്ക് സുമിത്രന്റെയും ഋഷഭന്റെയും സമ്പൂർണ്ണമായ ഇതിഹാസം പറയാം; എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക.
12.125.9
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः ।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ॥ १२.१२५.९ ॥
സുമിത്രൻ എന്ന രാജർഷി, ഹൈഹയ വംശജൻ, വേട്ടയ്ക്ക് പോയി. വളഞ്ഞ മുനയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് ഒരു മാനിനെ എയ്ത് അതിനെ പിന്തുടർന്നു.
12.125.10
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः ।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात् ॥ १२.१२५.१० ॥
ആ മാൻ അമ്പ് വഹിച്ചുകൊണ്ട് അതിവേഗത്തിൽ ഓടി. ആ ബലവാനായ രാജാവ് ഉടൻ അടുത്തുനിന്ന് മാനിനെ പിന്തുടർന്നു.
12.125.11
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः ।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत् ॥ १२.१२५.११ ॥
പിന്നെ ആ വേഗമുള്ള മാൻ താഴ്ന്ന സ്ഥലത്തും ഉയർന്ന സ്ഥലത്തും ഓടി. രാജേന്ദ്രാ, അത് ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് സമതലമായ വഴിയിലൂടെ പോയതുപോലെയായിരുന്നു.
12.125.12
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च ।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा ॥ १२.१२५.१२ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ് യൗവനത്താലും സ്വന്തം ബലത്താലും വില്ലും വാളും ധരിച്ച് ഹംസത്തെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
12.125.13
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च ।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः ॥ १२.१२५.१३ ॥
പിന്നെ നദികളും അരുവികളും കുളങ്ങളും വനങ്ങളും കടന്നു കടന്ന്, ആ ഏകാകിയായ വനചാരി ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
12.125.14
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम् ।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः ॥ १२.१२५.१४ ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ മാൻ വേഗത്തിൽ രാജാവിനടുത്തേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നു, മഹാവേഗത്തോടെ തിരിച്ചും എത്തി.
12.125.15
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः ।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१५ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അവന്റെ അനേകം അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായിട്ടും ആ വനചാരി മാൻ കളിക്കുന്നതുപോലെ വീണ്ടും അടുത്തു വന്നു.
12.125.16
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः ।
अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१६ ॥
വീണ്ടും വേഗത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ആ വേഗവാനായ മൃഗയൂഥപൻ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, പലതവണ കടന്നുപോയി വീണ്ടും അടുത്തു വന്നു.
12.125.17
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत् ॥ १२.१२५.१७ ॥
അവന്റെ മർമ്മം തുളയ്ക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ, ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന സുമിത്രൻ, ശ്രേഷ്ഠമായ അമ്പെടുത്ത് വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്തു.
12.125.18
ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः ।
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव ॥ १२.१२५.१८ ॥
പിന്നെ ഒരു ഗവ്യൂതി ദൂരത്ത്, മാൻ കൂട്ടങ്ങളുടെ നാഥർക്കെല്ലാം നാഥനായ ആ മാൻ, അവന്റെ അമ്പിന്റെ വഴി വിട്ട് ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നിന്നു.
12.125.19
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि ।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत् ॥ १२.१२५.१९ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള ആ അമ്പ് നിലത്ത് വീണപ്പോൾ മാൻ കാട്ടിലേക്ക് കടന്നു; രാജാവും ആ മാനിനെ പിന്തുടർന്നു.