マハーバーラタ · 章 12.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.128.1
वीरद्युम्न इति ख्यातो राजाऽहं दिक्षु विश्रुतः ।
भूरिद्युम्नं सुतं नष्टमन्वेष्टुं वनमागतः ॥ १२.१२८.१ ॥
私は四方に名高いヴィーラディユムナという王である。失われた息子ブーリディユムナを探しにこの森へ来た。
12.128.2
एकः पुत्रः स विप्राग्र्य बाल एव च सोऽनघः ।
न दृश्यते वने चास्मिंस्तमन्वेष्टुं चराम्यहम् ॥ १२.१२८.२ ॥
彼は私の唯一の息子である、婆羅門の中の最上の人よ。まだ少年で、罪のない者だ。この森では彼の姿が見えないので、探し歩いているのだ。
12.128.3
इत्युक्ते तेन वचने राज्ञा मुनिरधोमुखः ।
तूष्णीमेवाभवत्तत्र न च प्रत्युक्तवान्नृपम् ॥ १२.१२८.३ ॥
王がこう言うと、聖者は顔を伏せたまま、そこに黙って立ち尽くし、王に答えなかった。
12.128.4
स हि तेन पुरा विप्रो राज्ञा नात्यर्थमानितः ।
आशाकृतश्च राजेन्द्र तपो दीर्घं समाश्रितः ॥ १२.१२८.४ ॥
王の中の王よ、かつてその王はこの婆羅門を大いに敬わず、希望を抱かせておきながら叶えなかった。そのため婆羅門は長い苦行に身を投じたのである。
12.128.5
प्रतिग्रहमहं राज्ञां न करिष्ये कथंचन ।
अन्येषां चैव वर्णानामिति कृत्वा धियं तदा ॥ १२.१२८.५ ॥
「私は王からも他の種姓からも、どのような施しも受けない」と心に決め、そのとき彼はこの誓いを立てた。
12.128.6
आशा हि पुरुषं बालमालापयति तस्थूषी ।
तामहं व्यपनेष्यामि इति कृत्वा व्यवस्थितः।
वीरद्युम्नस्तु तं भूयः पप्रच्छ मुनिसत्तमम् ॥ १२.१२८.६ ॥
実に希望は愚かな人を口ごもらせる。それは彼の前に立ちはだかるのだ。「私はそれを取り除こう」と決意し、彼は揺るがずにいた。そこでヴィーラディユムナは、あの最上の聖者に再び問うた。
12.128.7
आशायाः किंच वृत्तं वै किंचेह भुवि दुर्लभम् ।
ब्रवीतु भगवानेतत्त्वं हि धर्मार्थदर्शिवान् ॥ १२.१२८.७ ॥
欲望の本性とは何か、この地上で得がたいものは何か。法と利を見通す尊者よ、どうかお示しください。
12.128.8
ततः संस्मृत्य तत्सर्वं स्मारयिष्यन्निवाब्रवीत् ।
राजानं भगवान्विप्रस्ततः कृशतनुस्तदा ॥ १२.१२८.८ ॥
そこで全てを思い起こし、王に思い出させようとするかのように、痩せ細った身体の尊き婆羅門は王に語った。
12.128.9
कृशत्वेन समं राजन्नाशाया विद्यते नृप ।
तस्या वै दुर्लभत्वाच्च प्रार्थितः पार्थिवो मया ॥ १२.१२८.९ ॥
王よ、痩せ細ることに並ぶものは、欲望の他にはない。王よ、それは得がたいゆえに、私は王に求めたのだ。
12.128.10
कृशाकृशे मया ब्रह्मन्गृहीते वचनात्तव ।
दुर्लभत्वं च तस्यैव वेदवाक्यमिवाद्विजे ॥ १२.१२८.१० ॥
婆羅門よ、あなたの言葉により、痩せたものと痩せないものを私は理解した。欲望の得がたさはヴェーダの言葉のようだ、再生者よ。
12.128.11
संशयस्तु महाप्राज्ञ संजातो हृदये मम ।
तन्मुने मम तत्त्वेन वक्तुमर्हसि पृच्छतः ॥ १२.१२८.११ ॥
しかし大智者よ、私の心に疑念が生じた。ゆえに聖者よ、問う私に真実を語っていただきたい。
12.128.12
त्वत्तः कृशतरं किंनु ब्रवीतु भगवानिदम् ।
यदि गुह्यं न ते विप्र लोके किंचेह दुर्लभम् ॥ १२.१२८.१२ ॥
あなたより痩せているものが何かあろうか。婆羅門よ、もしそれがあなたにとって秘密でなく、この世に得がたいものがあるなら、尊者よ、それを語ってください。
12.128.13
दुर्लभोऽप्यथवा नास्ति योऽर्थी धृतिमवाप्नुयात् ।
स दुर्लभतरस्तात योऽर्थिनं नावमन्यते ॥ १२.१२८.१३ ॥
あるいは稀であるが、求める者に安らぎを与える者はいない。愛しい子よ、求める者を軽んじない者こそ最も稀である。
12.128.14
सत्कृत्य नोपक्रियते परं शक्त्या यथार्थतः ।
या सक्ता सर्वभूतेषु साऽऽशा कृशतरी मया ॥ १२.१२८.१४ ॥
あらゆる生き物に執着し、敬意をもって相手の真の力に応じて助けられることのない希望——それこそ私にとって最も細い希望である。
