มหาภารตะ · อัธยายะ 12.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.13.1
न बाह्यं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति भारत ।
शारीरं द्रव्यमुत्सृज्य सिद्धिर्भवति वा न वा ॥ १२.१३.१ ॥
ไม่มีความสำเร็จใดได้มาโดยการละทิ้งทรัพย์ภายนอก ข้าแต่ภารตะ ส่วนว่าความสำเร็จจะมาจากการละทิ้งทรัพย์ของร่างกายหรือไม่ ก็ยังไม่แน่นอน
12.13.2
बाह्यद्रव्यविमुक्तस्य शारीरेष्वनुगृध्यतः ।
यो धर्मो यत्सुखं वा स्याद्द्विषतां तत्तथाऽस्तु नः ॥ १२.१३.२ ॥
ธรรมใดหรือความสุขใดที่เป็นของผู้ที่หลุดพ้นจากทรัพย์ภายนอกแล้ว แต่ยังโลภอยู่กับสิ่งของของร่างกาย ขอให้ธรรมและความสุขนั้นเป็นของศัตรูของเรา และขอให้เป็นเช่นนั้นกับเราด้วย
12.13.3
शारीरंद्रव्यमुत्सृज्य पृथिवीमनुशासतः ।
यो धर्मो यत्सुखं वा स्यात्सुहृदां तत्तथाऽस्तु नः ॥ १२.१३.३ ॥
ธรรมใดหรือความสุขใดที่เป็นของผู้ที่ละทิ้งทรัพย์ของร่างกายและปกครองแผ่นดิน ขอให้ธรรมและความสุขนั้นเป็นของมิตรสหายของเรา และขอให้เป็นเช่นนั้นกับเราด้วย
12.13.4
द्व्यक्षरस्तु भवेन्मृत्युरुयक्षरं ब्रह्म शाश्वतम् ।
ममेति द्व्यक्षरो मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम् ॥ १२.१३.४ ॥
คำว่า “มม” (ของข้า) คือความตายที่มีสองพยางค์ ส่วนพรหมันที่มีสามพยางค์นั้นเป็นนิรันดร์ “มม” คือความตายที่มีสองพยางค์ ส่วน “น มม” (ไม่ใช่ของข้า) นั้นเป็นนิรันดร์
12.13.5
ब्रह्ममृत्यू ततो राजन्नात्मन्येव समाश्रितौ ।
अदृश्यमानौ भूतानि योजयेतामसंशयम् ॥ १२.१३.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ต่อจากนั้น พรหมันและความตายต่างก็พึ่งพิงอยู่ในอาตมันเพียงอย่างเดียว เร้นกายอยู่ มันย่อมประสานสรรพสัตว์เข้าด้วยกันโดยไม่ต้องสงสัย
12.13.6
अविनाशोऽस्य सत्वस्य नियतो यदि भारत ।
हित्वा शरीरं भूतानां न हिंसा प्रतिपत्स्यते ॥ १२.१३.६ ॥
ข้าแต่ภารตะ หากความไม่สูญสลายของสัตว์นี้เป็นสิ่งที่แน่นอน เมื่อละทิ้งร่างกายแล้ว สัตว์ทั้งหลายก็จะไม่ได้รับการเบียดเบียนใดๆ
12.13.7
अथापि च सहोत्पत्तिः सत्वस्य प्रलयस्तथा ।
नष्टे शरीरे नष्टः स्याद्वृथा च स्यात्क्रियापथः ॥ १२.१३.७ ॥
อีกประการหนึ่ง หากสัตว์เกิดพร้อมกับร่างกายและดับไปพร้อมกัน เมื่อร่างกายถูกทำลาย สัตว์ก็ย่อมถูกทำลายไปด้วย และหนทางแห่งการกระทำก็จะกลายเป็นสิ่งไร้ประโยชน์
12.13.8
तस्मादेकान्तमुत्सृज्य पूर्वैः पूर्वतरैश्च यः ।
