มหาภารตะ · อัธยายะ 12.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.133.1
स्वराष्ट्रात्परराष्ट्राच्च कोशं संजनयेन्नृपः ।
कोशाद्धि धर्मः कौन्तेय राज्यमूलं प्रवर्तते ॥ १२.१३३.१ ॥
พระราชาควรสะสมคลังสมบัติจากแคว้นของตนเองและจากแคว้นอื่น ข้าแต่กุนตีบุตร เพราะธรรมย่อมดำเนินไปจากคลังสมบัติ คลังสมบัติเป็นรากฐานของการปกครอง
12.133.2
तस्मात्संजनयेत्कोशं सत्कृत्य परिपालयेत् ।
परिपाल्यानुगृह्णीयादेव धर्मः सनातनः ॥ १२.१३३.२ ॥
เพราะฉะนั้น พระองค์ควรสะสมคลังสมบัติ รักษาไว้ด้วยความเคารพ และเมื่อรักษาไว้แล้วก็ใช้เพื่อแสดงความเมตตา นี่คือธรรมอันนิรันดร์
12.133.3
स कोशः शुद्धभावेन न नृशंसेन जायते ।
मध्यमं पदमास्थाय कोशसंग्रहणं चरेत् ॥ १२.१३३.३ ॥
คลังสมบัตินั้นได้มาด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์ ไม่ใช่ด้วยความโหดร้าย ให้พระองค์ดำเนินทางสายกลาง และสะสมทรัพย์สมบัติของตนไปด้วยเถิด
12.133.4
अबलस्य कुतः कोशो ह्यकोशस्य कुतो बलम् ।
अबलस्य कुतो राज्यमराज्ये श्रीर्भवेत्कुतः ॥ १२.१३३.४ ॥
ผู้ไร้กำลังจะมีคลังสมบัติได้อย่างไร ผู้ไร้คลังสมบัติจะมีกำลังได้อย่างไร ผู้ไร้กำลังจะมีแว่นแคว้นได้อย่างไร และผู้ไร้แว่นแคว้นจะมีความรุ่งเรืองได้อย่างไร
12.133.5
उच्चैर्वृत्तेः श्रियो हानिर्यथैव मरणं तथा ।
तस्मात्कोशं बलं मित्रमथ राजा विवर्धयेत् ॥ १२.१३३.५ ॥
สำหรับผู้มีความประพฤติสูงส่ง การสูญเสียความรุ่งเรืองก็เหมือนความตาย เพราะฉะนั้นพระราชาควรเพิ่มพูนคลังสมบัติ กำลัง และมิตรสหายของตน
12.133.6
हीनकोशं हि राजानमवमन्यन्ति शत्रवः ।
न चास्याल्पे तुष्यन्ति कर्मणाऽप्युत्सहन्ति च ॥ १२.१३३.६ ॥
ศัตรูย่อมดูหมิ่นพระราชาที่คลังสมบัติร่อยหรอ พวกเขาไม่พอใจแม้กับการกระทำเล็กน้อยของพระองค์ แต่กลับกล้ารุกรานพระองค์
12.133.7
श्रियो हि कारणाद्राजा सत्क्रियां लभते पराम् ।
साऽस्य गूहति पापानि वासो गुह्यमिव स्त्रियाः ॥ १२.१३३.७ ॥
เพราะความมั่งคั่ง พระราชาจึงได้รับเกียรติอันยิ่งใหญ่ และความมั่งคั่งนั้นนั่นเองปกปิดความผิดของพระองค์ ดุจผ้าที่ปกปิดส่วนลับของสตรี
12.133.8
ऋद्धिमस्यानुतप्यन्ते पुरा विप्रकृता नराः ।
सालावृका इवाजस्नं जिघांसूनेव विन्दति।
ईदृशस्य कुतो राज्यं सुखं भरतसत्तम ॥ १२.१३३.८ ॥
คนที่เคยถูกกระทำผิดต่อพระองค์ย่อมเศร้าโศกเมื่อเห็นความรุ่งเรืองของพระองค์ เขาพบแต่ผู้ที่คิดจะฆ่าตนอยู่เสมอ ดุจต้นสาลและหมาป่า ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรต บุรุษเช่นนี้จะได้แว่นแคว้นและความสุขได้อย่างไร
12.133.9
उद्यच्छेदेव न ग्लायेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ १२.१३३.९ ॥
พึงพยายามและอย่าท้อถอย เพราะความพยายามนั่นแหละคือความเป็นชาย แม้จะหักลงในที่ที่ไม่มีข้อต่อ ก็ไม่ควรก้มหัวให้ใครในโลกนี้
12.133.10
