Mahābhārata · Adhyāya 12.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.133.1
स्वराष्ट्रात्परराष्ट्राच्च कोशं संजनयेन्नृपः ।
कोशाद्धि धर्मः कौन्तेय राज्यमूलं प्रवर्तते ॥ १२.१३३.१ ॥
El rey debe acumular un tesoro de su propio reino y de reinos extranjeros. Oh hijo de Kuntī, el dharma surge del tesoro; es la raíz de la realeza.
12.133.2
तस्मात्संजनयेत्कोशं सत्कृत्य परिपालयेत् ।
परिपाल्यानुगृह्णीयादेव धर्मः सनातनः ॥ १२.१३३.२ ॥
Por ello debe acumular un tesoro, custodiarlo con honor y, habiéndolo custodiado, usarlo para favorecer. Este es el dharma eterno.
12.133.3
स कोशः शुद्धभावेन न नृशंसेन जायते ।
मध्यमं पदमास्थाय कोशसंग्रहणं चरेत् ॥ १२.१३३.३ ॥
Ese tesoro se obtiene con intención pura, no con crueldad. Adoptando el camino intermedio, que reúna su tesoro.
12.133.4
अबलस्य कुतः कोशो ह्यकोशस्य कुतो बलम् ।
अबलस्य कुतो राज्यमराज्ये श्रीर्भवेत्कुतः ॥ १२.१३३.४ ॥
¿De dónde el tesoro para el débil? ¿De dónde la fuerza para quien no tiene tesoro? ¿De dónde el reino para el débil, y de dónde la fortuna para quien carece de reino?
12.133.5
उच्चैर्वृत्तेः श्रियो हानिर्यथैव मरणं तथा ।
तस्मात्कोशं बलं मित्रमथ राजा विवर्धयेत् ॥ १२.१३३.५ ॥
Para quien tiene una conducta elevada, la pérdida de la fortuna equivale a la muerte. Por eso el rey debe aumentar su tesoro, su fuerza y sus aliados.
12.133.6
हीनकोशं हि राजानमवमन्यन्ति शत्रवः ।
न चास्याल्पे तुष्यन्ति कर्मणाऽप्युत्सहन्ति च ॥ १२.१३३.६ ॥
Los enemigos desprecian a un rey de tesoro agotado. No se conforman ni siquiera con sus pequeñas acciones, sino que se atreven a presionarlo.
12.133.7
श्रियो हि कारणाद्राजा सत्क्रियां लभते पराम् ।
साऽस्य गूहति पापानि वासो गुह्यमिव स्त्रियाः ॥ १२.१३३.७ ॥
Por causa de la riqueza el rey obtiene el máximo honor, y esa misma riqueza oculta sus faltas, como la prenda secreta de una mujer oculta sus partes íntimas.
12.133.8
ऋद्धिमस्यानुतप्यन्ते पुरा विप्रकृता नराः ।
सालावृका इवाजस्नं जिघांसूनेव विन्दति।
ईदृशस्य कुतो राज्यं सुखं भरतसत्तम ॥ १२.१३३.८ ॥
Los hombres que antes fueron agraviados se lamentan de su prosperidad; como los árboles sal y los lobos, sólo encuentra a quienes desean matarle. ¿Cómo puede un hombre así obtener reino y felicidad, mejor de los Bharatas?
12.133.9
उद्यच्छेदेव न ग्लायेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ १२.१३३.९ ॥
Uno debe esforzarse y no desfallecer, pues el esfuerzo mismo es la fuerza viril. Aunque se quiebre en un lugar sin nudo, aquí no debe inclinarse ante nadie.
12.133.10
अप्यरण्यं समाश्रित्य चरेन्मृगगणैः सह ।
न त्वेवोद्रिक्तमर्यादैर्दस्युभिः सहितश्चरेत् ॥ १२.१३३.१० ॥
Un hombre puede incluso refugiarse en el bosque y vivir con manadas de ciervos, pero nunca debe vivir junto a bandidos que han traspasado todo límite.
12.133.11
दस्यूनां सुलभा सेना रौद्रकर्मसु भारत ।
एकान्ततो ह्यमर्यादात्सर्वोऽप्युद्विजते जनः ॥ १२.१३३.११ ॥
Oh Bhārata, un ejército de bandidos se reúne fácilmente para las acciones crueles; y por su total desorden, todo el pueblo vive atemorizado.
12.133.12
दस्यवोऽप्यभिशङ्कन्ते निरनुक्रोशकारिणः ॥ १२.१३३.१२ ॥
Incluso los bandidos que actúan sin compasión viven con sospecha y temor.
12.133.13
स्थापयेदेव मर्यादां जनचित्तप्रसादिनीम् ।
अल्पाप्यर्थेषु मर्यादा लोके भवति पूजिता ॥ १२.१३३.१३ ॥
Uno debe establecer ciertamente un límite que agrade a las mentes de la gente; incluso una pequeña restricción en asuntos de riqueza es honrada en el mundo.
12.133.14
नायं लोकोऽस्ति न पर इति व्यवसितो जनः ।
नालं गन्तुमिहाश्वासं नास्तिक्यभयशङ्कितैः ॥ १२.१३३.१४ ॥
Una persona que ha decidido que 'solo existe este mundo, no hay otro' no puede, perturbada por el temor y la duda de la incredulidad, alcanzar consuelo aquí.
12.133.15
यथा सद्भिः परादानमहिंसा दस्युभिस्तथा ।
अनुरज्यन्ति भूतानि समर्यादेषु दस्युषु ॥ १२.१३३.१५ ॥
Así como los buenos no toman lo ajeno y practican la no violencia, así también las criaturas se inclinan hacia los bandidos que guardan una norma entre los bandidos.
12.133.16
अयुध्यमानस्यादानं दारामर्शः कृतघ्नता ।
ब्रह्मवित्तस्य चादानं निःशेषकरणं तथा ॥ १२.१३३.१६ ॥
Tomar lo de quien no combate, deshonrar a una esposa, la ingratitud, tomar la riqueza de un brahmán y, asimismo, destruirlo todo: estas cosas son de la misma clase.
12.133.17
स्त्रिया मोषः पथिस्थानं साधुष्वेव विगर्हितम् ।
सदोष एव भवति दस्युरेतानि वर्जयेत् ॥ १२.१३३.१७ ॥
Robar a una mujer y acechar en el camino son condenados incluso entre los buenos. El bandido siempre es culpable; uno debe evitar estas cosas.
12.133.18
अभिसंदधते ये च विनाशायास्य भारत ।
सशेषमेवोपलभ्य कुर्वन्तीति विनिश्चयः ॥ १२.१३३.१८ ॥
Oh Bhārata, quienes traman su destrucción y quienes lo toman mientras aún queda algo: esta es la firme conclusión.
12.133.19
तस्मात्सशेषं कर्तव्यं स्वाधीनमपि दस्युभिः ।
न बलस्थोऽहमस्मीति नृशंसानि समाचरेत् ॥ १२.१३३.१९ ॥
Por ello, incluso cuando lo propio esté en manos de ladrones, se debe actuar dejando algo de reserva. Pensando "estoy establecido en el poder", no se deben cometer actos crueles.
12.133.20
सशेषकारिणस्तत्र शेषं पश्यन्ति सर्वशः ।
निःशेषकारिणो नित्यं निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१३३.२० ॥
Quienes actúan dejando un remanente ven siempre un remanente por todas partes; pero quienes actúan para la destrucción total viven siempre con el temor de la ruina total.