Mahābhārata · Adhyāya 12.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.128.1
वीरद्युम्न इति ख्यातो राजाऽहं दिक्षु विश्रुतः ।
भूरिद्युम्नं सुतं नष्टमन्वेष्टुं वनमागतः ॥ १२.१२८.१ ॥
Soy el rey conocido como Vīradyumna, renombrado en todas las direcciones. He venido al bosque a buscar a mi hijo perdido, Bhūridyumna.
12.128.2
एकः पुत्रः स विप्राग्र्य बाल एव च सोऽनघः ।
न दृश्यते वने चास्मिंस्तमन्वेष्टुं चराम्यहम् ॥ १२.१२८.२ ॥
Él es mi único hijo, oh mejor de los brāhmaṇas; aún es un muchacho y está libre de culpa. No se le ve en este bosque, así que vago buscándolo.
12.128.3
इत्युक्ते तेन वचने राज्ञा मुनिरधोमुखः ।
तूष्णीमेवाभवत्तत्र न च प्रत्युक्तवान्नृपम् ॥ १२.१२८.३ ॥
Cuando el rey habló así, el sabio permaneció allí en silencio, con el rostro inclinado, y no respondió al rey.
12.128.4
स हि तेन पुरा विप्रो राज्ञा नात्यर्थमानितः ।
आशाकृतश्च राजेन्द्र तपो दीर्घं समाश्रितः ॥ १२.१२८.४ ॥
Pues, oh señor de reyes, aquel rey antes no había honrado mucho a este brāhmaṇa, y aunque había despertado sus esperanzas, no las había cumplido; por eso el brāhmaṇa emprendió una larga penitencia.
12.128.5
प्रतिग्रहमहं राज्ञां न करिष्ये कथंचन ।
अन्येषां चैव वर्णानामिति कृत्वा धियं तदा ॥ १२.१२८.५ ॥
Resolviendo en su mente: 'De ninguna manera aceptaré dones de los reyes ni de las otras clases', tomó entonces esta resolución.
12.128.6
आशा हि पुरुषं बालमालापयति तस्थूषी ।
तामहं व्यपनेष्यामि इति कृत्वा व्यवस्थितः।
वीरद्युम्नस्तु तं भूयः पप्रच्छ मुनिसत्तमम् ॥ १२.१२८.६ ॥
La esperanza, en efecto, hace hablar al hombre necio, pues se le planta delante. Resuelto a 'apartarla', permaneció firme. Entonces Vīradyumna volvió a preguntar a aquel mejor de los sabios.
12.128.7
आशायाः किंच वृत्तं वै किंचेह भुवि दुर्लभम् ।
ब्रवीतु भगवानेतत्त्वं हि धर्मार्थदर्शिवान् ॥ १२.१२८.७ ॥
¿Cuál es la naturaleza del deseo, y qué es difícil de obtener en esta tierra? Que el venerable lo explique, pues tú eres un vidente de dharma y artha.
12.128.8
ततः संस्मृत्य तत्सर्वं स्मारयिष्यन्निवाब्रवीत् ।
राजानं भगवान्विप्रस्ततः कृशतनुस्तदा ॥ १२.१२८.८ ॥
Entonces, recordándolo todo, como si fuera a recordárselo al rey, el venerable brahmán de cuerpo demacrado habló al rey.
12.128.9
कृशत्वेन समं राजन्नाशाया विद्यते नृप ।
तस्या वै दुर्लभत्वाच्च प्रार्थितः पार्थिवो मया ॥ १२.१२८.९ ॥
Oh rey, nada se iguala a la delgadez en comparación con el deseo. Oh señor de los hombres, por ser tan difícil de obtener, pregunté al rey.
12.128.10
कृशाकृशे मया ब्रह्मन्गृहीते वचनात्तव ।
दुर्लभत्वं च तस्यैव वेदवाक्यमिवाद्विजे ॥ १२.१२८.१० ॥
Oh brahmán, por tu palabra he comprendido lo delgado y lo no delgado. La rareza del deseo es como una sentencia védica, oh dvija.
12.128.11
संशयस्तु महाप्राज्ञ संजातो हृदये मम ।
तन्मुने मम तत्त्वेन वक्तुमर्हसि पृच्छतः ॥ १२.१२८.११ ॥
Pero, oh muy sabio, ha surgido una duda en mi corazón. Por eso, oh sabio, deberías decírmelo verdaderamente a mí, que pregunto.
12.128.12
त्वत्तः कृशतरं किंनु ब्रवीतु भगवानिदम् ।
यदि गुह्यं न ते विप्र लोके किंचेह दुर्लभम् ॥ १२.१२८.१२ ॥
¿Qué hay más delgado que tú? Que el venerable lo diga, oh brahmán, si no es un secreto para ti, y si hay algo en este mundo difícil de obtener.
12.128.13
दुर्लभोऽप्यथवा नास्ति योऽर्थी धृतिमवाप्नुयात् ।
स दुर्लभतरस्तात योऽर्थिनं नावमन्यते ॥ १२.१२८.१३ ॥
O, aunque raro, no existe quien pueda dar sosiego al suplicante; querido hijo, el más raro es quien no desprecia al que pide.
12.128.14
सत्कृत्य नोपक्रियते परं शक्त्या यथार्थतः ।
या सक्ता सर्वभूतेषु साऽऽशा कृशतरी मया ॥ १२.१२८.१४ ॥
La esperanza que se aferra a todos los seres, y por la que no se socorre al otro con honor según su verdadera capacidad, esa esperanza es para mí la más débil.