अप्यरण्यं समाश्रित्य चरेन्मृगगणैः सह ।
न त्वेवोद्रिक्तमर्यादैर्दस्युभिः सहितश्चरेत् ॥ १२.१३३.१० ॥
แม้จะไปอาศัยอยู่ในป่าและใช้ชีวิตร่วมกับฝูงกวาง ก็ยังดีกว่าอยู่ร่วมกับโจรผู้ล่วงละเมิดขอบเขตทั้งปวง
12.133.11
दस्यूनां सुलभा सेना रौद्रकर्मसु भारत ।
एकान्ततो ह्यमर्यादात्सर्वोऽप्युद्विजते जनः ॥ १२.१३३.११ ॥
ข้าแต่ภรต กองทัพของโจรหาได้ง่ายสำหรับการกระทำอันโหดร้าย และเพราะพวกเขาไร้ขอบเขตโดยสิ้นเชิง ประชาชนทั้งปวงจึงหวาดกลัวอยู่เสมอ
12.133.12
दस्यवोऽप्यभिशङ्कन्ते निरनुक्रोशकारिणः ॥ १२.१३३.१२ ॥
แม้โจรที่กระทำโดยปราศจากความเมตตา ก็ยังถูกสงสัยและหวาดกลัวตอบแทนเช่นกัน
12.133.13
स्थापयेदेव मर्यादां जनचित्तप्रसादिनीम् ।
अल्पाप्यर्थेषु मर्यादा लोके भवति पूजिता ॥ १२.१३३.१३ ॥
พึงตั้งขอบเขตที่ทำให้จิตใจของประชาชนเบิกบานเถิด แม้ข้อจำกัดเล็กน้อยในเรื่องทรัพย์สิน ก็เป็นที่นับถือในโลก
12.133.14
नायं लोकोऽस्ति न पर इति व्यवसितो जनः ।
नालं गन्तुमिहाश्वासं नास्तिक्यभयशङ्कितैः ॥ १२.१३३.१४ ॥
ผู้ที่ตัดสินใจว่า 'โลกนี้มีอยู่เท่านั้น ไม่มีโลกอื่น' ย่อมไม่อาจได้รับความอุ่นใจในที่นี้ เพราะถูกความกลัวและความสงสัยของผู้ไม่เชื่อรบกวน
12.133.15
यथा सद्भिः परादानमहिंसा दस्युभिस्तथा ।
अनुरज्यन्ति भूतानि समर्यादेषु दस्युषु ॥ १२.१३३.१५ ॥
เช่นเดียวกับที่คนดีไม่แย่งทรัพย์ของผู้อื่นและไม่เบียดเบียน โจรก็เช่นกัน สรรพสัตว์ย่อมรักใคร่โจรที่รักษาขอบเขตอยู่ในหมู่โจรด้วยกัน
12.133.16
अयुध्यमानस्यादानं दारामर्शः कृतघ्नता ।
ब्रह्मवित्तस्य चादानं निःशेषकरणं तथा ॥ १२.१३३.१६ ॥
การเอาสิ่งของจากผู้ไม่ต่อสู้ การลบหลู่ภรรยา ความอกตัญญู การเอาทรัพย์ของพราหมณ์ และการทำลายล้างทุกสิ่งจนหมดสิ้น ล้วนเป็นสิ่งเดียวกัน
12.133.17
स्त्रिया मोषः पथिस्थानं साधुष्वेव विगर्हितम् ।
सदोष एव भवति दस्युरेतानि वर्जयेत् ॥ १२.१३३.१७ ॥
การลักพาสตรี และการซุ่มอยู่บนทาง แม้ในหมู่คนดีก็ถูกตำหนิ โจรย่อมมีความผิดอยู่เสมอ พึงเว้นสิ่งเหล่านี้เสีย
12.133.18
अभिसंदधते ये च विनाशायास्य भारत ।
सशेषमेवोपलभ्य कुर्वन्तीति विनिश्चयः ॥ १२.१३३.१८ ॥
ข้าแต่ภรต ผู้ที่วางแผนให้มันพินาศ และยึดเอาในขณะที่ยังเหลืออยู่บ้าง นี่คือข้อสรุปที่แน่นอน
12.133.19
तस्मात्सशेषं कर्तव्यं स्वाधीनमपि दस्युभिः ।
न बलस्थोऽहमस्मीति नृशंसानि समाचरेत् ॥ १२.१३३.१९ ॥
เพราะฉะนั้น แม้ทรัพย์สมบัติของตนจะตกอยู่ในมือของโจร ก็พึงกระทำโดยเหลือไว้บ้าง อย่าคิดว่า 'เรามีกำลังอยู่' แล้วกระทำการโหดร้าย
12.133.20
सशेषकारिणस्तत्र शेषं पश्यन्ति सर्वशः ।
निःशेषकारिणो नित्यं निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१३३.२० ॥
ผู้กระทำโดยเหลือไว้ย่อมเห็นสิ่งที่เหลืออยู่ในทุกทิศทาง ส่วนผู้กระทำจนหมดสิ้นย่อมอยู่ด้วยความหวาดกลัวต่อความพินาศสิ้นเชิงเสมอ