पन्था निषेवितः सद्भिः स निषेव्यो विजानता ॥ १२.१३.८ ॥
เพราะฉะนั้น ผู้ที่รู้แจ้งควรละทิ้งหนทางอื่นทั้งหมดโดยสิ้นเชิง แล้วดำเนินตามหนทางที่บรรพบุรุษและผู้ประเสริฐแต่โบราณกาลยิ่งกว่านั้นได้ยึดถือปฏิบัติมา หนทางนั้นเป็นสิ่งที่ควรปฏิบัติตาม
12.13.9
स्वायंभुवेन मनुना तथाऽन्यैश्तक्रवर्तिभिः ।
यद्ययं ह्यधमः पन्थाः कस्मात्तैस्तैर्निषेवितः ॥ १२.१३.९ ॥
หากหนทางนี้ต่ำช้าจริง เหตุใดสวายัมภุวมนุและบรรดาจักรพรรดิองค์อื่นๆ จึงได้ยึดถือปฏิบัติมาเล่า
12.13.10
कृतत्रेतादियुक्तानि गुणवन्ति च भारत ।
युगानि बहुशस्तैश्च भुक्तेयमवनी नृप ॥ १२.१३.१० ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ ในยุคอันประเสริฐอันเริ่มด้วยกฤตะและเตรตา ข้าแต่พระราชา พวกเขาได้ครอบครองแผ่นดินนี้มาหลายครั้งหลายหน
12.13.11
लब्ध्वाऽपि पृथिवीं कृत्स्नां सहस्थावरजङ्गमाम् ।
न भुङ्क्ते यो नृपः सम्यक्किंफलं तस्य जीविते ॥ १२.१३.११ ॥
กษัตริย์ที่ได้แผ่นดินทั้งหมดพร้อมสัตว์ที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหวมาแล้ว แต่ไม่ได้ทรงเสวยแผ่นดินนั้นโดยชอบ ชีวิตของพระองค์จะมีผลประโยชน์อะไรเล่า
12.13.12
अथवा वसतो राजन्वने वन्येन जीवतः ।
द्रव्येषु यस्य ममता मृत्योरास्ये स वर्तते ॥ १२.१३.१२ ॥
หรืออีกนัยหนึ่ง ข้าแต่พระราชา ผู้ที่อาศัยอยู่ในป่า เลี้ยงชีพด้วยอาหารป่า แต่ยังยึดติดในทรัพย์สมบัติ ย่อมดำรงอยู่ในปากของความตายนั่นเอง
12.13.13
बाह्यान्तराणां भूतानां स्वभावं पश्य भारत ।
ये तु पश्यन्ति तद्भूतं मुच्यन्ते ते महाभयात् ॥ १२.१३.१३ ॥
ข้าแต่ภารตะ จงเห็นธรรมชาติของสรรพสัตว์ทั้งภายนอกและภายใน ผู้ที่เห็นความจริงนั้นย่อมหลุดพ้นจากความกลัวอันยิ่งใหญ่
12.13.14
भवान्पिता भवान्माता भवान्भ्राता भवान्गुरुः ।
दुःखप्रलापानार्तस्य तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १२.१३.१४ ॥
พระองค์เป็นบิดาของข้า พระองค์เป็นมารดาของข้า พระองค์เป็นพี่ชายของข้า พระองค์เป็นครูของข้า ข้าผู้ทุกข์ร้อนและคร่ำครวญด้วยความโศกเศร้า ขอพระองค์โปรดอดโทษถ้อยคำของข้าเถิด
12.13.15
तथ्यं वा यदि वाऽतथ्यं यन्मयैतत्प्रभाषितम् ।
तद्विद्वि पृथिवीपाल भक्त्या भरतसत्तम ॥ १२.१३.१५ ॥
ไม่ว่าสิ่งที่ข้าได้กล่าวไปนั้นจะเป็นความจริงหรือไม่จริงก็ตาม ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภารตะ ขอทรงทราบเถิดว่าข้าได้กล่าวออกมาด้วยความศรัทธาภักดี