12.128.15
कृतघ्नेषु च या सक्ता नृशंसेष्वलसेषु च ।
अपकारिषु चासक्ता साऽऽशा कृशतरी मया ॥ १२.१२८.१५ ॥
恩知らずや残酷な者、怠け者に執着し、害をなす者には執着しない希望——それこそ私にとって最も細い希望である。
12.128.16
एकपुत्रः पिता पुत्रे नष्टे वा प्रोषितेऽपि वा ।
प्रवृत्तिं यो न जानाति साऽऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१६ ॥
ただ一人の息子を持つ父が、その息子を失ったか、遠くへ去ってしまい、その消息を知らないとき——その父の希望こそ最も細いと見なされる。
12.128.17
प्रसवे चैव नारीणां वृद्धानां पुत्रकारिता ।
तथा नरेन्द्र धनिनां साऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१७ ॥
出産の時の女性と老人の息子を望む心、そして王よ、富者の（希望）——その希望こそ最も細いと見なされる。
12.128.18
प्रदानकाङ्क्षिणीनां च कन्यानां वयसि स्थिते ।
श्रुत्वा कथास्तथायुक्ताः साऽऽशा कृशतरी मता ॥ १२.१२८.१८ ॥
娘を嫁がせたいと望む父親や、適齢期の娘たちの希望。その話を聞いてそれに心を奪われている——その希望もまた最も細いと見なされる。
12.128.19
एतच्छ्रुत्वा ततो राजन्स राजा सावरोधनः ।
संस्पृश्य पादौ शिरसा निपपात द्विजर्षभे ॥ १२.१२८.१९ ॥
それを聞いて、王よ、その王は後宮とともに、最上のバラモンの足に触れ、頭を垂れて彼の前に倒れ伏した。
12.128.20
प्रसादये त्वां भगवन्पुत्रेणेच्छामि संगमम् ।
यदेतदुक्तं भवता संप्रति द्विजसत्तम।
वृणीष्व च वरान्विप्र यानिच्छसि यथाविधि ।
अब्रवीच्चैव तद्वाक्यं राजा राजीवलोचनः ॥ १२.१२८.२० ॥
尊い方よ、私はあなたに請い願います。息子との再会を望んでいます。最上のバラモンよ、あなたが今おっしゃったとおり、バラモンよ、望む恩恵を定めに従って選んでください。蓮華眼の王はこの言葉を述べた。
12.128.21
सत्यमेतत्त्वया विप्र यथोक्तं नान्यथा मृषा ॥ १२.१२८.२१ ॥
バラモンよ、あなたが言われたとおりこれは真実です。それは異なることも偽りでもありません。
12.128.22
ततः प्रहस्य भगवांस्तनुर्धर्मभृतां वरः ।
पुत्रमस्यानयत्क्षिप्रं तपसा च श्रुतेन च ॥ १२.१२८.२२ ॥
すると、法を保つ者の中で最も優れた尊きタヌは微笑み、苦行と学識の力によって、すぐにその息子を連れてきた。
12.128.23
स समानीय तत्पुत्रं तमुपालभ्य पार्थिवम् ।
आत्मानं दर्शयामास धर्मं धर्मभृतांवरः ॥ १२.१२८.२३ ॥
その息子を連れてきて王を叱責すると、法を保つ者の中で最も優れたダルマは自らを現した。
12.128.24
स दर्शयित्वा चात्मानं दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
विपाप्मा विगतक्रोधश्चचार वनमन्तिकात् ॥ १२.१२८.२४ ॥
神聖で不思議な姿を示し、罪なく怒りを離れて、彼は近くの森から立ち去った。
12.128.25
एतदॄष्टं मया राजंस्त्वत्तश्च वचनं श्रुतम् ।
आशामपनय त्वाशु ततः कृषतरीमिमाम् ॥ १२.१२८.२५ ॥
王よ、私はこれを見ましたし、あなたの言葉も聞きました。今すぐ、この最も衰えた希望を捨てなさい。
12.128.26
स तथोक्तस्तदा राजन्नृषभेण महात्मना ।
सुमित्रोऽपानयत्क्षिप्रमाशां कृशतरीं ततः ॥ १२.१२८.२६ ॥
王よ、その偉大な魂の牡牛にそう言われて、スミトラはすぐさまあの最も衰えた希望を捨てた。
12.128.27
एवं त्वमपि कौन्तेय श्रुत्वा वाणीमिमां मम ।
स्थिरो भव महाराज हिमवानिव निश्चलः ॥ १२.१२८.२७ ॥
同様に、クンティーの子よ、あなたも私のこの言葉を聞いて堅固であれ。偉大な王よ、ヒマラヤのように揺るがぬ者となれ。
12.128.28
त्वं हि श्रुत्वा च पृष्ट्वा च कृच्छ्रेष्वर्थेषु तेष्विह ।
श्रुत्वा मम महाराज न संतप्तुमिहार्हसि ॥ १२.१२८.२८ ॥
あなたはこれら困難な事柄について聞き、また尋ねもしました。偉大な王よ、私の言葉を聞いた後は、ここで苦しむべきではありません。