ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.133.1
स्वराष्ट्रात्परराष्ट्राच्च कोशं संजनयेन्नृपः ।
कोशाद्धि धर्मः कौन्तेय राज्यमूलं प्रवर्तते ॥ १२.१३३.१ ॥
ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದಲೂ ಪರರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದಲೂ ಕೋಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಕೋಶದಿಂದಲೇ ಧರ್ಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲ.
12.133.2
तस्मात्संजनयेत्कोशं सत्कृत्य परिपालयेत् ।
परिपाल्यानुगृह्णीयादेव धर्मः सनातनः ॥ १२.१३३.२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕೋಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
12.133.3
स कोशः शुद्धभावेन न नृशंसेन जायते ।
मध्यमं पदमास्थाय कोशसंग्रहणं चरेत् ॥ १२.१३३.३ ॥
ಆ ಕೋಶ ಶುದ್ಧ ಭಾವದಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೋಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
12.133.4
अबलस्य कुतः कोशो ह्यकोशस्य कुतो बलम् ।
अबलस्य कुतो राज्यमराज्ये श्रीर्भवेत्कुतः ॥ १२.१३३.४ ॥
ದುರ್ಬಲನಿಗೆ ಕೋಶ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಕೋಶವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಬಲ ಎಲ್ಲಿಂದ? ದುರ್ಬಲನಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಎಲ್ಲಿಂದ; ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಶ್ರೀ ಎಲ್ಲಿಂದ?
12.133.5
उच्चैर्वृत्तेः श्रियो हानिर्यथैव मरणं तथा ।
तस्मात्कोशं बलं मित्रमथ राजा विवर्धयेत् ॥ १२.१३३.५ ॥
ಉನ್ನತ ನಡತೆಯವನ ಶ್ರೀ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಮರಣದಂತೆಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ಕೋಶ, ಬಲ, ಮಿತ್ರರನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಬೇಕು.
12.133.6
हीनकोशं हि राजानमवमन्यन्ति शत्रवः ।
न चास्याल्पे तुष्यन्ति कर्मणाऽप्युत्सहन्ति च ॥ १२.१३३.६ ॥
ಕೋಶ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ರಾಜನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸಣ್ಣ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವರು ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ.
12.133.7
श्रियो हि कारणाद्राजा सत्क्रियां लभते पराम् ।
साऽस्य गूहति पापानि वासो गुह्यमिव स्त्रियाः ॥ १२.१३३.७ ॥
ರಾಜನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಂಪತ್ತೇ ಅವನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಪ್ತ ವಸ್ತ್ರವು ಅವಳ ರಹಸ್ಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ.
12.133.8
ऋद्धिमस्यानुतप्यन्ते पुरा विप्रकृता नराः ।
सालावृका इवाजस्नं जिघांसूनेव विन्दति।
ईदृशस्य कुतो राज्यं सुखं भरतसत्तम ॥ १२.१३३.८ ॥
ಹಿಂದೆ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ತೋಳಗಳಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವರನ್ನೇ ಅವನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವೂ ಸುಖವೂ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯಬಲ್ಲವು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ?
12.133.9
उद्यच्छेदेव न ग्लायेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ १२.१३३.९ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು, ಸೋಲಬಾರದು; ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಪೌರುಷ. ಗಂಟಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುರಿದರೂ ಸರಿ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಲೆಬಾಗಬಾರದು.
12.133.10
अप्यरण्यं समाश्रित्य चरेन्मृगगणैः सह ।
न त्वेवोद्रिक्तमर्यादैर्दस्युभिः सहितश्चरेत् ॥ १२.१३३.१० ॥
ಬೇಕಾದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿದ ದರೋಡೆಕೋರರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವಾಸಿಸಬಾರದು.
12.133.11
दस्यूनां सुलभा सेना रौद्रकर्मसु भारत ।
एकान्ततो ह्यमर्यादात्सर्वोऽप्युद्विजते जनः ॥ १२.१३३.११ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದರೋಡೆಕೋರರಿಗೆ ಸೈನ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಅವರಿಗೆ ಹೆದರುತ್ತಾರೆ.
12.133.12
दस्यवोऽप्यभिशङ्कन्ते निरनुक्रोशकारिणः ॥ १२.१३३.१२ ॥
ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವ ದರೋಡೆಕೋರರೂ (ಇತರರಿಂದ) ಶಂಕೆ ಮತ್ತು ಭಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
12.133.13
स्थापयेदेव मर्यादां जनचित्तप्रसादिनीम् ।
अल्पाप्यर्थेषु मर्यादा लोके भवति पूजिता ॥ १२.१३३.१३ ॥
ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಸಂಪತ್ತಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮರ್ಯಾದೆಯೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.133.14
नायं लोकोऽस्ति न पर इति व्यवसितो जनः ।
नालं गन्तुमिहाश्वासं नास्तिक्यभयशङ्कितैः ॥ १२.१३३.१४ ॥
'ಇದೇ ಲೋಕ, ಪರಲೋಕವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು, ನಾಸ್ತಿಕತೆಯ ಭಯ ಮತ್ತು ಶಂಕೆಯಿಂದ ಕಲಕಿದವನಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.
12.133.15
यथा सद्भिः परादानमहिंसा दस्युभिस्तथा ।
अनुरज्यन्ति भूतानि समर्यादेषु दस्युषु ॥ १२.१३३.१५ ॥
ಸಜ್ಜನರು ಇತರರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ, ದರೋಡೆಕೋರರಲ್ಲಿಯೂ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅನುರಾಗ ತಳೆಯುತ್ತವೆ.
12.133.16
अयुध्यमानस्यादानं दारामर्शः कृतघ्नता ।
ब्रह्मवित्तस्य चादानं निःशेषकरणं तथा ॥ १२.१३३.१६ ॥
ಹೋರಾಡದವನ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದು, ಕೃತಘ್ನತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವುದು — ಇವೆಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ.
12.133.17
स्त्रिया मोषः पथिस्थानं साधुष्वेव विगर्हितम् ।
सदोष एव भवति दस्युरेतानि वर्जयेत् ॥ १२.१३३.१७ ॥
ಹೆಂಗಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ನಿಲ್ಲುವುದು — ಇವು ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಂದಿತವಾದವು. ದರೋಡೆಕೋರನು ಸದಾ ದೋಷಿಯೇ; ಇವುಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
12.133.18
अभिसंदधते ये च विनाशायास्य भारत ।
सशेषमेवोपलभ्य कुर्वन्तीति विनिश्चयः ॥ १२.१३३.१८ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಇದರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಳಸಂಚು ಹೂಡುವವರು, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದಿರುವಾಗಲೇ ಪಡೆದು (ದೋಚುವವರು) — ಇದು ನಿಶ್ಚಯ.
12.133.19
तस्मात्सशेषं कर्तव्यं स्वाधीनमपि दस्युभिः ।
न बलस्थोऽहमस्मीति नृशंसानि समाचरेत् ॥ १२.१३३.१९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನವಾದರೂ ಶೇಷವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. 'ನಾನು ಬಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕ್ರೂರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.
12.133.20
सशेषकारिणस्तत्र शेषं पश्यन्ति सर्वशः ।
निःशेषकारिणो नित्यं निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१३३.२० ॥
ಶೇಷವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವರು ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶೇಷವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶದಿಂದ ಭಯವಿದೆ.