മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.129

12.129.1

नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि ।
यथाहि स्वात्मवृत्तिस्थस्तथा तृप्तोऽस्मि भारत ॥ १२.१२९.१ ॥

നിങ്ങൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ അമൃതു പോലുള്ള തൃപ്തി എനിക്കില്ല. ഹേ ഭാരത, സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനെപ്പോലെ ഞാനും ഇപ്പോൾ തൃപ്തനാണ്.

तस्मात्कथय भूयोऽपि त्वं ममेह पितामह ।
न हि तृप्तिमहं यामि पिबन्धर्मामृतं हि ते ॥ १२.१२९.२ ॥

അതിനാൽ പിതാമഹാ, ഇവിടെ എനിക്ക് വീണ്ടും പറഞ്ഞുതരൂ. അങ്ങയുടെ ധർമ്മാമൃതം പാനം ചെയ്തിട്ടും എനിക്ക് തൃപ്തിയാകുന്നില്ല.

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य च संवादं यमस्य च महात्मनः ॥ १२.१२९.३ ॥

ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയാറുണ്ട് — ഗൗതമനും മഹാത്മാവായ യമനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.

पारियात्रं गिरिं प्राप्य गौतमस्याश्रमो महान् ।
वसते गौतमो यत्र तपसा दग्धकिल्विषः ॥ १२.१२९.४ ॥

പാരിയാത്ര പർവതത്തിലെത്തിയാൽ ഗൗതമന്റെ വലിയ ആശ്രമമുണ്ട്; തപസ്സാൽ പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച ഗൗതമൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു.

पृष्टिं वर्षसहस्राणि सोऽतप्यद्गौतमस्तपः ।
तमुग्रतपसा युक्तं भावितं सुमहामुनिम् ॥ १२.१२९.५ ॥

…ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഗൗതമൻ തപസ്സു ചെയ്തു. ഉഗ്രതപസ്സിൽ മുഴുകി ശുദ്ധനായ ആ മഹാമുനിയെ.

उपयातो नरव्याघ्र लोकपालो यमस्तदा ।
तमपश्यत्सुतपसमृषिं वै गौतमं तदा ॥ १२.१२९.६ ॥

ഹേ നരവ്യാഘ്ര, അപ്പോൾ ലോകപാലകനായ യമൻ അവിടെ എത്തി. അപ്പോൾ ആ മഹാതപസ്വിയായ ഋഷി ഗൗതമനെ അവൻ കണ്ടു.

स तं विदित्वा ब्रह्मर्षियेममागतमोजसा ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा उपसृप्तस्तपोधनः ॥ १२.१२९.७ ॥

ആ ബ്രഹ്മർഷിയെ അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു, തന്റെ തേജസ്സോടെ ഇവിടെ എത്തിയവനെ. തപോധനൻ കൈകൂപ്പി വണങ്ങി അടുത്തുചെന്നു.

तं धर्मराजो दृष्ट्वैव नमस्कृत्य द्विजोत्तमम् ।
न्यमन्त्रयत धर्मेण क्रियतां किमिति ब्रुवन् ॥ १२.१२९.८ ॥

ധർമ്മരാജൻ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടയുടനെ, ആ ഉത്തമ ദ്വിജനെ നമസ്കരിച്ച്, "ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?" എന്ന് ധർമ്മപ്രകാരം ചോദിച്ചു.

मातापितृभ्यामानृण्यं किं कृत्वा समवाप्नुयात् ।
कथं च लोकानाप्नोति पुरुषो दुर्लभाञ्शुभान् ॥ १२.१२९.९ ॥

മാതാപിതാക്കളോടുള്ള കടത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ മനുഷ്യൻ എന്തു ചെയ്യണം? ദുർലഭമായ ശുഭലോകങ്ങൾ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ നേടുന്നു?

तपः शौचवता नित्यं सत्यधर्मरतेन च ।
मातापित्रोरहरहः पूजनं कार्यमञ्जसा ॥ १२.१२९.१० ॥

തപസ്സും ശുചിത്വവുമുള്ളവനും എപ്പോഴും സത്യധർമ്മത്തിൽ ആസക്തനുമായവൻ മാതാപിതാക്കളെ ദിനംതോറും യഥാവിധി പൂജിക്കണം.

अश्वमेधैश्च यष्टव्यं बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ।
तेन लोकानवाप्नोति पुरुषोऽद्भुतदर्शनान् ॥ १२.१२९.११ ॥

മതിയായ ദക്ഷിണകളോടെ അനേകം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും ചെയ്യണം; അതിലൂടെ മനുഷ്യൻ അദ്ഭുതകരമായ കാഴ്ചയുള്ള ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.