ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.126.1
प्रविश्य च महारण्यं तापसानामथाश्रमम् ।
आससाद ततो राजा श्रान्तश्चोपाविशत्तदा ॥ १२.१२६.१ ॥
ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਤਦ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
12.126.2
तं कार्मुकधरं दृष्ट्वा श्रमार्तं क्षुधितं तदा ।
समेत्य ऋषयस्तस्मै पूजां चक्रुर्यथाविधि ॥ १२.१२६.२ ॥
ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਕਿਆ ਅਤੇ ਭੁੱਖਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
12.126.3
स पूजामृषिभिर्दत्तां प्रतिगृह्य नराधिपः ।
अपृच्छत्तापसान्सर्वांस्तपोवृद्धिमनुत्तमाम् ॥ १२.१२६.३ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਤਪੋ-ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
12.126.4
ते तस्य राज्ञो वचनं प्रतिगृह्य तपोधनाः ।
ऋषयो राजशार्दूलमपृच्छंस्तत्प्रयोजनम् ॥ १२.१२६.४ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ।
12.126.5
केन भद्रमुखार्थेन तपोवनमुपागतः ।
पदातिर्बद्धनिस्त्रिंशो धन्वी बाणी नरेश्वर ॥ १२.१२६.५ ॥
ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਕਿਸ ਸ਼ੁਭ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਪੈਦਲ, ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲਈ?
12.126.6
एतदिच्छामहे श्रोतुं कुतः प्राप्तोऽसि मानद ।
कस्मिन्कुले तु जातस्त्वं किंनामा चासि ब्रूहि नः ॥ १२.१२६.६ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ! ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਕਿਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
12.126.7
ततः स राजा सर्वेभ्यो द्विजेभ्यः पुरुषर्षभ ।
आचख्यौ तद्यथावृत्तं परिचर्यां च भारत ॥ १२.१२६.७ ॥
ਤਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਹੇ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਬੀਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਬਾਰੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਿਆ।
12.126.8
हैहयानां कुले जातः सुमित्रोऽमित्रकर्शनः ।
चरामि मृगयूथानि निघ्रन्बाणैः सहस्रशः ॥ १२.१२६.८ ॥
ਹੈਹਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੁਮਿਤਰ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਾਰਦਾ ਮੈਂ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ।
12.126.9
बलेन महता ब्रह्मन्सामात्यः सावरोधकः ।
मृगस्तु विद्धो बाणेन मया सरति शल्यवान् ॥ १२.१२६.९ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਉਹ ਹਿਰਨ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
12.126.10
तं द्रवन्तमनुप्राप्तो वनमेतद्यदृच्छया ।
भवत्सकाशं नष्टश्रीर्हताशः श्रमकर्शितः ॥ १२.१२६.१० ॥
ਉਸ ਭੱਜਦੇ ਹਿਰਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ, ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਆ ਕੇ, ਆਸ ਟੁੱਟੀ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
12.126.11
किंनु दुःखमतोऽन्यद्वै यदहं श्रमकर्शितः ।
भवतामाश्रमं प्राप्तो हताशो भ्रष्टलक्षणः ॥ १२.१२६.११ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਆਸ ਟੁੱਟੀ, ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
12.126.12
न राजलक्षणत्यागः पुनरस्य तपोधनाः ।
दुःखं करोति मे तीव्रं यथाऽऽशा विहता मम ॥ १२.१२६.१२ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਮੈਨੂੰ ਏਨਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਮੇਰੀ ਆਸ ਕਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
12.126.13
हिमवान्वा महाशैलः समुद्रो वा महोदधिः ।
महत्त्वान्नान्वपद्येतां रोदस्योरन्तरं यथा ॥ १२.१२६.१३ ॥
ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਰਗਾ ਮਹਾਪਰਬਤ ਜਾਂ ਮਹਾਸਾਗਰ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅੰਤਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।
12.126.14
आशायास्तपसि श्रेष्ठास्तथा नान्तमहं गतः ।
भवतां विदितं सर्वं सर्वज्ञा हि तपोधनाः ॥ १२.१२६.१४ ॥
ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਪਸਵੀਓ, ਆਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ; ਤੁਸੀਂ ਸਰਬਗਿਆ ਹੋ, ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
12.126.15
भवन्तः सुमहाभागास्तस्मात्पृच्छामि संशयम् ।
आशावान्पुरुषो यः स्यादन्तरिक्षमथापि वा ॥ १२.१२६.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਜਨੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੰਸ਼ਯ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਪੁਰਖ ਆਸਵੰਤ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ?
12.126.16
किंनु ज्यायस्तरं लोके महत्त्वे प्रतिभाति वः ।
एतदिच्छामि तत्त्वेन श्रोतुं किमिह दुर्लभम् ॥ १२.१२६.१६ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਦੁਰਲੱਭ ਕੀ ਹੈ?
12.126.17
यदि गुह्यं न वो नित्यं तदा प्रब्रूत मा चिरम् ।
न हि गुह्यतमं श्रोतुमिच्छामि द्विजपुङ्गवाः ॥ १२.१२६.१७ ॥
ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਦਾ ਗੁਪਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠੋ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
12.126.18
भवत्तपोविघातो वा येन स्याद्विरमे ततः ।
यदि वाऽस्ति कथायोगो योऽयं प्रश्नो मयेरितः ॥ १२.१२६.१८ ॥
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੁਕਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ; ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕਥਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਵੇ…
12.126.19
एतत्कारणसामर्थ्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
भवन्तोऽपि तपोनित्या ब्रूयुरेतत्समाहिताः ॥ १२.१२६.१९ ॥
ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੈਂ ਤੱਤਵਤਃ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਲੱਗੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਏਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ।