మహాభారతం · అధ్యాయం 12.129

12.129.1

नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि ।
यथाहि स्वात्मवृत्तिस्थस्तथा तृप्तोऽस्मि भारत ॥ १२.१२९.१ ॥

నువ్వు మాట్లాడుతున్నప్పుడు అమృతం లాంటి తృప్తి నాకు లేదు. ఓ భారతా, తన స్వభావంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడిలా నేను తృప్తి చెందాను.

तस्मात्कथय भूयोऽपि त्वं ममेह पितामह ।
न हि तृप्तिमहं यामि पिबन्धर्मामृतं हि ते ॥ १२.१२९.२ ॥

కాబట్టి పితామహా, ఇక్కడ మళ్లీ నాకు చెప్పండి. మీ ధర్మామృతాన్ని తాగినా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य च संवादं यमस्य च महात्मनः ॥ १२.१२९.३ ॥

ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — గౌతముడికి, మహాత్ముడైన యముడికి మధ్య జరిగిన సంభాషణను.

पारियात्रं गिरिं प्राप्य गौतमस्याश्रमो महान् ।
वसते गौतमो यत्र तपसा दग्धकिल्विषः ॥ १२.१२९.४ ॥

పారియాత్ర పర్వతాన్ని చేరితే గౌతముని గొప్ప ఆశ్రమం ఉంది; అక్కడ తపస్సుతో పాపాలు దహించబడిన గౌతముడు నివసిస్తాడు.

पृष्टिं वर्षसहस्राणि सोऽतप्यद्गौतमस्तपः ।
तमुग्रतपसा युक्तं भावितं सुमहामुनिम् ॥ १२.१२९.५ ॥

…వేల సంవత్సరాలు గౌతముడు తపస్సు చేశాడు. ఉగ్ర తపస్సుతో కూడి, శుద్ధి పొందిన ఆ మహాముని.

उपयातो नरव्याघ्र लोकपालो यमस्तदा ।
तमपश्यत्सुतपसमृषिं वै गौतमं तदा ॥ १२.१२९.६ ॥

ఓ నరవ్యాఘ్రా, అప్పుడు లోకపాలుడు యముడు అక్కడికి వచ్చాడు. అప్పుడు ఆ గొప్ప తపస్వి ఋషి గౌతముని చూశాడు.

स तं विदित्वा ब्रह्मर्षियेममागतमोजसा ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा उपसृप्तस्तपोधनः ॥ १२.१२९.७ ॥

ఆయన ఆ బ్రహ్మర్షిని గుర్తించాడు, తన తేజస్సుతో ఇక్కడికి వచ్చినవాడిని. తపోధనుడు అంజలి ఘటించి వినయంగా సమీపించాడు.

तं धर्मराजो दृष्ट्वैव नमस्कृत्य द्विजोत्तमम् ।
न्यमन्त्रयत धर्मेण क्रियतां किमिति ब्रुवन् ॥ १२.१२९.८ ॥

ధర్మరాజు ఆయనను చూడగానే, ఆ ఉత్తమ ద్విజునికి నమస్కరించి, ధర్మానుసారంగా "ఏమి చేయాలి?" అని అడిగాడు.

मातापितृभ्यामानृण्यं किं कृत्वा समवाप्नुयात् ।
कथं च लोकानाप्नोति पुरुषो दुर्लभाञ्शुभान् ॥ १२.१२९.९ ॥

తల్లిదండ్రుల ఋణం నుండి విముక్తి పొందాలంటే మనిషి ఏమి చేయాలి? అరుదైన శుభ లోకాలను మనిషి ఎలా పొందుతాడు?

तपः शौचवता नित्यं सत्यधर्मरतेन च ।
मातापित्रोरहरहः पूजनं कार्यमञ्जसा ॥ १२.१२९.१० ॥

తపస్సు, శుచి కలిగి, ఎల్లప్పుడూ సత్యధర్మంలో రతుడై ఉండేవాడు, తల్లిదండ్రులను ప్రతిరోజూ యథావిధిగా పూజించాలి.

अश्वमेधैश्च यष्टव्यं बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ।
तेन लोकानवाप्नोति पुरुषोऽद्भुतदर्शनान् ॥ १२.१२९.११ ॥

తగిన దక్షిణలతో అనేక అశ్వమేధ యాగాలు కూడా చేయాలి; దాని ద్వారా మనిషి అద్భుతంగా దర్శనమిచ్చే లోకాలను పొందుతాడు.