ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.13.1
न बाह्यं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति भारत ।
शारीरं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति वा न वा ॥ १२.१३.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ବାହ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ ନ କଲେ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ। ଶାରୀରିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ କି ନାହିଁ?
12.13.2
बाह्यद्रव्यविमुक्तस्य शारीरेष्वनुगृध्यतः ।
यो धर्मो यत्सुखं वा स्याद्द्विषतां तत्तथाऽस्तु नः ॥ १२.१३.२ ॥
ବାହ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଶାରୀରିକ ବିଷୟରେ ଲୋଭ ରଖୁଥିବା ଲୋକର ଯେଉଁ ଧର୍ମ ବା ସୁଖ, ତାହା ଆମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ହେଉ, ଆମର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେଉ।
12.13.3
शारीरंद्रव्यमुत्सृज्य पृथिवीमनुशासतः ।
यो धर्मो यत्सुखं वा स्यात्सुहृदां तत्तथाऽस्तु नः ॥ १२.१३.३ ॥
ଶାରୀରିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିବା ଲୋକର ଯେଉଁ ଧର୍ମ ବା ସୁଖ, ତାହା ଆମ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ହେଉ, ଆମର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେଉ।
12.13.4
द्व्यक्षरस्तु भवेन्मृत्युरुयक्षरं ब्रह्म शाश्वतम् ।
ममेति द्व्यक्षरो मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम् ॥ १२.१३.४ ॥
'ମମ' ଦୁଇ ଅକ୍ଷରର ଶବ୍ଦ ମୃତ୍ୟୁ; ତିନି ଅକ୍ଷରର 'ବ୍ରହ୍ମ' ଶାଶ୍ୱତ। 'ମମ' ଦୁଇ ଅକ୍ଷରର ମୃତ୍ୟୁ; 'ନ ମମ' ଶାଶ୍ୱତ।
12.13.5
ब्रह्ममृत्यू ततो राजन्नात्मन्येव समाश्रितौ ।
अदृश्यमानौ भूतानि योजयेतामसंशयम् ॥ १२.१३.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଉଭୟେ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ କରନ୍ତି।
12.13.6
अविनाशोऽस्य सत्वस्य नियतो यदि भारत ।
हित्वा शरीरं भूतानां न हिंसा प्रतिपत्स्यते ॥ १२.१३.६ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ପ୍ରାଣୀର ଅବିନାଶିତା ଯଦି ନିଶ୍ଚିତ, ତେବେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ହିଂସା ହେବ ନାହିଁ।
12.13.7
अथापि च सहोत्पत्तिः सत्वस्य प्रलयस्तथा ।
नष्टे शरीरे नष्टः स्याद्वृथा च स्यात्क्रियापथः ॥ १२.१३.७ ॥
ଯଦି ଜୀବ ଶରୀର ସହିତ ଜନ୍ମେ ଏବଂ ଶରୀର ସହିତ ଲୟ ପାଏ, ତେବେ ଶରୀର ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଜୀବ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ କର୍ମପଥ ବୃଥା ହେବ।
12.13.8
तस्मादेकान्तमुत्सृज्य पूर्वैः पूर्वतरैश्च यः ।
पन्था निषेवितः सद्भिः स निषेव्यो विजानता ॥ १२.१३.८ ॥
ତେଣୁ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବର ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ସେହି ପଥକୁ ଜ୍ଞାନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
12.13.9
स्वायंभुवेन मनुना तथाऽन्यैश्तक्रवर्तिभिः ।
यद्ययं ह्यधमः पन्थाः कस्मात्तैस्तैर्निषेवितः ॥ १२.१३.९ ॥
ଏହି ପଥ ଯଦି ଅଧମ ଥିଲା, ତେବେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ରବର୍ତୀମାନେ କାହିଁକି ଏହା ଅନୁସରଣ କଲେ?
12.13.10
कृतत्रेतादियुक्तानि गुणवन्ति च भारत ।
युगानि बहुशस्तैश्च भुक्तेयमवनी नृप ॥ १२.१३.१० ॥
ହେ ଭରତବଂଶୀ, କୃତ, ତ୍ରେତା ଆଦି ଗୁଣବାନ ଯୁଗରେ ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବହୁଥର ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା।
12.13.11
लब्ध्वाऽपि पृथिवीं कृत्स्नां सहस्थावरजङ्गमाम् ।
न भुङ्क्ते यो नृपः सम्यक्किंफलं तस्य जीविते ॥ १२.१३.११ ॥
ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ରାଜା ତାହା ଠିକ୍ ଭାବେ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଫଳ କ'ଣ?
12.13.12
अथवा वसतो राजन्वने वन्येन जीवतः ।
द्रव्येषु यस्य ममता मृत्योरास्ये स वर्तते ॥ १२.१३.१२ ॥
ଅଥବା ହେ ରାଜା, ଯିଏ ବନରେ ବାସ କରି ବନର ଫଳମୂଳରେ ଜୀବନଯାପନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଯାହାର ବସ୍ତୁରେ ମମତା ଅଛି, ସେ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ହିଁ ରହେ।
12.13.13
बाह्यान्तराणां भूतानां स्वभावं पश्य भारत ।
ये तु पश्यन्ति तद्भूतं मुच्यन्ते ते महाभयात् ॥ १२.१३.१३ ॥
ହେ ଭାରତ, ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜୀବମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଦେଖ। ଯେଉଁମାନେ ସେହି ସତ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.13.14
भवान्पिता भवान्माता भवान्भ्राता भवान्गुरुः ।
दुःखप्रलापानार्तस्य तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १२.१३.१४ ॥
ଆପଣ ମୋର ପିତା, ଆପଣ ମୋର ମାତା, ଆପଣ ମୋର ଭାଇ, ଆପଣ ମୋର ଗୁରୁ। ଦୁଃଖରେ ବିଳାପକାରୀ, ପୀଡ଼ିତ ମୋତେ, ମୋର ସେହି (କଥା) ପାଇଁ ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ।
12.13.15
तथ्यं वा यदि वाऽतथ्यं यन्मयैतत्प्रभाषितम् ।
तद्विद्वि पृथिवीपाल भक्त्या भरतसत्तम ॥ १२.१३.१५ ॥
ମୁଁ ଯାହା କହିଲି ତାହା ସତ୍ୟ ହେଉ କି ଅସତ୍ୟ, ହେ ପୃଥିବୀପାଳ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଭକ୍ତିରେ ଜାଣନ୍ତୁ।