12.128.15
कृतघ्नेषु च या सक्ता नृशंसेष्वलसेषु च ।
अपकारिषु चासक्ता साऽऽशा कृशतरी मया ॥ १२.१२८.१५ ॥
La esperanza que se aferra a los ingratos, a los crueles y a los ociosos, y no a los que hacen daño, esa esperanza es para mí la más débil.
12.128.16
एकपुत्रः पिता पुत्रे नष्टे वा प्रोषितेऽपि वा ।
प्रवृत्तिं यो न जानाति साऽऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१६ ॥
Un padre con un solo hijo, cuando ese hijo se ha perdido o se ha marchado, y que no sabe de su paradero — la esperanza de ese padre se considera la más débil de todas.
12.128.17
प्रसवे चैव नारीणां वृद्धानां पुत्रकारिता ।
तथा नरेन्द्र धनिनां साऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१७ ॥
En el parto, el deseo de hijo en las mujeres, y en los ancianos; asimismo, oh señor de los hombres, en los ricos — esa esperanza se considera la más débil de todas.
12.128.18
प्रदानकाङ्क्षिणीनां च कन्यानां वयसि स्थिते ।
श्रुत्वा कथास्तथायुक्ताः साऽऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१८ ॥
La de los padres que desean casar a sus hijas, y la de las doncellas en edad de casarse, que oyen hablar de ello y se entregan a esa idea — esa esperanza también se considera la más débil de todas.
12.128.19
एतच्छ्रुत्वा ततो राजन्स राजा सावरोधनः ।
संस्पृश्य पादौ शिरसा निपपात द्विजर्षभे ॥ १२.१२८.१९ ॥
Al oír esto, oh rey, aquel rey, junto con su séquito de mujeres, tocó los pies del mejor de los brahmanes y, inclinando la cabeza, cayó ante él.
12.128.20
प्रसादये त्वां भगवन्पुत्रेणेच्छामि संगमम् ।
यदेतदुक्तं भवता संप्रति द्विजसत्तम।
वृणीष्व च वरान्विप्र यानिच्छसि यथाविधि ।
अब्रवीच्चैव तद्वाक्यं राजा राजीवलोचनः ॥ १२.१२८.२० ॥
Oh bienaventurado, te suplico; deseo la unión con un hijo. Oh mejor de los brahmanes, según lo que acabas de decir, oh brahmán, elige los dones que desees según lo prescrito. El rey de ojos de loto pronunció estas palabras.
12.128.21
सत्यमेतत्त्वया विप्र यथोक्तं नान्यथा मृषा ॥ १२.१२८.२१ ॥
Esto es verdad, oh brahmán, como has dicho; no es de otro modo ni es falso.
12.128.22
ततः प्रहस्य भगवांस्तनुर्धर्मभृतां वरः ।
पुत्रमस्यानयत्क्षिप्रं तपसा च श्रुतेन च ॥ १२.१२८.२२ ॥
Entonces el bienaventurado Tanu, el mejor de los que sostienen el dharma, sonriendo, trajo rápidamente a su hijo con el poder de la austeridad y del saber.
12.128.23
स समानीय तत्पुत्रं तमुपालभ्य पार्थिवम् ।
आत्मानं दर्शयामास धर्मं धर्मभृतांवरः ॥ १२.१२८.२३ ॥
Habiendo traído a aquel hijo y reprendido al rey, Dharma, el mejor de los que sostienen el dharma, se mostró a sí mismo.
12.128.24
स दर्शयित्वा चात्मानं दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
विपाप्मा विगतक्रोधश्चचार वनमन्तिकात् ॥ १२.१२८.२४ ॥
Habiendo mostrado su forma divina y maravillosa, libre de pecado y libre de ira, partió del bosque cercano.
12.128.25
एतदॄष्टं मया राजंस्त्वत्तश्च वचनं श्रुतम् ।
आशामपनय त्वाशु ततः कृषतरीमिमाम् ॥ १२.१२८.२५ ॥
Oh rey, he visto esto y he oído tus palabras. Ahora abandona de inmediato esta esperanza tan debilitada.
12.128.26
स तथोक्तस्तदा राजन्नृषभेण महात्मना ।
सुमित्रोऽपानयत्क्षिप्रमाशां कृशतरीं ततः ॥ १२.१२८.२६ ॥
Oh rey, cuando el gran alma-toro le habló así, Sumitra desechó entonces de inmediato aquella esperanza tan debilitada.
12.128.27
एवं त्वमपि कौन्तेय श्रुत्वा वाणीमिमां मम ।
स्थिरो भव महाराज हिमवानिव निश्चलः ॥ १२.१२८.२७ ॥
Así también tú, hijo de Kuntī, al oír estas palabras mías, mantente firme, oh gran rey, inmóvil como el Himalaya.
12.128.28
त्वं हि श्रुत्वा च पृष्ट्वा च कृच्छ्रेष्वर्थेषु तेष्विह ।
श्रुत्वा मम महाराज न संतप्तुमिहार्हसि ॥ १२.१२८.२८ ॥
Tú has oído y preguntado sobre estos asuntos difíciles; oh gran rey, después de oír mis palabras no debes afligirte aquí.