ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.129

12.129.1

नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि ।
यथाहि स्वात्मवृत्तिस्थस्तथा तृप्तोऽस्मि भारत ॥ १२.१२९.१ ॥

ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ।

तस्मात्कथय भूयोऽपि त्वं ममेह पितामह ।
न हि तृप्तिमहं यामि पिबन्धर्मामृतं हि ते ॥ १२.१२९.२ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮਾਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦਿਆਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य च संवादं यमस्य च महात्मनः ॥ १२.१२९.३ ॥

ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਯਮ ਦਾ ਸੰਵਾਦ।

पारियात्रं गिरिं प्राप्य गौतमस्याश्रमो महान् ।
वसते गौतमो यत्र तपसा दग्धकिल्विषः ॥ १२.१२९.४ ॥

ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰ ਪਰਬਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੌਤਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ; ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸਾੜ ਚੁੱਕੇ ਗੌਤਮ ਉੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ।

पृष्टिं वर्षसहस्राणि सोऽतप्यद्गौतमस्तपः ।
तमुग्रतपसा युक्तं भावितं सुमहामुनिम् ॥ १२.१२९.५ ॥

…ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗੌਤਮ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਗਰ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ।

उपयातो नरव्याघ्र लोकपालो यमस्तदा ।
तमपश्यत्सुतपसमृषिं वै गौतमं तदा ॥ १२.१२९.६ ॥

ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਤਦ ਲੋਕਪਾਲ ਯਮ ਉੱਥੇ ਆਏ। ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

स तं विदित्वा ब्रह्मर्षियेममागतमोजसा ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा उपसृप्तस्तपोधनः ॥ १२.१२९.७ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਤਪੋਧਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ।

तं धर्मराजो दृष्ट्वैव नमस्कृत्य द्विजोत्तमम् ।
न्यमन्त्रयत धर्मेण क्रियतां किमिति ब्रुवन् ॥ १२.१२९.८ ॥

ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?"

मातापितृभ्यामानृण्यं किं कृत्वा समवाप्नुयात् ।
कथं च लोकानाप्नोति पुरुषो दुर्लभाञ्शुभान् ॥ १२.१२९.९ ॥

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੁਰਲਭ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?

तपः शौचवता नित्यं सत्यधर्मरतेन च ।
मातापित्रोरहरहः पूजनं कार्यमञ्जसा ॥ १२.१२९.१० ॥

ਤਪ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

अश्वमेधैश्च यष्टव्यं बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ।
तेन लोकानवाप्नोति पुरुषोऽद्भुतदर्शनान् ॥ १२.१२९.११ ॥

ਯੋਗ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।