ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.125.1
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह ।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे ॥ १२.१२५.१ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ପିତାମହ, ଆପଣ କହିଲେ ଯେ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଳ ହିଁ ପ୍ରଧାନ। ତେବେ ଆଶା କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ତାହା କ'ଣ? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.125.2
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह ।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय ॥ १२.१२५.२ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ପିତାମହ, ମୋ ମନରେ ଏହି ମହାନ ସଂଶୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ହେ ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜୟୀ, ତାହା ଛେଦନ କରିବାକୁ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।
12.125.3
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने ।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो ॥ १२.१२५.३ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ପିତାମହ, ସୁଯୋଧନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ବଡ଼ ଆଶା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ତାହାର କର୍ତ୍ତା ଏହି ଜଣେ ବୋଲି ଯଥାର୍ଥ।
12.125.4
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते ।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः ॥ १२.१२५.४ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ବଡ଼ ଆଶା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେହି ଆଶା ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖଦାୟକ ହୁଏ, ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।
12.125.5
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना ।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम ॥ १२.१२५.५ ॥
ମୁଁ ଆଶାହୀନ ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି — ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋର ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଦେଖନ୍ତୁ।
12.125.6
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात् ।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः ॥ १२.१२५.६ ॥
ମୁଁ ଆଶାକୁ ଗଛ ସହିତ ପର୍ବତଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ମନେ କରେ; ହେ ରାଜନ୍, ଆକାଶଠାରୁ ମଧ୍ୟ, କିମ୍ବା ଅପରିମେୟ।
12.125.7
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा ।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः ॥ १२.१२५.७ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଦୁର୍ବିଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ। ଏହାର ଦୁର୍ଲଭତା ହେତୁ ମୁଁ ଦେଖେ ଏଥିରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ଆଉ କ'ଣ ଅଛି?
12.125.8
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे ।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च ॥ १२.१२५.८ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁମିତ୍ର ଓ ଋଷଭଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ କହିବି; ମୋ କଥା ଶୁଣ।
12.125.9
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः ।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा ॥ १२.१२५.९ ॥
ସୁମିତ୍ର ନାମକ ରାଜର୍ଷି, ହୈହୟ ବଂଶୀୟ, ମୃଗୟାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ବାଣରେ ଗୋଟିଏ ହରିଣକୁ ବିନ୍ଧି ସେ ତାର ପିଛା କଲେ।
12.125.10
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः ।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात् ॥ १२.१२५.१० ॥
ସେହି ହରିଣ ବାଣ ନେଇ ଅତି ପରାକ୍ରମରେ ପଳାଇଲା। ସେହି ବଳବାନ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ନିକଟରୁ ହରିଣର ପିଛା କଲେ।
12.125.11
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः ।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत् ॥ १२.१२५.११ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ହରିଣ ନିମ୍ନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ ଦୌଡ଼ିଲା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଯେମିତି ଏକ କ୍ଷଣରେ ସମତଳ ପଥରେ ଚାଲିଗଲା।
12.125.12
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च ।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा ॥ १२.१२५.१२ ॥
ତେବେ ସେହି ରାଜା ଯୌବନ ଓ ନିଜ ବଳରେ ଧନୁ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି ହଂସ ପରି ବିଚରଣ କଲେ।
12.125.13
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च ।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः ॥ १२.१२५.१३ ॥
ତା'ପରେ ନଦ, ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଓ ବନ ଅତିକ୍ରମ କରି କରି, ସେ ଏକାକୀ ବନଚାରୀ ଦୌଡ଼ୁଥିଲା।
12.125.14
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम् ।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः ॥ १२.१२५.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ହରିଣ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ବାରମ୍ବାର ଆସି, ମହାବେଗରେ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସୁଥିଲା।
12.125.15
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः ।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଅନେକ ବାଣରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବନଚାରୀ ହରିଣ ଖେଳୁଥିବା ପରି ପୁଣି ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲା।
12.125.16
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः ।
अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम् ॥ १२.१२५.१६ ॥
ପୁଣି ବେଗ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେହି ଦ୍ରୁତ ମୃଗଯୂଥପତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବାରମ୍ବାର ଅତିକ୍ରମ କରି ପୁଣି ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲା।
12.125.17
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत् ॥ १२.१२५.१७ ॥
ତାଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥାନ ବିଦ୍ଧକାରୀ ଭୟଙ୍କର, ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ସୁମିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ନେଇ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
12.125.18
ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः ।
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव ॥ १२.१२५.१८ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ଗବ୍ୟୂତି ଦୂରରେ, ମୃଗ-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି ସେ, ତାଙ୍କ ବାଣ-ପଥ ଛାଡ଼ି ହସୁଥିବା ପରି ଠିଆ ହେଲା।
12.125.19
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि ।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत् ॥ १२.१२५.१९ ॥
ଜ୍ଵଳନ୍ତ ତେଜ ଥିବା ସେହି ବାଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ସେ ମୃଗ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେହି ମୃଗ ପଛରେ ଧାଇଁଲେ।